ကျာ်ပဋိမာရုပ်၊ ကျာ်စေတဳ မပုတ်လဝ်နကဵုတၟံဝါန်ဂှ် ဒေသသၟဝ်ဍုၚ်ဗၟာ အပ္ဍဲတွဵုရးမန် ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ကျာ်ထဝ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်သဓီု၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ၜဳက္လေၚ်တံဂှ် ယေန်သၞာၚ်တၟံဝါန်မန်တမၠာ နွံဂၠိုၚ်ကွေံကွေံ ဂွံဆဵုကေတ် သာ်ဝွံ တၠပညာဝၚ် ဒံက်တာနာန်လှာၚ် ဟီုဂးကၠုၚ် ပ္ဍဲပေါဲဗှ်လိက်ခၞံ ‘သုတေသနဒေသရးမည’ ရ။

“ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် ဒေသသၟဝ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် တၟံဝါန် နွံဂၠိုၚ်မံၚ်၊ ပ္ဍဲဒၞါဲလ္ၚဵု တၟံဝါန်ဟွံမွဲပုဟ်၊ နွံတှေ်လေဝ် ဍေံဟွံကျေဝ်၊ ဆ္ဂး ညံၚ်ဂွံကျေဝ်ဂှ် ပုတ်ပယျေဝ်လဝ်နွံ ဂွံဆဵုကေတ်” သာ်ဝွံ ဒံက်တာ နာန်လှာၚ် (နန်းလှိုၚ်) ဂးရ။

ပေါဲဗှ်လိက်ခၞံ ‘သုတေသန ဒေသရးမည’ဂှ် ပ္ဍဲဂိတုဂျာန်နဝါရဳ ၁၅ ကၠောန်ကၠုၚ် ပ္ဍဲရာမညဟိုဝ်တေဝ် ဍုၚ်မတ်မလီုတုဲ ခမဳသၚ်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ဒံက်တာ (တိုးလှ) ဒုဥက္ကဌ ဂကောံဝၚ်ဗၟာ (မြန်မာ့သမိုၚ်းအဖွဲ႕) ကီု၊ ဒံက်တာဟံၚ်ဍုၚ် ဝန်ဇၞော်ထိၚ်ဒဝ်မၚ်မွဲ ပရေၚ်သဘာဝပွဳပွူ ကေုာံပရေၚ်သယံဇာတကီု သီုကဵုညးစိုတ်လုပ်စတံကီု တိုန်စိုပ်ၜိုတ် ၃၀၀ တၠဂွံဆဵုကေတ်ရ။

ဒေသသၟဝ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ဟိုတ်နူဒှ်ဒေသဗြဲဂၠိုၚ်ကီုဂှ်ရ ကပေါတ်တြေံတြဟ်တံလီုလာ်လောဲရ၊ ပ္ဍဲအရာချူခၞံလိက်စံၚ်လၟုဟ်ဏံဂှ်လေဝ် ညံၚ်သ္ဂောံဂွံပရူပရာတၚ်နၚ်ဂှ် အလဵုဇကုအာလ္ၚတ်လဝ် ပ္ဍဲဒေသတ္ကံဒှ်တၟိ (မြဝ်ဝကျွန်းပေါ်) ရးဨရာဝတဳ၊ ဒေသၜဳဗ္တာၚ်၊ ရးလ္ဂုၚ်၊ တွဵုရးမန် ကေုာံတွဵုရးကရေၚ်တံတုဲ ခၞံလဝ်လိက်ဏံ ဒံက်တာနာန်လှာၚ် ဂးရ။

“မန်ပိုဲ မံၚ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဒေသဏံ လအ်ကၠုၚ် ၜိုတ် (၄၀၀၀) သၞာံပြၚ်ရောၚ်ဂှ် ဗီုလဵုလေဝ် ကယျာန်ပါဲထောံဟွံဂွံရ။ ပၟိက်ပိုဲဂှ် နကဵုပွမယေန်သၞာၚ် နွံပ္ဍဲပိုဲ (မှက်ပိုဲကဵုပိုဲ) ဏံဟေၚ်ရ ကဵုညးဂှ်လေဝ် ဟွံမိက်ကဵုဂိ၊ မိက်ဂွံထ္ၜး မှက်ဇကုသက်က် ဟွံဖက်ကဵုမှက်ညးတၞဟ်တုဲ ကၠောန်ပေါဲဗှ်လိက်ခၞံဏံ” သာ်ဝွံ ဒံက်တာမာံနဲသဵု ဖက်ဆောညးအုပ်ကာ ၁ ကမ္မတဳကၠောန်ဗဒှ်ပေါဲဗှ်လိက်ခၞံ ဟီုရ။

အာဲကၟာဲကွတ်တဲယေန်သၞာၚ် တၟံဝါန်မန်တမၠာဏံဂှ် ပ္ဍဲဒေသသၟဝ်ဍုၚ်ဗၟာဏံ ကေုာံပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံဟေၚ်ရ ဂွံဆဵုကေတ်တုဲ သွက်သ္ဂောံဂွံ သာဓကပွယေန်သၞာၚ်တြေံ မၞုံကဵုၚုဟ်မးဝၚ်ဂှ် အာလ္ၚတ်လဝ်ဒေသ ဗၞတ် (၄၅) ဒၞါဲ ဂၠာဲပကောံကွတ်ယေန်သၞာၚ်တၟံဝါန် ပုတ်လဝ်မပ္တံ ကျာ်စေတဳ ၊ကျာ်ပဋိမာရုပ်၊ဇဵုဍုၚ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်တံတုဲ ဒံက်တာနာန်လှာၚ် ချူခၞံ တိုန်ဗှ်လိက်စံၚ်ဏံကီုရ။

အလဵုအသဳတွဵုရးမန်လေဝ် ကွာန်ကအ်ပြာန် ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်၊ စေတဳတၟံဝါန် နွံပ္ဍဲဍုၚ်ကျာ်ထဝ်၊ ဍုၚ်ဝၚ်ကတြေံ ပွိုၚ်ဍုၚ်ၜဳက္လေၚ်၊ ရုပ်ဒပ်စိၚ် ၊ ဒပ်ချေံ ၊ဍုၚ်ကသးတြေံ ကေုာံ ကွာန်အာယသ္မာ၊ ဍုၚ်သဓီုတြေံ၊ ကွာန်ဝါခရူ (ဍုၚ်ဝါခရူတြေံ) ပွိုၚ်ဍုၚ်ဇြမ်ဗု တံဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် တိုက်စမြိုၚ် ဌာန်ဒ္တန်ယေန်သၞာၚ်မန်တမၠာကုှီရ။