မာံသုတ – သဘၚ်သွဟ်လိခ် ဂကောံဂိုဏ်ရာမညနိကာယ အလန် ၃၀ ဝါဂှ် စနူဂိတုဖဝ်ရဂိုန်မွဲမံက်တုဲ စဵုအာစိုပ်ပိမံက်တေံ ကၠောန်ဗ္ဒျ်အာ ပ္ဍဲဘာလဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀ ဍုၚ်မတ်မလီုရောၚ် သာ်ဝွံဥက္ကဌကၠောန်ဗ္ဒျ် နာဲဗညာဂံၚ်(နာဲချေတ်ၚိုဲ) ဟီုရ။

ဂိတုမာ်ဏံအိုတ်မ္ဂး တ္ၚဲခမဳသၚ်တံကောံ၊ ဖဝ်ရဂိုန်မွဲမံက်ဂှ် စသှ်လိခ်၊ ၄ မံက်ဂှ် ကၠောန်သ္ပအာ ကဵုလာပ်ပတုဲဒါန်စရှ်ဍာ်တံရောၚ်တုဲ သီုဖအိုတ်လံ ပွိုၚ် ၅ တ္ၚဲရောၚ်ဂွံတီရ။

“သၞာံဏံတှေ် သီုသီလဗြဴမိန်တံလေဝ်ဂၠိုၚ်တိုန်ကီုတုဲ ၜိုတ် ၁၀၀ ဇကုပဵုတိုန်ဏောၚ် ပိုဲဂွံလဝ်စရၚ်” သာ်ဝွံ နာဲဗညာဂံၚ် ဟီုရ။

ပ္ဍဲကဵုသဘၚ်သွဟ်လိခ် ရာမညနိကာယသၞာံတုဲကၠုၚ်တေံဂှ် ခမဳသၚ် ၁၆၆၇ ဇကုကေုာံ သဳလၜိုတ် ၄၀ ဇကုတံ လုပ်သှ်လိခ် ဂွံတီရ။

“လိခ်ပရိုၚ်ဗၟာနူကၞေအ်ဏံ ချူလဝ်တ္ၚဲဗၠေတ်အာ၊ လၟုဟ်ပိုဲကဵုကလေၚ်ပလေဝ်လဝ် တ္ၚဲပၠန်ရ” သာ်ဝွံ နာဲဗညာဂံၚ် ဆက်ဟီုရ။

အပ္ဍဲလိခ်ပရိုၚ်အလဵုအသဳဗၟာဂှ် စနူဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၆ ဒဵုစိုပ် ၁၁ ဂှ် ကၠောန်ဗ္ဒျ်အာပေဲါသွဟ်လိခ် ပရိယတ္တိမန် ပွိုၚ် ၅ ရောၚ် ချူထမံက်ဗၠေတ်မှာရာလဝ်နွံရ။

“လကျာ်မန်တံဂှ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ကတ်လ္ၚတ်လိခ်ပရိယတ္တိဘာသာမန်တံဟေၚ်ရ၊ ပ္ဍဲဌာနသွဟ်လိခ်အလဵုအသဳလေဝ် လုပ်သှ်ဒၟံၚ်နွံ သီုကဵုသဘၚ်သှ်လိခ် ရာမညနိကာယဏံလေဝ် ဇၟာပ်သၞာံလုပ်သှ်ဒၟံၚ်နွံ” သာ်ဝွံ အစာလိခ်ခေမာသာရ ဟီုမြော်ရ။

အပ္ဍဲသဘၚ်သွဟ်လိခ်ပရိယတ္တိမန်ဏံမ္ဂး တန်မူလ၊ တန်ဍောတ်၊ တန်လဒေါဝ်၊ တန်ဇၞော်၊ တန်ဓမ္မစရိယ သာ်ဝွံ ၅ ကဆံၚ်ပါလုပ်ရ။

ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသနာ ၂၄၀၆ (1863) ဂှ် စဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဒၞာဲသီကလျာဏဳ၊ ဍုၚ်ဗဂေါတေံရောၚ် သာ်ဝွံ လိခ်ဝၚ်စၟတ်သမ္တီလဝ်နွံကၠုၚ်ရ။