မိလတိုပ်၊ နဝ်ဝေမ်ဗာ ၂၃၊ ၂၀၂၁

ကိစ္စပေဲါရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ် သၞောတ် (Proportional Representative – PR) ဂှ် သုၚ်စောဲဟွံထေက်ဏီရောၚ် ညးနွံအခေါၚ်ဟီုဂး ဗော်ညဳသၟဟ်မန် နာဲတၠညး ဟီုရ။
ပရေၚ်ကမ္မယှေန်ပေဲါရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ်တအ် ဆဵုဂဗလဝ် ကုဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ်တုဲ သွက်ဂွံသုၚ်စောဲအာ သၞောတ်ပေဲါရုဲမာဲ ပဳအာ ဂှ် ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ကော်ကောံဓရီုကမ္မတဳဗဟဵုတုဲ သၞောတ်ပေဲါရုဲမာဲ ပဳအာ ဂှ် သုၚ်စောဲ ဟွံထေက်ဏီရောၚ် ပတိတ်လဝ် လစွံစိုတ်ရ။
“ဗော်ပိုဲ ဆေၚ်စပ်ကဵုပဳအာ ပြဟ်ဟ်ဏံဂှ်တှေ် စပ်ကဵုဍုၚ်ပိုဲဏံ ပရေၚ်ပေဲါရုဲမာဲဟီုဂှ် ကၠောန်ဂွံလဝ် ဟွံလအ်ဏီတှေ် ပရေၚ်ဆဵုဂဗ ပေဲါရုဲမာဲလေဝ် အောန်မံၚ်ကီု သွက်ဗော်ပိုဲကီု အကြာညးဍုၚ်တအ်ကီုဂှ် ဗီုပြၚ်လဵု ဂွံကၠိုဟ်ခၠၚ်ဂှ်တှေ် ဒးကေတ်မံၚ်အခိၚ်တၟာဟလိုၚ်ဏီဂှ်ရ နကဵုဗော်ပိုဲဂှ် သုၚ်စောဲသၞောတ်ပဳအာဂှ် ဟွံထေက်ဏီ ” သာ်ဝွံ နာဲတၠညး ဟီုထ္ၜးရ။
လတူသၞောတ်ပေဲါရုဲမာဲ နကဵုသၞောတ်ဗ္ၜတ် (အချိုးကျစနစ်) ကမ္မယှေန်ပေဲါရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ်တအ် ချပ်ဇန်ဒၟံၚ် (Proportional Representative – PR) လၟုဟ်ဂှ် ဗော်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ် ဟွံစှေ်စိုတ်နွံတုဲ ရမျာၚ်ဒစဵုဒစးလေဝ် မံက်ကၠုၚ်မံၚ်နွံရ။
“ကမ္မယှေန်ပေဲါရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ်တအ် သုၚ်စောဲသၞောတ်ပဳအာတွဵုတှေ်လေဝ် ၜိုတ်သွာၚ်ကၠတ်ထဝ်ညးဍုၚ်ကွာန်မွဲ ဟေၚ် သုၚ်စောဲထေက်၊ ပ္ဍဲတွဵုရးကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် သုၚ်စောဲအာသၞောတ် ညးဂွံမာဲဂၠိုၚ်ဂှ် ညးဇၞးထေက်” နာဲတၠညး ဟီုသာ်ဝွံရ။
စပ်ကဵုကမ္မယှေန်ပေဲါရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ် (တၟိ) တအ် ဖန်ဇန်ပြုပြေၚ်ဒၟံၚ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်ပေဲါရုဲမာဲ (၂၀၂၃) ဏံဂှ် ညးတအ် သွက်ဂွံပြံၚ်လှာဲအာ သၞောတ်ပေဲါရုဲမာဲ (Proportional Representative-PR) တွဵုရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဖက် ဆောညးအုပ်ကာ ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဂှ် ဟီုရ။
ပေဲါရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာ မွဲဒမြိပ် စနူ (၂၀၁၀) ကီု၊ (၂၀၁၅) ကီု၊ (၂၀၂၀) ကီုဂှ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်လဝ် သၞောတ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးဂွံမာဲဂၠိုၚ် ညးဇၞး (First Past The Post) (FPTP) ရ။