ဗညာသာၚ်၊ အံက်တဝ်ဗာ (၈)

ပ္ဍဲဂိတုအံက်တဝ်ဗာ စၟတ်တ္ၚဲ (၆) စဵုစိုပ် (၈) သၞာံ (၂၀၂၀) ဏံဂှ် နူကဵုဂကောံဖောအ်ဗြေဝ်ဒေသရးမန် (ဂကောံမဂဒူ) တအ် ချဳဒရာၚ်ဆဝ်မ္ၚုဟ် ပရေၚ်ဖအောန်ဖျေံ အန္တရာဲဂဥုဲၜူမာဲ လ္တူဍုၚ်ရေဝ် ပွိုၚ် (၃) တ္ၚဲတုဲ ကၠောန်သ္ပအာ (၄) ဒၞာဲရ။
အဃောကာလ ယဲကပ်ကိုဝ်ဝေဒ်-၁၉ က္တဵုဒှ်ဒၟံၚ်လၟုဟ်ဏံဂှ် ပရေၚ်သွံရာန်ဂဥုဲၜူမာဲဂၠိုၚ်တိုန်တုဲ သၟတ်ဍောတ်တ် တအ် သုၚ်စောဲဂဥုဲဂၠိုၚ်တိုန်ကီု၊ ပ္ဍဲအရာဏံ ညးမွဲ ကေုာံ ညးမွဲ ညံၚ်ဂွံမၚ်မွဲရီုဗၚ်အာ စဵုဒၞာဂဥုဲၜူမာဲကီု၊ အခိၚ်ကာလ ယဲကိုဝ်ဝေဒ်ဏံ ကေတ်အခေါၚ်အရာခိုဟ်တုဲ ပွမသွံရာန်ဗက်တြးဒၟံၚ် ဂဥုဲၜူမာဲတအ်ဂှ် ညံၚ်ဂွံရပ်စပ်ကေတ်အရေဝ် ခိုၚ်ခိုၚ်ဗတ်ဗတ်ကီု ရန်တၟံသာ်ဝွံတုဲ ကၠောန်သ္ပပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ဆဝ်မ္ၚုဟ်ဏံ မဒှ်ရောၚ် ညးတာလျိုၚ် ဂကောံဖောအ်ဗြေဝ်ဒေသရးမန် (ဂကောံမဂဒူ) မိမာလာမန် (မိဖျူ) ဟီုရ။
“ပ္ဍဲပရေၚ်ဆဝ်မ္ၚုဟ်ဏံဂှ် ဟိုတ်နူယဲကပ်တုဲ ဇြဟတ်နူဂကောံပိုယ် ၜိုတ်မၞိဟ် (၂၀) ရ၊ ဆဂး ပိုယ်ပံၚ်တောဲလဝ်ကဵု သၟတ်ဒေသဖာလိန်တုဲ ဘိုၚ်ရီုဗၚ်ဗက်တြးမံၚ် တၞးလိက်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲပွိုၚ် (၃) တ္ၚဲ ဒၞာဲကၠောန် (၄) ဒၞာဲရ။ အရာပ် အံၚ် (၃) အံၚ်၊ ပ္ဍဲဖျာဇၞော်၊ ဂတမုက်ကျာ်လဒေါဝ်ဍုၚ်၊ အရာပ်အဏ္ဏဝါတအ် ပါလုပ်ရ။ တုဲပၠန် မၞိဟ်ဍောတ်တ်တအ် သုၚ်စောဲဂၠိုၚ်တုဲ အလဵုအသဳတအ် ညံၚ်ဂွံရပ်ကဵုမာန်ကီုရ” သာ်ဝွံ မိမာလာမန် ဟီုရ။
ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ဏံဝွံ နကဵုဆဝ်မ္ၚုဟ် ပရေၚ်ဂဥုဲၜူမာဲသၟး ကၠောန်သ္ပဟွံဂွံရောၚ်။ ပံၚ်တောဲကဵု ပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ယဲတုဲ ဗက်ပါ်ပရအ်တြးဒၟံၚ်ကဵု တၞးလိက်ခဠပ်၊ သတေတ်ကာ ဗၞတ် (၆၀၀-၇၀၀) တၞး ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲမ္ဂး ပွိုၚ်မွဲဗဂါပ် မဒှ်ရ။ လ္တူဍုၚ်ရေဝ်ဏံမ္ဂး မၞိဟ်အာကၠုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ တီကၠိုဟ်ခၠၚ်ဂွံပညာ ဗွဲမစိုပ်တရဴကီု၊ ဌာနအလဵုအသဳနာနာ နွံလ္တူဍုၚ်ရေဝ်တအ် ညံၚ်သ္ဂောံစွံအာရီု ညံၚ်သ္ဂောံပံၚ်ကၠောန်မာန်ကီုရ။ တုဲပၠန် ဗၠာဲသၟိၚ်လ္တူရေဝ်တအ် ဘိုၚ်ရီုဗၚ်ဆဝ်မ္ၚုဟ်ဒၟံၚ်ကီုရောၚ် သာ်ဝွံ မိမာလာမန် ဆက်ဟီုရ။
“ပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ညးတအ်ကၠောန်ဂှ် ခိုဟ်ကွေံမံၚ်ရ၊ ဆဂး ဍေံဟွံစိုပ်စတရဴကွေံ ညာတ်ရ။ မုဟိုတ်ရောဟီုတှေ် ပိုယ်တြးတၞးလိက်သၟးတှေ် မၞိဟ်ဗှ်စအောန်မံၚ်ညိ၊ မၞိဟ်ဗှ်တအ်လေဝ် ညံၚ်ကဵုဟွံစွံစိုတ် ဇြိုဟ်ဟ်နက်က်ကွေံ ညာတ်ရ၊ ယဝ်ဗီုအရိုဟ်ဟ်သၞာံ ညးတအ် (ဂကောံမဂဒူ) ဗက်ကဵုမံၚ်ဘာ ပ္ဍဲဒေသတအ်တှေ် ပဵုတုဲခိုဟ်၊ လၟုဟ် ဟိုတ်နူယဲဏံတုဲ အာဟွံဂွံလေဝ်ဒှ်မာန်၊ ယဝ်ကၠောန်ပ္တိုန်ကဵု သီုဗဳယိုဝ် ဟိုတ်ဒးစောဲဂဥုဲၜူမာဲတုဲ ဗီုလဵုက္တဵုဒှ်မာန်၊ မိမညးဗဵုတအ်လေဝ် ဂွံဂွံသတိကီု၊ တုဲ ပ္တိုန်လ္တူမုက်လိက်ညးတအ်တှေ် မၞိဟ်ဗဵုလေဝ်ဂၠိုၚ်၊ မၞိဟ်ပါ်ပရအ်လေဝ် ဂၠိုၚ်ဏောၚ် ညာတ်ရ” သာ်ဝွံ သၟတ်တၠဖျာဆေၚ်အံၚ်သုခ ＂နာဲအးစရာဲ＂ဟီုရ။
ပ္ဍဲသၞာံ (၂၀၁၉)၊ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗာ (၁) ဂှ် နူကဵုဂကောံဖောအ်ဗြေဝ်ဒေသရးမန် (ဂကောံမဂဒူ) တအ် က္ဍိုက်က္ဍိုပ်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်လေဝ် ပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ဇၞော် ဆေၚ်စပ်ကဵုဂဥုဲၜူမာဲဏံဂှ် နကဵုဇြဟတ် (၁၀၀) ပြၚ်ၚ်ဂှ် သၟတ်ဇၟာပ်ဒေသ ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်တအ် ဘိုၚ်ရီုဗၚ်တုဲ ဂေတ်နကဵုကွဳစက်၊ ကွဳလိုန်ဓာတ်တအ် နွံကၠုၚ်ဒၟံၚ်ရ။ တုဲပၠန် ပရေၚ်ကဵုပညာ ဂဥုဲၜူမာဲဏံဂှ် သ္ပပေဲါသဳကၠဳဆဝ်မ္ၚုဟ် ပ္ဍဲဒေသတအ်လေဝ် နွံကီုရ။
သၞာံ (၂၀၁၉) တုဲကၠုၚ်တေံဂှ် ဂကောံဗွိုၚ်လ္တူဍုၚ်မတ်မလီု မပ္တံကဵုဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ၊ ဂကောံပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်တအ် စှေ်ဇၟာပ်ဒေသတုဲ ကဵုပညာကီု၊ သ္ပပေဲါသဳကၠဳ ဆေၚ်စပ်ကဵု ဂဥုဲၜူမာဲတအ်ကီု နွံဒၟံၚ်ကီုရ။