ဗညာဂဇံ (ပ္ၚ)
သၞာံ (၂၀၂၀) ဏံ အလဵုအသဳ NLD အာယုက်အလဵုအသဳပေၚ် (၅) သၞာံရ။ သွက်ဂွံရုဲစှ် အလဵုအသဳတၟိဂှ် နူကဵုကဝ်မယှေန်ပေဲါရုဲမာဲတံ ဟီုဂးလလောၚ်မံၚ်ဂှ် ဂွံမိၚ်မံၚ်ကီုရ။
သၞာံ (၂၀၂၀) မံက်ဗက်ဟွံဂတာပ် အလုံလိုက်မွဲ ဆဵုဂဗအာကဵု ယဲကပ် (COVID 19) တုဲ ပေဲါရုဲစှ်မာဲ အလဵုအသဳတၟိ ဒှ်မာန်/ဟွံမာန်ဂှ် မၚ်စၟဳကလၚ်ဒၟံၚ် လၟိုန်ကာလရ။ လၟုဟ်တှေ် ပေဲါရုဲမာဲဂှ် ဒှ်ချိုတ်ပၠိုတ်မံၚ်ဣယျဏောၚ်။
ဨဣဂှ်ရ ပ္ဍဲကဵုပေဲါရုဲမာဲ (၂၀၂၀) ဏံ လၟောဝ်အမာတ် (ဝါ) အလံၚ်အမာတ် မသပစၞးညးဍုၚ်ကွာန်ဂကူမန်တံဂှ် နူကဵုဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဗော်ညဳသၟဟ်မန်လေဝ် ရုဲစှ်စံၜတ်လဝ် လၟောဝ်အမာတ် ဇၟာပ်ပ်ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ဂွံမိၚ်ကေတ်မံၚ် ကီုရ။
ပ္ဍဲအရာမရုဲစှ်စံၜတ် လၟောဝ်အမာတ်ဂှ် အပ္ဍဲဗော်ညဳသၟဟ်မန် ဗီုလဵုသ္ပအစာံတုဲ ရုဲစှ်စံၜတ်ဂှ် ကေတ်ဟွံဒးကီုလေဝ် အတိုၚ်တၠိပိုန်ကျာ်အတုလ ဟီုတွံဗ္ကန်လဝ်ဂှ် မိက်ဂွံလဴစညိရ။
ကျာ်အတုလ ဟီုတွံလဝ်ဂှ် ယြဴကမၠောန်လဵုဟွံဟီု ဍိုက်ပေၚ်ကဵုလက္ချန်၊ ဍိုက်ပေၚ်ကဵု သဘဴဓရ်၊ ဍိုက်ပေၚ်ကဵု နတဲ၊ ပိသာ် ပိပြကာဏံတှေ် ကမၠောန်ဒှ်သၟးဟွံက ကမၠောန်ဂှ် စိုပ်ကၞောတ်အံၚ်ဇၞးခိုဟ်ဟ်မာန်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ အတိုၚ်ကျာ်အတုလ၊ ဟီုတွံဗ္ကန်လဝ် သွက်ညးလောကတံ ဂွံဒ္ဂေတ်ဗက်ဂှ် ကြက်အဲပ္တိုန်ထ္ၜးကဵုရအဴ။ သဗ္ဗကမၠောန် ဂွံအံၚ်ဇၞး ဂွံစိုပ်ကၞောတ်မာန်ဂှ် …..
- လက္ချန် (၄) ပြကာ
- သဘဴဓရ် (၃) ပြကာ
- နတဲ (၂) ပြကာ တၚ်ဇၞော် (၉) ပြကာဏံ ဒးနွံ ဒးဍိုက်ပေၚ်မှလေဝ် သဗ္ဗကမၠောန် အံၚ်ဇၞးမာန်တုဲ အံၚ်ဇၞးစိုပ်ကၞောတ်မာန်ရ။ ထပ်တုဲ ကြက်ဟီုတရးကဵုညိပၠန်ဏောၚ်။
သဗ္ဗကမၠောန်ဟီုဂှ် ကမၠောန်ရုဲစှ် လၟောဝ်အမာတ်တံလေဝ် ကမၠောန်ဆေၚ်စပ်ကဵုဂကူ၊ ဆေၚ်စပ်ကဵုဍုၚ်ဏောၚ်၊ ဒှ်ကမၠောန် လုပ်အကြာညးဂမၠိုၚ်ဏောၚ်၊ ဒှ်ကမၠောန် သွက်ဂကူဏောၚ်ဒှ်တုဲ ကုညးမဒုၚ်ရုဲစှ်စံၜတ် လၟောဝ်အမာတ်တံဂှ် ဇကုဇကု ဍိုက်ပေၚ်ဂှ်လေဝ် ဇကုဇကုဟေၚ် ဒးသပေါတ်သ္ၚဳရံၚ်ကေတ်ကီုဏောၚ်။
လက္ချန်ကမၠောန်ဂွံအံၚ်ဇၞး (၄) ပြကာ ကျာ်အတုလ ဗ္ကန်တွံစွံလဝ်ဂှ် ဘန္ဒဝတော ကိနာမကမ္မံ နသိဇ္ဇျတိ၊ ဝိရိယဝတော ကိနာမကမ္မံ နသိဇ္ဇျတိ၊ ပညဝတော ကိနာမကမ္မံ နသိဇ္ဇျတိ ကုညးမိက်ဂွံဒုၚ်ရုဲစှ်စံၜတ် လၟောဝ်အမာတ်တံဂှ် ဆန္ဒမိက်ဂွံဒှ်အမာတ် ဒးသ္ကာတ်မံၚ်ဏောၚ်၊ ဝိရိယလေဝ် ဒးပ္တိတ်လွဳဏောၚ်၊ စိုတ်လေဝ် ဒးထတ်မံၚ်ဏောၚ်၊ ပညာဇကုလေဝ် ဍိုက်ပေၚ်မံၚ်ဏောၚ်တှေ် ကုပူဂဵုဂှ် ရုဲစှ်စံၜတ် လၟောဝ်အမာတ်ထေက်ကြိုက်ရ။
မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် သဘဴဓရ် (၃) ပြကာရ၊ သဘဴဓရ် (၃) ပြကာဂှ် - သဳလ – သမာဓိ – ပညာ သ္ဂးရ။ သဳလဟီုဂှ် ပွမဒ္ဂေတ်ရ။
- စိုတ်ဓရိုတ် ဒးလ္ဂူတပ်တး။
- ဒ္ဂေတ်ပဋိပတ် ဒးအး။
- ဒးမၚ်မွဲသစ္စ လ္တူညးဍုၚ်ကွာန် လ္တူဂကူ။
- ဒးဝေၚ်ပဲါ ပွမမံၚ်လ္တူညးဍုၚ်ကွာန်။
သမာဓိဟီုဂှ် ဟွံမွဲကဵု စိုပ်ပွမကလှ်လဖှ်
- စိုတ်ဒးတန်ကြန်မံၚ်ဏောၚ်။
- စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဍာံပြဒးနွံ။
- စိုတ်ဓါတ်ပရဟိတဂှ် သၟဟ်ကဵုအတ္တဟိတ။
- သတိကဵု သတ္တိဒးနွံ။
ပညာဟီုဂှ် ဗျတ္တိပွမလေပ်ချပ်ဗ္စာ ဒး/ဗၠေတ်၊ ခိုဟ်၊ ပရေံ - ဒးလေပ်လိက် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ် (ဂွံလဝ်ဒဳဂရဳမွဲမွဲတှေ်ခိုဟ်)
- ဒးကၠိုဟ်ခၠၚ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ ပရေၚ်ဂကူဇကုဇကု။
- ဒးကဵုသ္ဂုတ်သွာတ်ဒး။
- ဒးသ္ၚဳဂၠိပ် ဒးသပေါတ်ဒၟံၚ်ဒုဟ်ဇကုလၟိုန်။
နတဲ ကမၠောန်နတဲဏံဂှ် ကုညးမဒုၚ်ရုဲစှ်စံၜတ် လၟောဝ်အမာတ်တံဂှ် စှေ်ကဵုသဘာဝ နိယမအိုတ်ရ။ လက္ချန်ကီု သဘဴဓရ်ကီု ဍိုက်ပေၚ်ရုံဂပ်ကဵုဒှ်ကၠာရလေဝ် ကမၠောန်နတဲ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဟွံညာတ်လဝ်၊ ဇကုဟွံကၠောန်ပ္တုဲ လဝ်ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်တံမ္ဂးတှေ် ဇကုဂွံလုပ်စိုပ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲကောန်မတ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ ကမၠောန်ဒ္တုဲဖဵုညးဂမၠိုၚ်ဟီုဂှ် ကမၠောန်ပရဟိတရ၊ သွက်ဂွံကၠောန်ပရဟိတဂၠိုၚ်ၚ်မာန်ဂှ် အရၚ်ဂကောံဂြောဝ် (ဝါ) (မိသားစု) ဇကု ဂွံစသုၚ်မံၚ်စံၚ် ဂွံရုံဂပ် ၜိုတ်ဒးရး ဒးနွံမံၚ်ရောၚ်။
ကၞောတ်တဲ မိက်ဂွံဟီုဂှ် ပိုဲဒုၚ်ရုဲစှ် လၟောဝ်အမာတ်ဏောၚ်ဟီုမ္ဂးတှေ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ပရေၚ်စသုၚ်မံၚ်စံၚ် အရၚ်ဂကောံဂြောဝ်ဇကု ဍိုက်ပေၚ်/ဟွံပေၚ် ဒးရံၚ်ကၠာဏောၚ်၊ ပညာဇကု ဍိုက်ပေၚ်/ဟွံပေၚ် ဒးရံၚ်၊ အမာတ်တုဲကၠုၚ်တေံ မုညးကၠောန်လဝ်ခိုဟ်မ္ဂး ညံၚ်ဂွံခိုဟ်နူညးတံ ဇကုကၠောန်မာန်ဟာ၊ ပရေံမံၚ်မ္ဂး ညံၚ်ဂွံခိုဟ် ဇကုကၠောန်မာန်ဟာ၊ အဲဒုၚ်ရုဲစှ် လၟောဝ်အမာတ်တုဲ အဲမၚ်စသြန်ဂိတုရဟာ၊ အရၚ်ညးဍုၚ်ကွာန် တၠဆန္ဒမာဲအဲ မုအဲဂွံကလေၚ်ရော်ဂုဏ်ရော၊ “ဟာ” ဗွဲမဂၠိုၚ် “ရော” ဗွဲမဂၠိုၚ် ဇကုဇကု သၟာန်စဇကုကၠာတုဲဟေၚ် ဒုၚ်ရုဲစှ်စံၜတ် လၟောဝ်အမာတ်အိုတ်ညိ။
လ္ၚဵုဟီုမံၚ် ရုဲစှ်လၟောဝ်အမာတ်ဂှ် ဟွံဆေၚ်ကဵုပညာ လေပ်လိက် ၜိုတ်ဒးတှေ် ဂွံရဟီုဂှ် အရေဝ်ဂလာန်ဟွံမွဲကဵု တံရိုဟ် ဒှ်အရေဝ်ဂလာန် ညးသမ္ဒိုဟ်ဟေၚ်ရ။
ဟီုမံၚ် ချူမံၚ်လၟုဟ်ဂှ် အထေၚ်ဇၞော်ကဵု ဂကူညးသၟာၚ်တုဲ အထေၚ်သောဲကဵု ဂကူဇကု ဟီုချူမံၚ်ဟွံသေၚ်၊ ပေဲါရုဲစှ်မာဲ နူကဵု (၁၉၉၀) သၚ်လ္ပာ်တေံဂှ် ညးအာယုက် (၅၀/၆၀/၇၀) တံရဂတာပ်၊ ညးဍောတ်တ်လၟုဟ် ဟွံ ဂတာပ်လဝ်ရ။ ညးဍောတ်တ်လၟုဟ်ဂှ် ညးၜိုတ်အဲ အဲၜိုတ်ညးရ။ သွက်ဒးအထေၚ်ဇၞော် အထေၚ်သောဲညးသ္ကံ ဟွံမွဲလးလးရ။
ဂလာန်အုပ်နိဂီု မိက်ဂွံဟီုဂှ် ပ္ဍဲအရာကိစ္စရုဲစှ် လၟောဝ်အမာတ်တံဝွံ နကဵုဗော်ညဳသၟဟ်မန် (စံ) သွက်ဂွံသ္ပအစာံဂှ် ၜိုန်နွံမံၚ်ကီုလေဝ် တၚ်နၚ်ဇၞော် (၉) ပြကာ အဲပ္တိုန်ထ္ၜးလဝ်ဏံ ပံၚ်ပကောံစုတ်ကီုမ္ဂး ပေတုဲဍိုက်ပေၚ်ရောၚ် မိက်ဂွံသ္ဂးသာ်ဏံရအဴ။
သွက်ပေဲါရုဲမာဲ (၂၀၂၀) ဏံဂှ် မိက်ဂွံဆဝ်မ္ၚုဟ် ကဵုသတိညးဍုၚ်ကွာန် ကောန်ဂကူမန်ပိုဲညိကီုရ။ နကဵုဂလာန် ပုရဏဟီုလဝ်ဂှ် “ဇုတ်သ္ကဲဟွံပြဲနူဇုတ်ဇၞော်” ဟီုဂှ် ကေၚ်မိၚ်မံၚ်ကီုရောၚ်။ အဓိပ္ပါယ်ဍေံဂှ် ဂကူညးသၟာၚ် ဟွံပြဲနူဂကူဇကုရ။ ဂကူဇကု ဂွံအခေါၚ်အဝဵုမှ ဂကူပိုဲ အလုံသီုဖအိုတ် ဒှ်တသိုက်ရောၚ်ဂှ် ကဵုစှေ်စိုတ်အိုတ်ညိ။
ဍုၚ်ပိုဲလၟုဟ် ကော်စ ဍုၚ်မျာန်မာဝွံ ပ္တဝ်လဝ်ဍိုပ်ကဵု ဒဳမဝ်ကေရေဇြဳတုဲ ဒက်ပ္တူပ္တိုန် ဍုၚ်ဖေတ်ဒရာဏောၚ်ဟီုဂှ် ညးတီအဲတီမံၚ်ရ။ ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဇေတ်ဟာ ဖေတ်ဒရာဇေတ်ဟာ သွက်ဒးသၟာန်ဟွံမွဲရ။ အဓိကဂှ် ဂကူပိုဲ ညံၚ်သ္ဂောံဗၠးၜးဂှ် ပိုဲကဵုပိုဲ ကောံကလိုအ်ညဳသာတုဲ မၚ်မံၚ်ဂွန်ဂှ် ဒှ်အဓိကရ။
ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်၊ အမာတ်သ္ၚိကၠတ်ထဝ် ဂကူမန် ဂၠိုၚ်နူအမာတ်သ္ၚိကၠတ်ထဝ် ဂကူညးသၟာၚ်မ္ဂး သွက်ဂကူပိုဲအနာ ဂတ် အခေါၚ်အဝဵုသဗ္ဗအိုဿီု ကောန်ဂကူပိုဲ ဂွံဒုၚ်စသိုၚ်မာန်ဏောၚ်၊ အမာတ်သ္ၚိကၠတ်ထဝ် ဂကူမန်ပိုဲ ၜိုတ်ဒုၚ်ရုဲသီုဖအိုတ်တံဂှ် ညံၚ်သ္ဂောံဇၞးမာဲသီုဖအိုတ်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်ဂကူမန် အာယုက်စုတ်မာဲစိုပ်တံသီုဖအိုတ် စုတ်မာဲကဵု အမာတ်မန်ပိုဲအိုတ်ညိ။
“မမာဲအဲမွဲမ သွက်ဘဝဂကူပိုဲရောၚ်” ဖ္ဍောတ်ပၠုပ်လဝ် ပ္ဍဲစိုတ်တုဲ စုတ်မာဲ လ္ပလၞုဟ်အိုတ်ညိအဴ၊ စုတ်မာဲကဵု အမာတ်မန်ပိုဲအိုတ်ညိဂှ် ဖ္တိုက်ဖၟောဝ်ဏာရအဴ။
