မန်ထဝ် – ရုၚ်စက်ပ္တိတ်ပၟတ် သုၚ်စောဲချးတၟံ သွက်ဂွံသိုၚ်ခၞံအာ ဗ္ဒဲါကွာန်အၚ်ဒၚ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဟိုတ်နူနွံမံၚ်ကဵု အန္တရာဲ ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ဂှ်ရ နကဵုဂကောံခမဳသၚ်၊ ဂကောံညးအုပ်ဓုပ်ကွာန်ဒေသတံ စဵုဒၞါအာ အပ္ဍဲဗွိုၚ်သၞောဝ် ညံၚ်ဂွံဒှ် နဲၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်မာန်ရောၚ် သ္ဂုတ်သွာတ်ရ။

ပ္ဍဲကဵုဂိတုမေ (၂၇)၊ သၞာံ (၂၀၁၄) ဂှ် ဂကောံခမဳသၚ် မၞုံဒေသဖလိန် နူ (၇) ဘာကဵု ဂကောံအုပ်ဓုပ်ကွာန် (၆) ကွာန်တံ သ္ပကောံဓရီု ပ္ဍဲကဵုဘာကွာန်နှေဟ်ကြုက်တုဲ ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ဂှ်ရောၚ် ဂွံတီကေတ် နူညးအုပ်ဓုပ် ကွာန်တံရ။

“ယဝ်ရရုၚ်စက်ဏံဒှ်အာတှေ် ပွဳပွူသဘာဝတံ လီုဂှ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ၊ ဍာ်တိတ်နူရုၚ်စက်ဍေံဂှ် ဟိုတ်နူကဵုတူမံၚ်လၟိုန်တုဲ သတ်သၟဝ်ဍာ်တံ ချိုတ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး သွက်ရဲကၠောန်တမ္ၚာတံ ဒှ်ဒဒိုက်ဏောၚ်၊ ရံၚ်ကဵုဍာ်ဇမၠိၚ်တှေ် ကောန်ကွာန်တံလေဝ် ဒှ်ယဲဘဲဂၠိုၚ်ဏောၚ် ညာတ်ကေတ်ဗီုဂှ်တုဲ ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ဂှ်ရ” သာ်ဝွံ ဥက္ကဋ္ဌ ကွာန်အၚ်ဒၚ် နာဲတေအ်ယှံၚ် ဟီု ကဵုသၞံၚ်တိုၚ်ရ။

ရုၚ်စက်တၟံချး နူကမ္ပဏဳ (Toyo-Thai Group) တံ သွက်ဂွံကၠုၚ်ကၠောန်နွံမံၚ်ဂှ် ဟွံဒုၚ်တဲရောၚ် ပိုဲသ္ဂုတ်သွာတ် လဝ်တုဲ ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်ကလိုက်ကၟဵုမွဲမွဲဂှ် ထိၚ်ဒဝ်စဵုဒၞါအာရောၚ်၊ သွက်ဂွံစဵုဒၞါအာ အပ္ဍဲဗွိုၚ်သၞောဝ်ဂှ် ပိုဲနွံပၟိက်မံၚ် ညး ကဵုကသပ်မာန်၊ ညးရီုဗၚ်မာန်တံရောၚ်ဂှ်လေဝ် ညးဆက်ဟီုလဝ်ရ။

သွက်ဂွံဓမံက်ရုပ်ရဴ သိုၚ်ခၞံရုၚ်စက်တၟံချး ဗ္ဒဲါကွာန်အၚ်ဒၚ်မာန်ဂှ် မာန်နေဂျာကမ္ပဏဳ Toyo-Thai Group ကေုာံ ဝန်ဇၞော် ပၟတ်လလဳ နာဲလွဳအံၚ်၊ အမာတ်ကၠတ်ထဝ်ညးဍုၚ်ကွာန် မိမျေအ်တာန်တံ စှေ်သောၚ်ကလးဆဵုဂဗလဝ် ကုညးဍုၚ်ကွာန်ဒေသတံနွံကၠုၚ်လဝ်တုဲ ဂိတုဂျောန်ဂတဏံလေဝ် နကဵုညးစၞးကမ္ပဏဳတံ သွက်ဂွံစှေ်ဆဵုဂဗ ညးဍုၚ် ကွာန်ဒေသတံနွံပၠန်ရောၚ်ဂှ် ပရိုၚ်တိတ်မံၚ်ရ။

“လၟုဟ်ဂှ် နူကဵုဂကောံမှာဇန်တံ ကဵုကၠုၚ်လညာတ်၊ တြးလိက် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်မံၚ်တုဲ ဒှ်အန္တရာဲဏောၚ်ဂှ် ညးတၠတိ တံတီမံၚ်ယျ၊ ဆ္ဂး ညးတံဂှ် ဍေံရာန်တှေ် ဒးသွံတွဵု ထေၚ်ခယျလဝ်ဟဂှ်၊ အခေါၚ်ဒစဵုဒစးနွံမံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ညးတံတီ မံၚ်ကီုလေဝ် ညးတံဟွံဂံၚ်ဟီု၊ ရမျာၚ်ဂွံဒစဵုဒစးဂှ် ညးတံဟွံဂံၚ်ဗရုစ ကွေံကွေံဏီပုဟ်” ဂှ် ကောန် ကွာန်ဒေ သအၚ်ဒၚ် မိသိုက်သြန် လဴထ္ၜးကဵုသၞံၚ်တိုၚ်ရ။

နကဵုကမ္ပဏဳဂှ် တိၜိုတ်ဍေံတံရန်လဝ်ဂှ် ဍေံတံရာန်တွဵုဏောၚ်၊ လၟုဟ်ဂှ် နကဵုကုညးစၞးကမ္မဏဳဂှ် ဍေံဟွံလုပ်စိုပ်ကၠုၚ် ကွာန်ရ၊ ကၠုၚ်ၜိုတ်ဍုၚ်ရေဝ်တုဲ ဍေံတအ်ဆက်စၠောံကေတ်နကဵုဖုဉ်တုဲ ပ္ညဳမံၚ်ကဵုတၠတိတံနွံရောၚ်ဂှ် မိသိုက်သြန် ဆက်ဟီုရ။

ရုၚ်စက်ပ္တိတ်ပၟတ် သုၚ်စောဲတၟံချး သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာ ပ္ဍဲကဵုကွာန်အၚ်ဒၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဟွံဂွံအခေါၚ် ကၠောန် နူဂကောံအလဵုအသဳဆေၚ်စပ်တံဏီတုဲ ယဝ်ရဂွံအခေါၚ်ကၠောန်တုဲ ကာလပ္တိတ် ဗလးပၟတ် မာန်မ္ဂး ပၟတ်တံဂှ် သုၚ်စောဲဗလးအာ သွက်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာရောၚ်ဂှ် ညးစၞးမာန်နေဂျာကမ္ပဏဳ (Toyo-Thai Group) မိဏဳ ဏဳဇြာန် ဟီုရ။

“လၟုဟ်မှ ဂွံစဓဇက်ကိုန်စဳဇန် စပ်ကဵုပရေၚ်သိုၚ်ခၞံရုၚ်စက်ဂှ်ရောၚ်၊ တုဲပၠန် သွက်ဂွံပ္တိုန်အာလိက်ဒုၚ်စဳရေၚ် (အဆို ပြုလႊာ) သိုၚ်ခၞံရုၚ်စက် ဇရေၚ်အလဵုအသဳတံလေဝ် နွံမံၚ်ရ။ ယဝ်ရဂွံကၠုၚ်ပၟတ်ဏောၚ်တှေ် ပၟတ်တံဂှ် သုၚ်စောဲအာ ပ္ဍဲဍုၚ်မန် ကေုာံ ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာရဏောၚ်၊ သွက်ဂွံသွံစကဵုဍုၚ်သၟာၚ်တေံဂှ် ဟွံမွဲရောၚ်” သာ်ဝွံ မိဏဳဏဳဇြာန် လဴလဝ်ကဵုသၞံၚ်တိုၚ်နွံရ။

ရုၚ်စက်သုၚ်စောဲတၟံချး သွက်ဂွံသိုၚ်ခၞံအာဗ္ဒဲါကွာန်အၚ်ဒၚ်ဂှ် သုၚ်စောဲအာတိညးဍုၚ်ကွာန်ဒေသတံ လၟိဟ် (၅၀၀) ဨက၊ ဖၟိုတ်သြန်ဒဝ်ဠာ အမေရိကာန် လၟိဟ် (၂၇၀၀) ပြကောဋိကိုဋ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ (၂၀၁၈) တေံ ရုၚ်စက်ပ္တိတ် ဇြဟတ်ပၟတ် (၁၂၈၀) မဂ္ဂါဝါတ် ညံၚ်ဂွံဂေတ်မာန်ဂှ် ရန်လဝ်နွံရောၚ် ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုတၞးလိက်ကမ္ပဏဳတံ ချူဓဇက် လဝ်ကိုန်စဳဇန်ဂှ်တုဲ ဂွံတီကေတ်ရ။