သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၇၆ သၞာံ၊ ဂိတုဘဒ် (၁၀) စွေက်၊ ဂိတုသေပ်တေမ်ဗာ (၁၈) သၞာံ ၂၀၁၄ ဂှ် ဂကောံရာမညဓမ္မာစ ရိယ (ဗဟဵု) ကေုာံ ဂကောံသၚ်နူပွိုၚ်ဍုၚ်ဂမၠိုၚ် သ္ပကောံဓရီုသဳကၠဳ စပ်ကဵုပရေၚ်ကေၚ်ကာသာသနာမန်နာနာသာ် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ်ဝွံ ကမ္မတဳဗဟဵု ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ (၁၅) ဇကု မွဲဟာန် ကေုာံ ညးစၞးခမဳသၚ်မန် နူပွိုၚ်ဍုၚ်ဂမၠိုၚ် မွဲပွိုၚ်ဍုၚ်မ္ဂး (၂ – ၃) ဇကု တိုန်စိုပ်ကၠုၚ်ရ၊ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု လိက်အုပ်သၞောဝ်ဥပဒေ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ ချူပ္တိတ် လဝ်ဂှ်တုဲ သဳကၠဳဖျေံဏာသ္ဂုတ်သွာတ် (၁၀) တၚ်ရ။

အပ္ဍဲတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်တံဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာ သ္ဘၚ်ဂွံအခေါၚ်သွဟ်လိက်ဘာသာမန် နူကဵုအလဵုအသဳ လက် ထက်အၚ်္ဂလိက် ပေၚ်ကၠံ (၁၀၀) သၞာံ အပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၃၇၇) သၞာံတေံကီု၊ သွက်ဂွံချူပ္ကောံပ္ကေဝ်ဝၚ် မပ္တံ တိုက်လိက်မန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဂကောံပွိုၚ်ဍုၚ်ညးကုညး ဒးကေတ်အာတာလျိုၚ်ကီု၊ တိုက်ပိဋကတ် (တိုက်ရံၚ်လိက်မန်) ဂှ် သိုၚ်ပ္တန်အာ ပ္ဍဲအရှာံတိထပ်သၟဝ် ဒၞဲါဘာဒေါဝ်သာသနာ (၂၅၀၀) ကီု၊ ကၠာဂိတုဝှ်ဟွံအိုတ်ဏီဂှ် နူပွိုၚ်ဍုၚ်ဂမၠိုၚ် ဒးပလံၚ်ကဵုစရၚ်လုပ်ဒ္ဂိုန် ပ္ဍဲဋ္ဌာနဗဟဵုရောၚ် မပ္တံသာ်ဝွံ ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ရ။

“နူကောံဓရီုဇၞော် ကၠောန်လဝ်ပ္ဍဲဘာဟံသာထဝ် ဍုၚ်ဇြပ်ဗု အလန်ပထမတေံဂှ် စပ်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေဂကောံတုဲ ပလေဝ်လဝ်သၞောဝ်တြေံလေဝ်နွံ၊ က္လေၚ်တံၚ်ဓဇက်ချူစုတ်လဝ်တၟိလေဝ် ဂၠိုၚ်ကဵုတၚ် နွံရ၊ အပ္ဍဲဂှ် စပ်ကဵုဒက်ဂကောံ ရာမညဓမ္မာစရိယပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ပါလုပ်မံၚ် မွဲတၚ်ကီုရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲဏံ ဂကောံဗဟဵုကဵု ဂကောံပွိုၚ်ဍုၚ် ဆဵုညးသ္ကံ အလန်ကၠာအိုတ်တုဲ ဖျေံဏာသ္ဂုတ်သွာတ်ဖၟိုတ် (၁၀) တၚ်ဂှ်ရ ” သာ်ဝွံ ဟိတဓရ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ အလုံ ဒေသရးမန် ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒောဘာသ ဘာကျာ်ဍုၚ်ပံၚ် ဟီုမြော်ကဵုသၞံၚ်တိုၚ်ရ။

ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယဂှ် ဒက်လဝ်ဂကောံပွိုၚ်ဍုၚ် နကဵုလၟိဟ် (၁၃) ပွိုၚ်ဍုၚ်နွံတုဲ အပ္ဍဲဂှ် အယာံမာတ်ပွိုၚ်ဍုၚ်ၜဳ က္လေၚ်မွဲဟေၚ် ဘာမန်ဟွံမွဲဏီရောၚ်ဂှ်လေဝ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဆက်လၟိၚ်ကဵုသၞံၚ်တိုၚ်ပၠန်ရ။

သၟာၚ်နူဂှ် သွက်ဂွံဂၠာဲလိက်မူ ဘာသာအၚ်္ဂလိက် စပ်ကဵုသာသနာမန် နူအ္စာသုတေသနတက္ကသိုလ် ဍုၚ်မ္ၚးတံကီု၊ ဇၟာပ်သၞာံ ဂိတုက္ထိုန်အိုတ် ကောံဓရီုဇၞော် ပ္ဍဲဍုၚ်ကျာ်မြဟ်တုဲမ္ဂး ဒးပ္တိတ်ကဵုဗဳဏာၚ် သဘၚ်သွဟ်လိက် ဂကောံရာမည နိကာယ အလုံဒေသရးမန်မွဲဗီုဓဝ်ဟေၚ်တုဲ ဒးဗ္စူအာကဵု ဇၟာပ်ဋ္ဌာန်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် ပါလုပ်မွဲ တၚ်ကီုရ။

အလုံဒေသရးမန်မွဲဝွံ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုစရၚ်လုပ်ဒ္ဂိုန် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၃၇၅) သၞာံတုဲ ဘာမန်သီုဖၟိုတ် လၟိဟ်အကြာ (၇၀၀ – ၈၀၀) နွံတုဲ လၟိဟ်သၚ်မန်ဖၟိုတ် အကြာ (၁၀၀၀၀) ဇကုနွံရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ အလုံဒေသရးမန်ဂှ် စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၃၃၄) သၞာံ၊ ဂိတုပထမဒ္ဂိုန် (၁၄ -၁၅) မံက်ရ။ ဂကောံဝွံ သ္ပအဓိကကဵု သာသနာမွဲတုဲ ဂကူ၊ ဘာသာ၊ သာသနာ၊ ပညာ ညံၚ်ဂွံဇၞော်မောဝ်ဂှ် ကၠောန် အာကမၠောန် ဗွဲမဗဗွဲကဵု (ယထာဓမ္မ/ယထာဝိနယ) ရောၚ် စွံလဝ်တိုၚ်ပ္ကဴရန်တၟံတုဲ ဟွံရုဲစှ်ဂိုဏ်ကမ်၊ ခမဳမန်အလုံ ဒေသရးမန်ဖၟိုတ် တၞီလုပ်လၟိဟ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဓမံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲလိက်သၞောဝ်ဥပဒေ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ အလုံဒေသရးမန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။