ဒဒန်သြၚ်လောန် (တ္ကံခၟိုၚ်) နွံကၠုၚ်ယၟုသာ်ဏံဂှ် ဟွံသ္ပသမ္တီတုဲ နူကၠတ်ထဝ်ညးဍုၚ်ကွာန်တေံ ဟိုတ်နူသ္ပကၠေံ ဒတန် ယၟုမ္ဂး “ဒဒန်သ္ကိုပ်ပၞာန်အံၚ်သာန်”ဂှ်ရ ဂိတုမာတ် ၁၉ ဏံမ္ဂး မှာဇန်မန် ဗၞတ်ၜိုတ် (၂) ဠက်တံ သ္ပစၞး အလုံကောန်ဂကူမန်တုဲ အတိုၚ်မဂွံလဝ်အခေါၚ် နကဵုဥပဒေ ကောံ ရေၚ် ဇက် ဗွဲမၜိုဟ်လလံဂှ်ဟေၚ် ထ္ၜးအာဆန္ဒရောၚ် ဂွံတီလဝ် နူကမ္မတဳထ္ၜးဆန္ဒရ။
စပ်ကဵုပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ကိစ္စဒဒန်သြၚ်လောန် (တ္ကံခၟိုၚ်) ဏံတုဲ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲဂိတုမာတ် ၁၇ နူကဵုဒပ်ဗၠာဲသၟိၚ်ပွိုၚ်ဍုၚ် ဒဒှ်ရညးတံကဵုအခေါၚ်ဂှ် က္လေၚ်နၚ်ပရိုၚ် မွဲဟာန်ကေုာံစေဝ်ပၞောန်မ္ဒးမၚ်မွဲတံတုဲရ သာ်ဝွံ နာဲအံၚ်မန် ညးက္ဍိုပ်ထ္ၜးဆန္ဒ ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ်မန်ရ။
ကောန်ဒေသတ္က္ကံခၟိုၚ် လၟိဟ်ၜိုတ်(၃၀၀၀) တံ ဗီုထ္ၜးမံၚ်ဆန္ဒ အဃောဂိတုမာတ် (၂) တေံ (MNA)
“အခါရ ပိုဲထ္ၜ္ၜးဆန္ဒတှေ် အတိုၚ်စေဝ်ပၞောန် နူအလဵုအသဳကၟိန်ဍုၚ် ဖျေံလဝ်ဂှ်ရ ပိုဲဒ္ဂေတ်ဗက်အာဏောၚ်၊ ညံၚ်ဂွံဒှ် အတိုၚ်ဗ္တိုန်လဝ်လိက်ဂှ်လေဝ် ကောပ်ကာဲအာဏောၚ်” နာဲအံၚ်မန် ဂးရ။
ကမ္မတဳထ္ၜးဆန္ဒဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ် ၉၆ တၠတုဲ မှာဇန်ညးဍုၚ်ကွာန်မန် နူဒေသ ပွိုၚ်ဍုၚ်နာနာတံ ညံၚ်ဂွံပါလုပ်မာန်ဂှ်လေဝ် အာစိုပ်ဆဝ်မ္ၚုဟ် ကသေံကၟဝ်လဝ်ကီု နာဲအံၚ်မန် ဂးရ။
ပ္ဍဲပေါဲထ္ၜးဆန္ဒအလန်ဏံဝွံ ကရေဲအာ နကဵုရမျှာၚ်ကမြေဲ ဗတ်ဗၟာ “ဗိုလ်ချုပ်အောၚ်ဆန်းတံတားအမည် အလိုမရှိ” “ဒေသခံ တိုၚ်းရၚ်းသားများ၏ဆန္ဒ အသိအမှတ်ပြုရေး” “တိုၚ်းရၚ်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေး” “စစ်မှန်သော ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောၚ်စု ပေါ်ထွန်းရေး” “အမျိုးသား ပြန်လည်ရၚ်ကြားစေ့ရေး” တံတုဲထ္ၜးအာဆန္ဒရောၚ် ဂွံတီလဝ်ရ။
ဥက္ကဌဂကောံသၟတ်မန်ဍုၚ်လ္ဂုၚ် မာံထောန်မေန်လေဝ် “သွက်ဂွံထ္ၜးဆန္ဒ ကိစ္စယၟုဒဒန်ၜဳသြၚ်လောန် မတ်မလီု- တ္ကံခၟိုၚ်ဂှ် ဂကောံမန်နာနာ၊ သၟတ်မန်၊ မှာဇန်မန် နွံပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်တံလေဝ် ညံၚ်သ္ဂောံပါလုပ်ကီုဂှ် နကဵုဖုၚ်ကီု နူအန်လာၚ်မွဲတဆံၚ်ကီု ကော်ဘိက်လဝ်နွံ” ဂးရ။
ပ္ဍဲပေါဲထ္ၜးဆန္ဒဝွံ ကောန်ဍုၚ်အရၚ် မန်၊ကရေၚ်၊ပအိုဝ် နွံအပ္ဍဲတွဵုရးမန် ကေုာံကောန်ဂကူမန် နွံပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်တံလေဝ် လုပ်ထ္ၜးဆန္ဒကီုရောၚ်တုဲ အပ္ဍဲဂှ် ညးစၞး ၃ တၠ ဟီုပၟိၚ်ဂလာန်ကီုရောၚ် ဂွံတီလဝ်ရ။
နနဲလၟုဟ်ဏံကီု အဃောဂိတုမာတ် ၂ မံက်တုဲကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ကောန်ညးတ္ကံခၟိုၚ် ဗၞတ် (၃၀၀၀) ပြၚ်တံ အာတ်မိက် ထ္ၜးကၠုၚ်ဆန္ဒကီုလေဝ် လးလးဟွံသ္ပသမ္တီတုဲ ညံၚ်ဂွံဒှ်ယၟုဒဒန် “သ္ကိုပ်ပၞာန်အံၚ်သာန်”ဂှ် နူကၠတ်ထဝ် ညးဍုၚ်ကွာန်တေံ သ္ပကၠေံဒဒန် ပ္ဍဲဂိတုမာတ် ၁၅ တုဲကၠုၚ်ဏံရ။
