အံက်သာ၊ ဂိတုအေဗရဴ ၁၀၊ ၂၀၂၂
ကမ္မတဳချူဓဇက်မူဝါဒ တိဍာ်ဒေသမန်တံ သ္ပသ္ကိုပ်သ္ကတုဲ ကၠောန်ဗဒှ် ပေဲါသဳကၠဳ မူဝါဒတိဍာ်ဒေသမန် ပ္ဍဲကဵုဒၞာဲၝောံခန်ခရိုၚ်သဓီု ကွာန်ဝါရိုတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက် (၆/၇/၈- ၄- ၂၀၂၂) ပွိုၚ်ပိတ္ၚဲရ၊ ပ္ဍဲပေါဲသဳကၠဳဂှ် တၚ်အဓိက ဒုၚ်စဳရေၚ်လၟေၚ်ကမၠောန် နူကမ္မတဳတံ မချူဓဇက်လဝ် မူဝါဒတိဍာ်ဒေသမန်ကီု သီုကဵုရုပ်သီကၠေံ ကမ္မတဳချူဓဇက်မူဝါဒ တိဍာ်ဒေသမန် ကေုာံ သွက်ဂွံပံက်အာ ကမ္မတဳဓမံက်ရုပ်ရဴ မူဝါဒ တိဍာ်ဒေသမန်တၟိ မွဲဂကောံတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ပေဲါသဳကၠဳရ။
ပ္ဍဲကဵုကောံဓရီုတ္ၚဲပထမဂှ် ညးကဵုကသပ် ကမ္မတဳကေၚ်ကာမူဝါဒ တိဍာ်ဒေသမန် လျိုၚ်ဌာနဗွိုၚ်ပ္ဍဲဍုၚ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ နာဲဗညာလဴ၊ ကမ္မတဳကေၚ်ကာမူဝါဒ တိဍာ်ဒေသမန် နာဲမန်သဝ်နဲ၊ စၞးညးကဵုကသပ် ကမ္မတဳကေၚ်ကာမူဝါဒ တိဍာ်ဒေသမန် Jenney Franco၊ ညးတၠဒါန် နူဂကောံ Transnational Institute – Tom Kramer တံ ဟီုဂလာန် ပံက်အသေအဟာန်တုဲ ညးက္ဍိုက်ပ် ကမ္မတဳချူဓဇက် မူဝါဒတိဍာ်ဒေသမန် နာဲသွဵုမန် ဒုၚ်စဳရေၚ် လၟေၚ် ကမၠောန်မချူဓဇက်လဝ် မူဝါဒတိဍာ်ဒေသမန် ကေုာံ သဘဴဓဝ် မူဝါဒတိဍာ်ဒေသမန်၊ သီုကဵုညးတိုန်စိုပ်တံ ဒၞာဲဟွံကၠးဂှ်သၟာန်တုဲ ကမ္မတဳချူဓဇက်မူဝါဒတံ သွဟ်ဏာရ။
ပ္ဍဲကဵုသဳကၠဳပွိုၚ်ပိတ္ၚဲဂှ် ပတိုန်ထ္ၜး၊ သၟာန်သွဟ်၊ ပါ် Group Discussion သဳကၠဳ ထပ်ကဵုထပ်တုဲ သ္ပဒတန်၊ ရုဲစှ်ညးတာလျိုၚ် ကမ္မတဳဓမံက်ရုပ်ရဴ မူဝါဒတိဍာ်ဒေသမန်တၟိ နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ် (၂၃) တၠရ၊ ကမ္မတဳ ချူဓဇက်မူဝါဒ တိဍာ်ဒေသမန်တြေံဂှ် နူကဵုသၞာံ (၂၀၁၆) တေံ စဒက်ပတန်ချဳဓရာၚ်ကၠုၚ်လဝ် နကဵုကမ္မတဳက္ဍိုက်ပ် (၁၅) တၠ ကေုာံ ညးစၞးမသ္ပသ္ဇိုၚ်ကဵု ဒေသနာနာတံ (၂၇) တၠ ပါလုပ်လဝ်ရ။ တ္ၚဲကောံဓရီုလက္ကရဴအိုတ်ဂှ် ဂွံတၚ်တုပ်စိုတ် ပတိတ်လိက်လလောၚ်တြး (၅) တၚ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ။
(၁) ကမ္မတဳကေၚ်ကာမူဝါဒ တိဍာ်ဒေသမန် သ္ကိုပ်သ္ကတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်တဴ ပေဲါသဳကၠဳမူဝါဒ တိဍာ်ဒေသမန် ပ္ဍဲဂိတုစဲ (၆-၇-၈) မံက်၊ (၁၃၈၃) သၞာံ၊ ဒၞါဲခရိုၚ်သဓီု (ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ) ပွိုၚ် (၃) တ္ၚဲဂှ် ညးစၞးမကၠုၚ်စိုပ်နူပွိုၚ်ဍုၚ် (၁၅) ပွိုၚ်ဍုၚ်၊ သၚ်သၟတ်မန် (၂) ဇကု၊ မၞိဟ်တြုံ (၁၁၄) တၠ၊ မၞိဟ်ဗြဴ (၅၉) တၠ၊ အပံၚ်ဖအိုတ် လၟိဟ်မၞိဟ် (၁၇၅) တၠ တိုန်စိုပ်သဳကၠဳ တုဲဒှ်အာဗွဲမအံၚ်ဇၞးရ။
(၂) ပ္ဍဲပေါဲသဳကၠဳဝွံ ဒုၚ်စဳရေၚ်လၟေၚ်ကမၠောန် ပရေၚ်ချူဓဇက် မူဝါဒတိဍာ်ဒေသမန် (မဒုၚ်လဝ်သ္ဇိုၚ် ကုရမျာၚ်ညးဍုၚ်ကွာန် ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဒေသမန်) ကီု၊ ဗှ်လ္ၚတ်သဳကၠဳ မူဝါဒတိဍာ်ဒေသမန်ကီု ချပ်ဂၞန် သဳကၠဳနဲကဲဓမံက်ရုပ်ရဴကီု သီုကဵုအစဳဇန်ဗွဲမဂၠိုၚ် မကၠောန်သ္ပတဴရ။
(၃) မူဝါဒတိဍာ်ဒေသမန်ဂှ် ဆက်တုဲသ္ပဒတန်အာ ပ္ဍဲသဘၚ်သဳကၠဳ ကောန်ဂကူမန် (အဆံၚ်ကောန်ဂကူ) မွဲမွဲဒၞါဲရောၚ်သဳကၠဳလဝ်ရ။
(၄) မူဝါဒတိဍာ်ဒေသမန်ဝွံ ပတဝ်ဏာဂၠံၚ်တရဴ သၞောတ်မူဝါဒကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံ (Federal Land System) တုဲ ဗွဲကိုပ်ကၠာဏံမ္ဂး သွက်ဂွံဓမံက်ရုပ်ရဴ ပ္ဍဲဒၞါဲတိဍာ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ သြဇာတဴဂှ်ရောၚ် သဳကၠဳလဝ်ရ။
(၅) နူကဵုပေါဲသဳကၠဳဏံ “ကမ္မတဳကေၚ်ကာ မူဝါဒတိဍာ်ဒေသမန်” (ညးမခၞံချူဓဇက် မူဝါဒတိဍာ်ဒေသမန်) ဂှ် ရုပ်သီကၠေံတုဲ ဒက်ပတန်ဏာ “ကမ္မတဳက္ဍိုက်ပ် ဓမံက်ရုပ်ရဴ မူဝါဒတိဍာ်ဒေသမန်” ရ။
တ္ၚဲတတိယဂှ် ဥက္ကဌခရိုၚ်သဓီု နာဲဨက ဟီုဂလာန်ပံက်ကောံဓရီုရ၊ ဆက်တုဲ သဳကၠဳပတိုန်ထ္ၜးနာနာရ၊ သဝ်တ္ၚဲဂှ် လျိုၚ်ဌာနဂြိုပ်ဆု ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ နာဲဗၠဲရတ် ဟီုဂလာန်အုပ်နိဂီုတုဲ ရုပ်သီကၠေံကောံဓရီု နကဵုဒွက်ကောန်ဂကူ ဗွဲမအံၚ်ဇၞးရ။
