ဝဏ္ဏမာန်၊ ဂိတုသေပ်တေမ်ဗာ ၃၀၊ ၂၀၂၂

ပ္ဍဲကဵုပ္ၚံက်အကာဲအရာ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တ္ၚဲဏံ ဂၠံၚ်လဵုဒှ်ဂုန်ဖဵုကဵု သွက်ဂကူပိုဲဂှ် ပံၚ်ကောံတုဲ ဒးဂၠာဲဂၠံၚ်ဍာန် ပၞော်ပရေၚ် ဍုၚ်ကွာန်မွဲရောၚ် ဒံက်တာပညာမန် ဟီုရ။
အကာဲအရာ ပ္ၚံက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တ္ၚဲဏံဂှ် ဇြဟတ်ရုန်ဂစာန်ဒၟံၚ် သွက်အခေါၚ်အရာ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်နွံဒၟံၚ် ပိဇြဟတ်ဏံဂှ် ပံၚ်ကောံတုဲ အရာဒှ်ဂုန်ဖဵု သွက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်ဍာံဍာံ ဒးဂၠာဲဂၠံၚ်မွဲရောၚ် ညးဟီုသာ်ဝွံရ။
“အခိၚ်ဒှ်မံၚ်ဗြဒ္ဒညာ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တ္ၚဲဏံဂှ် ဂကူပိုဲဖအိုတ်ဂှ် ပိုဲဒးဂၠာဲဂၠံၚ်ဍာန် ပၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲဏောၚ်၊ ဂၠံၚ်လဵု အာဂွံ ဂၠံၚ်လဵုအာတှေ် ဒှ်ဂုန်ဖဵုကဵုဂကူပိုဲရော ပိုဲသီုဖအိုတ် ဒးချပ်စဏောၚ်” ဒံက်တာပညာမန် ဟီုရ။
ဒံက်တာပညာမန်ဝွံ ဂွံလဝ်တဆိပ်ကြာပါရဂူ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သိပ္ပံ (Ph.D Political Science) ကီု၊ ကေတ်ဒၟံၚ် တာလျိုၚ်ဒါရာ်တာ (ညးအာဍိုပ်) ပ္ဍဲကဵုဌာန်ဒတန်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ် (တိုၚ်းရၚ်းသားလူမျိုးများရေးရာစၚ်တာ) Ethnic Nationalities Affairs Center – ENAC ရ။
တုဲပၠန် သ္ၚဳဂၠိပ်လ္ၚတ်သ္ပဒၟံၚ် သုတေသန စပ်ကဵုပရေၚ်ပညာ ကောန်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်တံကီု၊ လ္ၚတ်ဂၠိုက် ဂၠာဲသ္ပဒၟံၚ်သုတေသန စပ်ကဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲဒေသကောန်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်တံကီု၊ စပ်ကဵုဒပ်ဂီုကၠီုဍုၚ် ဒပ်ပၞာန်ဖေဝ်ဒရေဝ် ကေုာံ ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာ အကြာဒေသကောန်ဂကူကောန်ဍုၚ်ဂမၠိုၚ်တံကီုတုဲ ချူပ္တိတ်ဒၟံၚ်လိက်စံၚ် စပ်ကဵုကောန်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။
ဇြဟတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တ္ၚဲဏံဂှ် ဇြဟတ်ဗော်ညဳသၟဟ်မန်၊ ဇြဟတ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ၊ ဇြဟတ်တၞဟ်တၞဟ် ဂၠံၚ်ညးကဵု ညး ဒှ်ဒၟံၚ်တၚ်ဆိုအ်ဗနွံတုဲ ဂၠံၚ်ညး ဂၠံၚ်ညး သ္ၚိတ်ဒၟံၚ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဒံက်တာပညာမန် ဟီုထံက်ထ္ၜးရ။
“ပ္ဍဲကဵုပေဲါတ္ၚဲဏံဂှ် ဂၠံၚ်ညး ညးသ္ၚိတ်မံၚ် ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ကီု၊ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိကီု၊ ဇြဟတ်လ္ၚဵုဂှ်ကီု အာမံၚ်ဂၠံၚ်လဵုလေဝ် ကေတ်ဟွံဒးပုဟ်၊ စိုတ်အဲတှေ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တအ် ဗွဲတၟေၚ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဗော်တအ် လ္တူဂၠံၚ်တရဴတ္ၚဲဏံ ဗီုလဵု ပိုဲအာရော? ပိုဲဟဳအာ သ္ၚိတ်အာ အတိုၚ်ဏံဟာ၊ ပိုဲဖံက်ဂၠံၚ်ဍာန် ပၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲမွဲဟာ ပိုဲဒးချပ်စညး သ္ကအ်ထေက်” ဒံက်တာပညာမန် ဆက်ဟီုရ။
ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ပိုဲဟွံမွဲ မွဲပၞောန် မွဲဂၠံၚ်ဍာန်ကၠာလေဝ် ဆဂး ပရေၚ်သဳကၠဳတက်ကျာညးသ္ကအ် ဒးနွံထေက်၊ ဗီုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိကၠောန်ဏာ ကောံဓရီုပရေၚ်ဂကူမန် (၂၀၂၂) ပ္ဍဲညဳသာဂှ်ကီု၊ လ္တူပ္ၚံက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပြံၚ်သၠာဲဒၟံၚ်တ္ၚဲဏံဂှ် အန္တရာဲလေဝ်ဂွံအောန် ဂၠံၚ်ဍာန်ပရဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ် ဂွံတိတ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ် ပိုဲဒးဂၠာဲနဲဏံရောၚ် ညးဆက်ဟီုရ။