ချူ – ညာဏ
နိဒါန်
အပ္ဍဲကဵုဂကူမွဲမွဲ “ဇုတ်ဇၞော်ဂကူပိတၞုင်” မတွံဂး အရေဝ်၊ လိက်ပတ်၊ ယေန်သၞာင်တအ်ဂှ် ဒှ်တဴကြက်လမျီုရ။ ဇုတ်ဇၞော်ပိတၞုင်ဏအ် ယဝ်ရမင်မွဲထိင်ဒဝ်ဟွံမာန်မ္ဂး ဂကူမွဲမွဲ မ္ဒးကၠေံဗ္ဒန်ကၠက်အာ ဗွဲမလောဲသွာမာန်ရောင်။ ပၞောဝ်ကဵု ဇုတ်ဇၞော်ဂမၠိုင်တုန် လိက်ပတ်ဝွံလေဝ် ဒှ်အရာပၟိက်ဇၞော်အိုတ်မွဲတုဲ ပွမဗှ်လိက်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန် သွက်ဂွံသၠုင်ပတိုန်အာ လညာတ်ပညာ၊ လမိင်လညာတ်၊ ယေန်သၞာင်အခိုက်ကၞာဂကူ ကေုာံ သွက်ဂွံမင်မွဲဇၞော်ပၟဝ်အာ အနာဂတ်ဂကူရ။
ပ္ဍဲကဵုကၟိန်ဍုင်ပိုဲတအ်ဂှ် ကောန်ဂကူမန် နွံတဴ ဗၞတ် (၁၀) ကိုဋ်ပြင်ပြင်တုဲ အပ္ဍဲဂှ်မ္ဂး ညးမလေပ်လိက်မန်ဂှ် နွံတဴ ဗၞတ် (၆၀) က္ဍိုပ်ကၠံပြင်ပြင်ရောင် နာဲရတ်ဂကူ(က)အ္စာဇြေ ဟီုလဝ် ပ္ဍဲဝိုင်သဳကၠဳလိက်ပတ်မန် တ္ရဲအ္စာကဝိမန်ဂှ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်ကီုလေဝ် ညးမဗှ်လ္ရတ်လိက်ပတ်မန်ဇေတ်ဇေတ်တအ်ဂှ် နွံဆ ဗၞတ်ညိညရတုဲ အပ္ဍဲကဵု လၟိဟ်(၁၀၀) တၠမ္ဂး ၜိုတ် (၁၀) က္ဍိုပ်ကၠံလေဝ် ဟွံပေင်ရ။
ရံင်အာကဵုဇၟောဝ်ဍာ်ဂတာပ်ခေတ် ပစ္စုပ္ပန်တ္ရဲဏံမ္ဂး တင်နင်၊ ပရိုင် ကေုာံ လိက်ပတ်တအ်ဂှ် ဇၟာပ်ဇၟာပ်မိဏေတ်နာဍဳစက္က ကလိဂွံမံင်ဗွဲမလောဲသွာမာန်ကီုလေဝ် ဇြဟတ်ညးဍုင်ကွာန်မန်တအ် ဗှ်လိက်မန်ဂှ် ဟွံဇၞော်မောဝ်တိုန်မွဲသာ် ဍိန်လျလျောဝ်စှ်ေဒၟံင်ဏီရ။
အသိင်ဗှ်လိက်မန် ဍိန်လျစှ်ေဒၟံင်ဂှ် စိုပ်ဒၟံင်ကဆံင်ဒဒှ်ဓဝိင်ကဵု သွက်ဂကူ ကၠေံဗ္ဒန်အာမံင်သိုက်သိုက်မာန်ရောင်တုဲ ထေက်ကဵုဒးသ္ပဂရုလွဳပရာသၠုင်ပတိုန်ဇြဟတ်ဗှ်လိက်မန်ရောင်ဂှ် တၠပညာမန်မွဲတၠ နာဲသက်လောန်ဟီုဆဝ်မ္ရုဟ်လဝ်ရ။
ဟိုတ်သာ်လဵု အသိင်ဗှ်လိက်မန် ဂွံဍိုန်လျဂှ်ရော?
(က) လိက်မန်ဟွံစိုပ်ရုင် (Official/Administrative use): ဂကူမန်တ္ရဲဏံဂှ် ဟိုတ်ဒၟာနူဟွံမွဲကဵုဍုင်တုဲ လိက်ပတ်ဝွံလေဝ် ဟွံဂွံအခေါင်စကာပ္ဍဲရုင်ရ။ လိက်မန်ဝွံ နွံဒၟံင်အကြာဒမျံက် သြဇာဘာသာဗၟာတုဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ်သွာင် ဟုတ်သဝ်ဗၠိုက်တၞီကၠုင်ဒၟံင်ရ။ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ ညးမရပ်စကာလိက်မန်တအ် အောန်စှ်ေကၠုင်တုဲ ညးမဗှ်လ္ရတ်လိက်မန်တအ်လေဝ် နွံတဴဆဗၞတ်ညိညဟေင်ရ။
(ခ) ဘဝအစာကၞေဟ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Authors’ Economic Barrier): အ္စာကၞေဟ်မန်မဂၠိုင်တအ်ဂှ် နကဵုစိုတ်ဆာန်လိက်ပတ်ဟေင် ၜိုတ်သၟဟ်အစောံ အကြာအခိင်မအောန်ကမၠောန်မဂၠိုင်ဂှ် ချူဒၟံင်လိက်အိုတ်ရ။ နကဵုလိက်ပတ်ဂှ် ဗပေင်ဗုင်ဂၞဴ အိန်ထံင်ဟွံလောဲသွာရ။ အ္စာကၞေဟ်လ္ရဵုတအ် တက်တြး ပ္တိတ်ဒၟံင်လိက်နွံကီုလေဝ် ညးရာန်ဗှ်တအ်အောန်တုဲ ပရဲလေဝ်ဟွံတိတ်တမ်လေဝ်ဗက်ကြပ်ဟွံဂွံ ဒှ်ကၠုင်ဒၟံင်နွံရ။ ဟိုတ်သာ်ဝွံရ လိက်မနွံကဵုဍာ်ဒကေဝ်တအ် ဂွံတိတ်ကၠုင်မွဲဝါမာန်ဂှ် ဝါတ်ဂါတ်လောန်ရ။
(ဂ) ရှ်သာလိက်ဟွံဇဳ (Content Variety Gap): အတိုင်ဗွဲလ္တူဝွံရ ဟိုတ်နူတင်ဝါတ်ဂါတ်အ္စာကၞေဟ်တအ်တုဲ လိက်မန်မတိတ်ကၠုင်ဒၟံင်တအ်ဂှ် ဂကူဟွံဇဳ ဟွံဂၠိုင်သာ် အောန်တဴလောန်ရ။ လိက်မဆေင်စပ်ကဵုပရေင်ဓဝ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်တအ်သၟး တိတ်ဂၠိုင်ရ။ လိက်ဂမၠိုင်မထေက်ကြိုက်ကဵုအဝဲညးကုည ဗွဲတၟေင် ဘဝကောန်ၚာ် အာယုက်စှ်သၞာံလ္ပာ်သၟဝ်မ္ဂး နွံပၟိက်ကဵု လိက်ထ္ၜးသီုရုပ် (ကာတောန်)၊ အာယုက် အကြာၜါစှော်မ္ဂး နွံပၟိက်ကဵု လိက်ဝတ္ထုချူဒက်လဝ် ဇာတ်ပရောပရာဝုတ်ဗၠာဲ ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်မဆေင်စပ်ကဵုပရေင်ဒက်ပ္တန်ဘဝတံဂၠိုင်ရ။ အပ္ဍဲကဵုဂကူမန်ပိုဲဝွံ အဝဲကဵုလိက် ဟွံသၟဟ်ကွေံတုဲ ညးစိုတ်လုပ်စ ပ္ဍဲအရာဗှ်လိက်မန်အောန်ကၠုင်ကီုရ။
(ဃ) ဗွိုင်စကာလိက်မန်က္ဍန် (Limited Professional Ecosystem): ပ္ဍဲအကြာပွိုင်ဂကူမန် မပ္တံကဵု ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်၊ ကဝ်လိက်ကောန်ဂကူ ကေုာံ ဗွိုင်ဂကောံညးဍုင်ကွာန်မန်နာနာတအ် စကာဒၟံင်လိက်မန်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ဗွိုင်ကမၠောန်ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် စကာကၠုင်လိက်မန် နဒဒှ်ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီုမွဲ ဟွံမာန်ဏီရ။ လ္တူနူဏံ သွက်ညးမလေပ်လဝ်လိက်မန်တအ် သ္ဂောံဆက်တန်တဴအာ နကဵုကမၠောန်ဆက်စပ်ကဵုလိက်မန်မာန်ဂှ် မ္ဒးကဵုဖျုန် ဖန်ဇန်ကဵုဒၞါဲဗွဲစှ်ေသၞောတ်ထေက်ရ။ ညံင်ညးတအ် ဂွံဗပေင်ဗုင်ဂၞဴ သ္ဂောံရုမ်ဂပ်မာန်ဂှ်လေဝ် ဂကောံမန်နာနာအိုဿီုတအ် ပ္ညဳပ္ညပ်တုဲ ဖန်ဇန်ကဵုထေက်ရောင် နာဲသက်လောန်ဟီုကဵုလဝ်ကသပ်ရ။ လေပ်လိက်မန်တုဲ ဒၞါဲဂွံစကာဂၠိုင်ကၠုင်မ္ဂး ညးမကတ်လ္ရတ် ဗှ်လိက်မန်တအ်လေဝ် ဂၠိုင်ဂၠင်ကၠုင်မာန်ရ။
ဗီုလဵုဂွံသၠုင်ပတိုန်အာ ဇြဟတ်ဗှ်လိက်မန်ရော?
(က) ထံက်ပင်ကဵုဇြဟတ်ကုအ္စာကၞေဟ်မန် (Supporting Authors): လိက်အ္စာကၞေဟ်မန်တံ မချူဇန်လဝ်တအ်ဂှ် တရဴၜိုတ်လဵု စိုပ်မံင်ကီုလေဝ် ပရိဿတ်ညးမကဵုဇြဟတ်ဗှ်လိက်တအ် ဟွံမွဲမ္ဂး လိက်အာစာတံဂှ် ဆၜိုတ်အောပ်ဗ္ဒဒၟံင် အကြာစက္ခူရ။ လိက်အ္စာကၞေဟ်တအ် မပလံင်ဗစိုပ်လဝ် ဇရေင်ဂကောံလိက်ပတ်တအ်ဂှ်လေဝ် စကာထေက်မ္ဂး ၜိုတ်ထေက်တန်ကဵုၚ္ရုဟ်မး မ္ဒးရာန်ကေတ်ထေက်ရောင်။ တုဲပၠန် လိက်အ္စာကၞေဟ်တအ် မတက်တြးပ္တိတ်လဝ်ဂှ် ဇၟာပ်ညးဇၟာပ်အဲတအ် ပူဗိုင်ကဵုဇြဟတ်ရာန်ဗှ်ကီု ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ကဵုဇြဟတ်မွဲနဲမွဲဗီုမ္ဂး နူကဵုကမၠောန်ချူလိက်ဂှ်မွဲကဆံင် ပရေင်ဗပေင်ဗုင်ဂၞဴညးတအ်လေဝ် တန်တဴအာဗွဲမလိတ်ကလောတ်မာန်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး ညးမချူလိက်တၟိတၟိတအ်လေဝ် ပြာပြာကတ်ကတ်မံက်ဂတဝ်ကၠုင်မာန်တုဲ ကဆံင်လိက်ပတ်မန် ကေုာံ အသိင်ဗှ်လိက်မန်လေဝ်သၠုင်တိုန်ကၠုင်မာန်ရ။
(ခ) ဖန်ဗဒှ်ကဵု တိုက်ရံင်လိက် ဟွံသေင်မ္ဂး တိုက်ရံက်လိက်လပှ်ကျာ (Physical & Digital Libraries): ဇၟာပ်ဇၟာပ်ကွာန်ရးဂှ် သၟတ်တအ် ညံင်သ္ဂောံကလိဂွံလိက်၊ ညံင်သ္ဂောံဗှ်လိက်ဗွဲမလောဲသွာမာန်ဂှ် မ္ဒးဖန်ဗဒှ်ကဵု တိုက်ရံင်လိက်မ္ရး ဟွံသေင်မ္ဂး လ္တူလပှ်ကျာရောင်။ အပ္ဍဲကဵုတိုက်ရံင်လိက်ဝွံလေဝ် မ္ဒးနွံကဵု ညးတာလျိုင်မင်မွဲတိုက်ရံင်လိက်တုဲ မ္ဒးဆဝ်မ္ရုဟ် ကၠောန်သ္ပဒၟံင် ညံင်ညးဂမၠိုင်တအ် ဂွံစိုတ်လုပ်စကဵုဗှ်လိက်ဂှ်ရ။ ဆ္ဂး အတိုင်ဂလာန် အ္စာဇြေဟီု “လှုဲဟွံမွဲဂဥုဲဟွံမွဲ”ဂှ်ရ ညံင်ညးတာလျိုင်မင်မွဲတိုက်ရံင်လိက်တအ် ဂွံဗပေင်ဂၞဴမာန်ဂှ် မ္ဒးဖန်ဇန်ရေင်တၠုင်ကဵုရောင်။
(ဂ) ဖ္ဍိုက်ဗပေင်ကဵု ရှ်သာလိက်ညံင်ဂွံဇဳ (Diversity of Contents/books): သၟတ်အာယုက်စှ်သၞာံလ္ပာ်သၟဝ်မ္ဂး ဗွဲတၟေင် နွံပၟိက်ကဵု လိက်ထ္ၜးသီုရုပ် (ကာတောန်) ကေုာံ လိက်မဒက်လဝ်ဇာတ်ကဵု ညးတၠအစောန်တံ ဂၠိုင်ရ။ စိုပ်ကၠုင်အာယုက် အကြာၜါစှော်မ္ဂး နွံပၟိက်ကဵု လိက်မဆက်စပ်ကဵုပရေင်ဆာန်၊ ပရေင်ဒက်ပ္တန်ဘဝ၊ လိက်ဝတ္ထု ကေုာံ လိက်သိပ္ပံတအ်ရ။ ၜက်ကၠုင်နူဂှ် ဒဵုစိုပ်အာယုက်မသုန်စှော်မ္ဂး နွံပၟိက်ကဵု လိက်ဗဟုသုတနာနာ ကေုာံ လိက်သုတေသနတံရ။ အာယုက်မသုန်စှော်လောန်အာမ္ဂး နွံပၟိက်ကဵု လိက်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တံ၊ လိက်ဒၠောံဗ္တောန်ဘာသာတံဂှ် ပၟိက်မိက်ဂွံဗှ်ဂၠိုင်တိုန်ရ။ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ဝွံရ နကဵုအ္စာကၞေဟ်တအ်လေဝ် ရံင်ကဵုအဝဲအပိုင်အခြာတုဲ မ္ဒးဖန်ဖဒှ်အာ လိက်မနွံကဵုစရာဲဍာ်ဒကေဝ်တအ်ရောင်။
(ဃ) ဗဒှ်ကဵုအခိုက်အလိုက်ဗှ်လိက် (Cultivating Reading Habits): စပ္တံနူဘဝကောန်ၚာ်ဍောတ်သွတ်တေံ ညံင်ဂွံစောဲစပ်ကၠုင် လ္တူကိစ္စဗှ်လိက်ဏံမာန်ဂှ် ဒးကဵုဇြဟတ်စိုတ်တုဲ လိက်ဍေံတအ်ဒးဂၞပ်စိုတ်ဂှ် ဇၟာပ်ဂိတု ညံင်ဂွံကဵုမာန် ဒးဂစာန်လွဳပရာရ။ ဘဝကောန်ၚာ် အဃောထတ်ယိုတ်ကတိုင်ကမိုဟ်ဒၟံင်ဂှ် နကဵုမိမတအ် ပၠောပ်စုတ်ကဵုအခိုက်အလိုက်ဗှ်လိက် နကဵုလိက်ဗှ်ဝေင် မစကာလဝ် ဝေါဟာဍာဍာ သီုကဵုမထ္ၜးလဝ်ရုပ်ကီု ဟွံသေင်မ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဝိုင်ဗှ်လိက်မွဲမွဲကီုမ္ဂး ဍေံတအ်လေဝ် လုက်စုက်စောဲလာံအာကဵု ကိစ္စဗှ်လိက်ဏံမာန်ရ။
(ၚ) ဖန်ဗဒှ်ကဵုပေါဲပြိုင်လိက်ပတ် ကေုာံ ပ္တိုန်ကဵုဂုဏ်စရာဲ (Competitions & Recognition): သၟတ်တအ် စိုတ်ဂွံလုပ်စကဵုလိက်မန်ဂှ် ဒးကၠောန်ပေါဲပြိုင်လိက်ဘာသာမန် ဂၠိုင်ဂၠိုင်မာန်ရောင်။ ပ္ဍဲကဵုတ္ရဲကိစ္စဇၞော်ဂကူမန်တအ် မပ္တံကဵု တ္ရဲကောန်ဂကူမန်၊ တ္ရဲပၠန်ဂတးမန်၊ တ္ရဲအ္စာကဝိမန်တအ်မ္ဂး မ္ဒးကၠောန်သ္ပအာ အစဳဇန်ပြိုင်ကဗျ၊ လိက်ဇၟန်၊ ဝတ္ထု၊ လိက်ပရေင်တအ်တုဲ မ္ဒးပတိုန်ကဵုဂုဏ်စရာဲ နကဵုလာပ်မတၟေင်တၟေင်ပြဲပြဲတအ်ရောင်။ ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး သၟတ်တအ်လေဝ် အရီုစူကၠုင် စိုတ်လုပ်စကၠုင်ကဵု လိက်ပတ်မန်မာန်ရ။
(စ) သၠုင်ပတိုန်အသိင်လိက်မန်လ္တူလပှ်ကျာ (Digital Transformation): လိက်ပတ်မန်အခါတ္ရဲဏံဝွံ ကၠောံစိုပ်ကၠုင်ဒၟံင် လ္တူလပှ်ကျာ ဒဳဂျေတ်ဒေဝ်ရ။ ဟိုတ်နူတၠပညာမန်တအ် ဂိုတ်ဂစာန်ဂှ်ရ လ္တူကၠေင်က္ဍဟ်ညာဏ်ပတောံ (Artificial Intelligence – AI)တအ်လေဝ် သ္ပသမ္တီကၠုင်လိက်မန်ရ။ လိက်ပတ်မန်ညံင်ဂွံစိုပ်အာ ကမၠာဲဘာသာဂူဂဴ(Google Translate)မာန်ဂှ်လဝ် နကဵုဂကောံမင်မွဲအာဲကၟာဲလိက်ပတ်မန်တအ် လွဳပရာရုန်ဂစာန်မံင်ဖိုဟ်ရ။ လိက်မန်ပိုဲ စိုပ်ကၠုင်လ္တူဒဳဂျေတ်ဒေဝ်ဂၠိုင်မ္ဂး ဇၟာပ်ညးဇၟာပ်အဲတအ် သ္ဂောံကလိဂွံအာ သ္ဂောံဗှ်အာလိက်မန် ဗွဲမလောဲသွာမာန်ကီုရ။ ညးစကာရပ်စပ်လိက်မန်တအ်လေဝ် ဂၠိုင်တိုန်ကၠုင်မာန်ရောင်။
ဇြဟတ်ဗှ်လိက်မန်သၠုင်မ္ဂး မုဍေံဗဒှ်ကဵုဂုဏ်ဖဵုမာန်ရော?
တ္ၚဲဏံ ကောန်ဂကူမန်တံဂမၠိုင် နွံတန်တဴဒၟံင်ဋ္ဌာန်ဇဳၜဳကၠောံတုဲ လၟေင်လၟေင်တ္ရဲ ဒးဂစာန်ကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန် ဒးကူချပ်မံင်လပါ်ကမၠောန်ညးကုည ဇၟာပ်ဇၟာပ်မိဏေတ်နာဍဳစက္ကရ။ ညးလ္ရဵုတအ်ဂှ် အကြာအခိင်မအောန်ကမၠောန်မဂၠိုင်ဂှ်ဟေင် ဗှ်ကၠုင်မံင်လိက်နွံရ။ ညးလ္ရဵုဝွံတုန် ဟွံဒှ်ဗှ်တဴလိက်မန်အိုတ်ရ။ ကောန်ဂကူမန်တအ် ဟွံဗှ်ကၠုင်လိက်မန်မ္ဂး ကဆံင်အလံင်လိက်မန်လေဝ် မ္ဒးဟုတ်ယုတ်သဝ်စှ်ေသိုက်သိုက်ရ။ ရံင်ကဵုဥပမာ လိက်ပရိုင်သၞံင်တိုင်မ္ဂးလေဝ် ဟိုတ်နူမရာန်ကဵုဇြဟတ်တအ်အောန်ဂှ်ရ ဒှ်ကၠုင်ဒဵုကဵုကဆံင်ဒးဒေါံဇူကၠုင်ရ။ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဝွံ ကဆံင်လိက်ပတ်မန် ဇြဟတ်ဗှ်လိက်မန် ဂွံသၠုင်ဂှ် နွံပ္ဍဲဂတာတဲ ဂကူမန်တအ်ရ။ ဗတ်ရကောန်ဂကူမန်ပိုဲ နွံကဵုဇြဟတ်ဗှ်လိက်မန်မသၠုင်မ္ဂး ဍေံဗဒှ်ကဵု ဂုဏ်ဖဵုဇၞော်ကဵုဒြဟတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ။
လိက်ပတ်ဟီုဂှ် ဒှ်တိုက်ဂိုင်သမ္တီ မင်မွဲလဝ် ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ အခိုက်ကၞာပြဝေဏဳ ကေုာံ စိုတ်ဓာတ်ဂကူတအ်ရ။ ကာလပိုဲဗှ်လိက်မန်ဂၠိုင်မ္ဂး ပိုဲတီကၠုင်ပရူဝင်၊ အခိုက်ကၞာ ကေုာံ တီကၠုင်တမ်ရိုဟ်ယေန်သၞာင်ဂကူဇကုမာန်တုဲ ဗဒှ်ကဵုစိုတ်ဆာန်ဂကူ မနွံကဵုလညာတ်ဟိုတ်ဖဵု (Rational Patriotism)မာန်ရ။
မွဲသာ်ပၠန်တုန် “လိက်ပတ်မန်ဂှ် ဒှ်ဒ္ၚေဝ်လောကဂကူမန်” ရ။ ဇြဟတ်ဗှ်လိက်မန်သၠုင်မ္ဂး လညာတ်ညာဏ် မကောန်ဂကူမန်တအ်လေဝ် တၟးခၠင်တိုန်ရ။ ဇၟာပ်တ္ရဲ ဟွံဒးဒုင်အုပ်ဓလီုဒၟံင်ကဵု ပရိုင်ပတောံ (Fake News) တအ်တုဲ ဒှ်ညးမၞုံကဵုသမ္တီညာဏ် မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် (Critical Thinking) ခိုဟ်ကၠုင်ရ။ ဂကူမဗှ်လိက်ဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်ဂကူမနွံကဵု “ညာဏ်ပညာ” တုဲ ဂကူညးသ္အာင်တအ် ပလီုပလိုက်ကေတ်ဇၞး ဟွံလောဲသွာရ။
ညံင်ရဴသာ်ဂှ်ကီု ယဝ်ရမၞိဟ်ဗှ်လိက်မန်ဂၠိုင်ကၠုင်မ္ဂး “ဗွဝ်ဖျာလိက်ပတ်” မွဲ မံက်ဂတဝ်ကၠုင်ရ။ အ္စာကၞေဟ်၊ ညးတက်တြးလိက်၊ ညးချူလိက်ပရိုင်၊ ညးကၠာဲဘာသာ ကေုာံ ညးမကၠောန်ကမၠောန် အွန်လိုင် (Digital Content Creator) ဆေင်စပ်ကဵုလိက်မန်တအ် ကလိဂွံအခေါင်ကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်သြန်လုပ်တအ်ဂၠိုင်ကၠုင်ရ။ လိက်ပတ်ဂှ် ဒှ်ကၠုင် “ဒြဟတ်ပိုန်ဒြပ်” သွက်ဂကူမန်ပိုဲရ။
လက်ကြဴအိုတ်မွဲဂှ် ဂကူမနွံကဵု အခိုက်ဗှ်လိက်မဗိုန်ဇၟအ်ဂှ် ဒှ်ဂကူမပြဲမွဲတုဲ ဂကူတၞဟ်တအ် ဒးရှ်ေသှ်ေတဴရ။ ကာလဇြဟတ်ဗှ်လိက်မန်သၠုင်မ္ဂး လိက်မန်ပိုဲ သာတုဲ စိုပ်အာပ္ဍဲ ကမၠာဲဘာသာဂူဂဴ (Google Translate)၊ ကၠေင်က္ဍဟ်ညာဏ်ပညာပတောံ (AI) ကေုာံ လ္တူဝေပ်သာ် (website) တအ်ရ။ ဣဏအ်ဂှ် ထ္ၜးဒၟံင်ကဵုဂၠးတိ တီကေတ်ဒဒှ်ရ “ဂကူမန်ဂှ် ဒှ်ဂကူမနွံကဵု ကဆံင်လိက်ပတ်မသၠုင်ပြဲ” မွဲရောင်။သရောပ်မ္ဂး ဇြဟတ်ဗှ်လိက်မန်သၠုင်မ္ဂး ကောန်ဂကူမန်တအ် ညာဏ်တၟးတိုန်က္ဍင်၊ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူတအ် ဂၠိုင်တိုန်က္ဍင်၊ ကဆံင်လိက်ပတ်ဂကူမန်တအ် သၠုင်ပြဲတိုန်က္ဍင်ရ။ မွဲအဆက်ဓဝ် ဗွဝ်ဖျာပိုန်ဒြပ်လိက်မန်လေဝ် မံက်ကၠုင်မာန်တုဲ စရာဲဂကူမန်လေဝ် ဂဵုတၟးဗျာပ်တြးအာ အလုံလိုက်မွဲမာန်ရ။ ပွမဗှ်တဴလိက်မန်ဂှ် ဆၜိုတ် ဗှ်ဒၟံင်မလိက်သၟးဟွံသေင်တုဲ ဍေံဒှ်ဒၟံင် ပွမဒက်ပ္တန် “အနာဂတ်ဂကူမန်” ညံင်ဂွံတန်တဴအာ အဓာန်ဇမၠိင်ရောင်။
အ္စာကၞေဟ် “ညာဏ” ဝွံ မဒှ်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် ဘာသာ MMJ တုဲ အဃောလုပ်ဗ္တောန်ဒၟံင်ကမၠောန်နတဲ ပ္ဍဲဌာန်ပရိုင်ဗၠးၜးမန်မွဲတၠရ။
