(ပတိုန်စရာဲကဵု သ္ကိုပ်ဂဳတ အာစာအာဲမန်)
နာဲကသုမန်
အခိၚ်ဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၆-၈၈ တေံရ။ ဒၞာဲဝွံ ပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်ရ။ ပ္ဍဲခေတ်မဆလ (အလဵုအသဳသဵုယှေဝ်လေတ်) ရ၊ ဇေတ်တ်ဂှ် အလဵုအသဳဂှ်တှေ် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဗၟာတံဟေၚ် အုပ်ဓလီုလဝ်ရောၚ်။ အခိၚ်ဂှ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဟွံညိၚ်ဝတ်ရ။ အလဵုအသဳမဆလတံ ပလီုထောံ သြန်ဗၟာ တၞးသြန် (၂၅) ဒကေဝ်၊ တၞးသြန် (၅၀) ဒကေဝ်ကဵု တၞးသြန် (၇၅) ဒကေဝ်တုဲ ကွးဘာတံ ပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်တံ ထ္ၜးဆန္ဒရ။ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဗွဲမဂၠိုၚ် ဒးဆောံလေၚ်အာ သြန်ညးတံကီုတုဲ တုပ်တဴညံၚ်ရဴ သၟိၚ်မဆလတံ သီကေတ်ထောံ ပိုန်ဒြပ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံရ။ အကာဲအရာ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ် လအ်အာ ပရေံအာကီုရ။
ကွးဘာမန်ဗွဲမဂၠိုၚ် တိုန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲကဵုဘာတက္ကသဵုဂမၠိုၚ် ဂွံအခေါၚ်ဆဵုဂဗညးသကအ်ရ။ ဂွံအခေါၚ် ကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပ္ဍဲကဵုသၟဝ်ကမ္မတဳလိက်ပတ်/ယေန်သၞာၚ် (တက္ကသဵုဂမၠိုၚ်) ရ။ ဂွံအခေါၚ် လ္ၚတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရ။ ဂွံအခေါၚ်သ္ၚဳဂၠိပ် သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်ရ။ အခေါၚ်အရာဂကူ ဆောံလေၚ်ဒၟံၚ် အိုဿီုဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။ လွဳၜံၚ်ကၠုၚ် စိုတ်ဓာတ်ပၠန်ဂတးရ။
အခိၚ်သက္ကရာဇ် (၁၉၈၇) မဒှ်ရ။ ပ္ဍဲတ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မရနုက်ကဵု (၃၉) ဝါဂှ် ရမျာၚ်ဒွက်တၟိ ဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ ကွးဘာတံ စိုတ်ချဳရ။ ညးညးအဲအဲ အာဗဵုကဝးဂှ်ကီုရ။ အခိၚ်တေံတှေ် ပ္ဍဲဗွိုၚ်ဂကူမန်ပိုဲတံဂှ် ဂကောံဒွက်လျးဟံသာ နွံမွဲဂကောံဓဝ်တုဲ ဒွက်လျးဟံသာတံဂှ် တမ္ညဝ်ဒၟံၚ် အကြာညးဍုၚ်ကွာန်တံကီုရောၚ်။ လၟုဟ်ပၠန် နူကဵု ဂကောံဒွက် ‘ဂဳတမန်’ ရဴဝွံ မံက်တိုန်ပၠန်တုဲ ဒးမိပ်စိုတ်ရ။ နကဵုကွးဘာမွဲတၠတှေ် ဒုၚ်တၠုၚ်မံၚ် သီုဖအိုတ်ရ။ အရေဝ်မန်၊ လိက်မန်၊ ဒွက်မန် မံက်ဂၠိုၚ်ခ္ဍၚ် ခိုဟ်ခ္ဍၚ်ရ။ အခိၚ်တေံတှေ် ကွးဘာတက္ကသဵုတံဟေၚ် ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်ကၠုၚ်ရ။
ပ္ဍဲကဝးဂဳတမန် အလန်ကၠာအိုတ်ဏံဂှ် ဒွက် ‘တရဴ’ ဂှ် ပချဳကၠုၚ်ဂြိုဟ်ရ။ ပ္ဍဲအကာဲအရာ ဂကူဇကု ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်မံၚ်၊ အခေါၚ်သၠးပွးဟွံမွဲ၊ လိက်မန် အရေဝ်မန် ဒးဒုၚ်ၚိတ်ကမၠက်ဒၟံၚ်၊ သၟာဗ္ၚမန်တံ ဒးကဵုဒၟံၚ်ကဵု သၟိၚ်ဗၟာတံ၊ ညးဍုၚ်ကွာန်မန်တံ ဒးဂြိပ်ဒဴပဝ်တာ၊ ကောန်ကွာန်မန်တံ ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ကေုာံ ကွာန်မန်လ္ၚဵု ဒးဒုၚ်စံၚ်၊ ပ္ဍဲအခိၚ်အခါဂှ်ဝွံ ကွးဘာတက္ကသိုလ်မန်တံ မုကၠောန် မုသ္ပရော။ ဂွံဒဳဂရဳမွဲမွဲသာ်တုဲမ္ဂး မ္ၚးနူကဵု ကမၠောန်အလဵုအသဳတုဲ မုကမၠောန်ကၠောန်ရော။
ဒွက် ‘တရဴ’ ဂှ် ဒးဒုၚ်စသိုၚ်ခိုဟ်အိုတ်ရ။ သွက်ကွးဘာတံဂှ် ဂၠံၚ်ကၠက်ဒၟံၚ်ရ။ တုပ်ရဴ ညံၚ်ရဴ – “ရံၚ်အာလ္ပာ်ဗၟံက် ဒဵုဇၞော်လၞေၚ် သြၚ်ဗေၚ်ရော ဟွံညာတ် ရံၚ်အာ လ္ပာ်သၟဝ်ကျာတေံတှေ် မှာသၟိတ်လၞေၚ်၊ ရံၚ်အာ လ္ပာ်သၟဝ်သၠုၚ်ကျာတေံမ္ဂး ဟေမာဂြိုပ်ဂၞိၚ် ကၠစိၚ်ဂၠိုၚ်လောန်” ဒွက်ဝွံ ရှ်သာနွံရ။ ဆဂး သရုပ်ဂှ် “မၞိဟ်အာတရဴဍာံမ္ဂး ဒးအာတရဴဍာံရောၚ်” ဂးလဝ် သာ်ဂှ်ရ။ အခက်အခုဲသာ်လဵုနွံနွံ တရဴဍာံပြမွဲမွဲဂှ် ဒးအာဍာံဍာံရောၚ်။
အာတရဴဍာံဂှ် မုရော။ မုတရဴရော။ သၟာဂဳတတံ သၟာဒွက်တံ ကဵုဂၠံၚ် ကဵုဒြဟတ်ဒရိုဟ် ကုကွးဘာတက္ကသိုလ် သၟတ်တံ သွက်ဂွံဆာန်ဂကူ သွက်ဂွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ သွက်ဂွံရပ်လွဟ် ပၠန်ဂတးရ။ ပ္ဍဲကဵုသၟဝ်အဝဵုပၞာန်ဂှ် မ္ၚးနူကဵု ရပ်လွဟ်ပၠန်ဂတးတုဲ ဂၠံၚ်တရဴတၞဟ်ဟ် ဟွံမွဲကွေံကွေံရ။ သွက်ကွးဘာတက္ကသိုလ်တံဟီုဂှ် ထောံကၠေံ ပရေၚ်ပညာ ဇကုမကလိဂွံလဝ်၊ ဖအိုတ်လဝ်သြန်မိမ ကေုာံ ထောံကၠေံအဆံၚ်အလံၚ် နူကဵုအလဵုအသဳ (ကလိဂွံမာန်) တံဂှ် ထောံကၠေံတုဲ တရဴဍာံပြမွဲဂှ် ဒးရုဲကေတ်ရောၚ်။
ပေဲါဗတိုက်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ (၁၉၈၈) ကတဵုဒှ်ရ။ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ အာတ်မိက်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳရ။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတံ ပန်စုတ်ကွးဘာ ညးဍုၚ်ကွာန် ခမဳသၚ်တံတုဲ ကလေၚ်သီအဝဵု (၁၉၈၈) ပေဲါထ္ၜးဆန္ဒတုဲဂှ် ကွးဘာမန်တံ ဗွဲမဂၠိုၚ် လုပ်အာယိုက်ဂၠေၚ် ပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်ရ။
ညးအာတရဴဍာံမ္ဂး ဒးအာတရဴဍာံဍာံရောၚ်။
