ပေါဲရုဲမာဲကမ္မယှေန်ပၞာန် မကၠောန်ဗဒှ်ဂှ် ကြပ်ကၠုင် ကြပ်ကၠုင်ရ။ ဗော်ညဳသၟဟ်မန် မဒုင်လဝ်ယၟု သ္ပစၞးကဵုဂကူဂှ် လုပ်ပြိုင်ပေါဲမာဲ နကဵုလၟိဟ်ညးစၞးအလံင်အမာတ် ၃၈ တၠ၊ ဗော်မန်တောတက် ပ္ဍဲတွဵုရးကရေင်ဂှ် ၃ တၠရောင်ဂှ် လလောင်တြးလဝ်ရ။ ညးမလုပ်ပြိုင်ပေါဲရုဲမာဲ ကေုာံ ညးတာလျိုင်ဗော်တအ် ညိညဟေင် ချဳဒၟံင်တုဲ ညးဍုင်ကွာန်ဂကူမန်တအ်လေဝ် သ္ၚိတ်တဴဒၟံင်အိုတ်ရ။ ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ဏအ် ညိလေဝ်ဟွံတုပ်ကဵု ပေါဲရုဲမာဲလောန်ကၠုင်တေံ လးလးရ။

ရံၚ်အာပ္ဍဲဂကူမန်တ္ၚဲဏံမ္ဂး ဒြဟတ်ရုန်ဂစာန်အခေါၚ်အရာကမ်ကုသဵုဂကူမန် မန်ဂွံဖန်ဖက်ကေတ်ေကေတ် ဒြဟတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် နွံမံၚ် (၃) သွာၚ်ရ။ မွဲသွာၚ်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရပ်လွဟ် ကေတ်လဝ် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ကုကမ္မယှေန်ပၞာန် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ၊ မွဲသွာၚ်ပၠန်ဂှ် ဗော်ပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်ဗတိုက်ပန်ဒၟံၚ် ကုကမ္မယှေန်ပၞာန်၊ သှေ်မွဲသွာၚ်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပ္ဍဲဗွိုၚ်သၞောဝ် (၂၀၀၈) ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ရ။

အကြာမွဲၜါတ္ၚဲဏံ ဒေသဍုၚ်မန် ဂံက်ဂၠိုၚ် ထ္ၜိုတ်တိတ်ပဵုဂၠိုၚ်လောန်အာတုဲ ရုၚ်စက်ဗုတ်ထ္ၜိုတ်တအ် ဒးဒေါံဇူလဝ်ရာန်ဍာ်ထ္ၜိုတ်ရောၚ် ရဲသွံဍာ်ထ္ၜိုတ်မုဟ်ဍုၚ် ဇြပ်ဗုတအ် ဟီုရ။

ပ္ဍဲကာလချဳဒရာၚ်စန်ဒက်မာဲတ္ၚဲဏံဂှ် ညးစၞးအလံၚ်အမာတ်လ္ၚဵု နူဗော်ညဳသၟဟ်မန်တအ် ဒးဒုၚ်ဘပဠနကဵုဖုၚ်နွံရောၚ် ညးလုက်စုက်ကဵု အလံၚ်အမာတ်မန်မွဲတၠဂှ် ဟီုလဴထ္ၜးရ။

အခိၚ်ကၠိက်က္တဵုဒှ်ယဲ ချိုတ်ဂၠိုၚ်မံၚ်လၟုဟ်ဏံ ဖျုန်ကၠိက်ကၠုၚ်သွံနူဌာန်သ္ၚောဲဂှ် စွံသတိတုဲ ရာန်ညိ ဒံက်တာကေတ်မံၚ်တာလျိုၚ် ရုၚ်ဂဥုဲပုဂ္ဂလိက လတူဍုၚ်မတ်မလီုမွဲတၠ ဟီုကဵုသတိရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂံက်ထ္ၜိုတ်တိတ်ဂၠိုၚ်ဏံ ညးသွံဍာ်ထ္ၜိုတ်ဂၠိုၚ်တိုန်တုဲ တၠကမၠောန်ရုၚ်စက်ဗုတ်ထ္ၜိုတ်အဆံၚ်သၠုၚ်တအ် ရာန်ဍဵုဖျေံကၠုၚ်ၚုဟ်နွံရောၚ် ရဲသွံဍာ်ထ္ၜိုတ်တအ် ဟီုရ။

ပေဲါရုဲမာဲ သၞာံ (၂၀၂၅) ကမ္မယှေန်ပၞာန်တအ် ကၠောန်ဗဒှ်ဏံဂှ် အခိၚ်သှေ်မုဟွံလအ်ရကီုလေဝ် ဂကောံကဵုပညာမာဲ သွက်ညးဍုၚ်ကွာန် ဒဵုကဵုလၟုဟ် ဟွံမွဲဏီရောၚ် ဂကောံမှာဇန်မန် မွဲဂကောံဂှ် ဟီုရ။

ဟိုတ်နူဘဲဒဏ်ဍာ်ဇၞော် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်သေံ သ္ကုတ်ဒေသသၠုင်ကျာဂှ်တုဲ စဵုကဵုတ္ရဲဗုဒ္ဓဝါ (နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၆) ဏအ် ဟိုတ်နူဗၠိုက်ဍာ်၊ ဟဳဗက်ဍာ်ကီု ဟိုတ်နူယှံက်ပၟတ်လလဳကဵု ဒးဘဲတိလိုက်ဂှ် မၞိဟ်ချိုတ်အာလဝ် ၃၃ တၠရောင် တ္ရဲဏအ် (နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၇) ဂှ် ဌာန်ပရိုင်သေံဂမၠိုင် ချူဓမံက်ကၠုင်အိုတ်ရ။

ဒေသမန်၊ ကရေၚ် ဂကောံရပ်လွဟ်လ္ၚဵုတအ် ထိၚ်ဒဝ်လဝ်ဂှ် အကြာညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ရပ်သုၚ်စောဲမံၚ် တၞးဩန်ပတောံနွံမံၚ်ရောၚ် ညးဒေသပွိုၚ်ဍုၚ်လှာဒကှ်မွဲတၠ ဟီုထ္ၜးရ။

ဟိုတ်နူအသိင်ဗြဲဂူထတ်တုဲ ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်သေံ ဍာ်ဇၞော်တိုန်မံင်ဂှ်ရ မၞိဟ်ချိုတ်အာ ၁၃ တၠတုဲ လၟိဟ်မၞိဟ်ဗၞတ် ၂၁ ကိုဋ်ပြင် ဒှ်မံင်ဒဒိုက်ရောင် ပ္ဍဲတ္ရဲဏအ် (နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၅) ဌာန်ပရိုင်သေံဂမၠိုင် ချူဓမံက်လဝ်ရ။