မၞိဟ်ဂၠံက်ဒးမာဲယိုက်ဂၠေၚ်ပၞာန် ယဝ်ပဲါဓလေတ်အာဍုၚ်မ္ၚးတုဲ ကော်ပေၚ်ပိဝါ ဟွံကလေၚ်စိုပ်မ္ဂး ပ္တိတ်ဝရာန်တုဲ ရပ်စပ်ကေတ်အာဒုဟ်ဒဏ်ရောၚ် ကံၚ်သဳပၞာန်ဟီုပဠလဝ်ရ။

ဂိတုဂျူလိုၚ်မံက်ဏံ ဂကောံပံၚ်ကောံနာနာကံၚ်သဳပၞာန်တအ် စှ်ေဟီုသောၚ်ကလးလဝ် အကြာဍုၚ်ကွာန်မန်ဂမၠိုၚ်တုဲ ဟီုဘပဠလဝ် သာ်ဝွံရ။

“တုဲကၠုၚ်မုဟွံလအ်ဏံ ဂကောံပံၚ်ကောံဍေံတအ် (ကံၚ်သဳပၞာန်) စှ်ေကၠောန်လဝ်ပေဲါသောၚ်ကလးကဵု ညးဍုၚ်ကွာန် အကြာလတူဍုၚ်/အရာပ်/ကွာန်နွံမံၚ်၊ အစဳဇန်ဍေံကေတ်ကောန်ပၞာန်ဂှ်လေဝ် ဍေံသၠုၚ်တိုန်မွဲကဆံၚ်ပၠန်ဏောၚ်၊ မၞိဟ် စရၚ်လုပ်ဂှ်တှ်ေ ဍေံကဵုဂၠံက်မာဲဏောၚ်၊ မၞိဟ်ဒးမာဲဂှ် ဟွံမွဲပ္ဍဲသ္ၚိ အာကၠောန်စပ္ဍဲဍုၚ်မ္ၚးဒှ်ဒှ်၊ နွံမံၚ်ပ္ဍဲသ္ၚိရရ ဇကုဒးမာဲတုဲ ယဝ်ပဲါဓလေတ်တိတ်အာဍုၚ်မ္ၚးဒှ်ဒှ် ဍေံကော်နကဵုလိက် ပေၚ်ပိဝါ ဟွံစိုပ်ကၠုၚ်ကေတ်တာလျိုၚ်တှ်ေ ဍေံပ္တိတ်ဝရာန်ဏောၚ် ဟီုလဝ်ဗီုဂှ်နွံ” သာ်ဝွံ ညးလုပ်ဂကောံအုပ်ဓုပ်ကွာန်မွဲတၠ ဟီုလဴထ္ၜးရ။

ပ္ဍဲဍုၚ်/ပ္ဍဲကွာန်မန်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် နအလဵုညးဍုၚ်ကွာန်စၞးကွာန်တအ် ဂွံလုပ်ယိုက်ဂၠေၚ်ဂှ် ဟွံမွဲတုဲ စၞးကောန်ကွာန်ဂှ် ဗက်ဩန်တုဲ လိၚ်စုတ်မၞိဟ်စၞးဖအိုတ်ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲဂိတုဂျုလိုၚ်ဏံ ဂကောံပံၚ်ကောံနာနာ ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် စှ်ေသ္ပပေဲါသောၚ်ကလး အကြာအရာပ် အကြာကွာန်နာနာတုဲ ကိစ္စဒးကံက်မာဲလုပ်ပၞာန်ဂှ် ဟီုကၠုၚ်လဝ်နွံရ။

ကိစ္စဒးကံက်မာဲဂှ် ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးကံက်ဟာ၊ မၞိဟ်သာ်လဵုဒးကံက်ရောဂှ် ဂကောံအုပ်ဓုပ်ကွာန်တအ် ဆက်ဟီုသာ်ဝွံပၠန်ရ။

“အတိုၚ်သၞောဝ်ဍေံဍာံဍာံဂှ်တှ်ေ မၞိဟ်မၞိဟ်အာယုက်စိုပ်ဂှ် ဒးလုပ်ဖအိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲကဵုဍေံဒးကေတ်လၟိဟ်မၞိဟ်ဂှ် ဥပမာ မွဲအရာပ်တှ်ေ မၞိဟ် (၂) ဟာ၊ မၞိဟ် (၃) ဟာ၊ အဵုမၞိဟ်လုပ်စရၚ်ဂှ် ဒးကံက်မာဲဖအိုတ်ရ၊ ဆဂးတှ်ေ ပ္ဍဲဍုၚ်မန်ပိုဲဏံဂှ် စၞးဂှ်ဂှ် လိၚ် ကေတ်မံၚ်မၞိဟ် ဒးကဵုမံၚ်ဇၟာပ်ဂိတုဖအိုတ်ရ၊ လ္ၚဵုဂှ်တှ်ေ ဗက်ကေတ်ပ္ဍဲသ္ၚိညးဍုၚ်ကွာန်နွံ၊ လ္ၚဵုဂှ်တှ်ေ အုပ်ဓုပ်ကွာန်တအ် ဂၠာဲကေတ်နဲညးကဵုညးနွံ၊ အဵု ရဲဒးကံက်မာဲဂှ်တှ်ေ ရဲဟွံကဵုဩန်တအ်ဂှ် ရဲပါဲဓလေတ်တအ်ဂှ် ဍေံပကောံလဝ်စရၚ်တုဲတှ်ေ ဍေံကော်ကဵုဂၠံက်မာဲ၊ မၞိဟ်ဒးမာဲတှ်ေ ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် ဟွံအာပုဟ်၊ လိၚ်စုတ်မၞိဟ်စၞးရနွံဂၠိုၚ်၊ (၅၀) ကိုဋ်ဟာ/(၃၀) ကိုဋ်ဟာ အဵုဗီုဂှ်ရနွံဂၠိုၚ်” သာ်ဝွံ ညးဟီုရ။

နကဵုစၞောန်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် အဆံၚ်လတူဂှ်မ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်အာယုက်စိုပ် ဒးလုပ်ပၞာန်ကီုလေဝ် လုပ်လၟိဟ်သ္ၚိဟွံကဵုဩန်ကီု၊ ဒးဒုၚ်စၟတ်လဝ်စရၚ် ရဲဂကောံဒစဵုဒစး (CDM) တအ်ကီု ပြဟ်ပြဟ်ဏံ ကော်တုဲ ဒးကံက်မာဲလုပ်ပၞာန်ဂှ် စဒှ်ကၠုၚ်ရ။

ဘာကွတ်ပၞာန်သဇိုၚ် အလုံမွဲကၟိန်ဍုၚ် သွက်ပၞာန်တၟိမွဲလၟေၚ်မ္ဂး စၟတ်လဝ် (၅၀၀၀) တၠတုဲ သီုမရနုက်ကဵု လၟေၚ် (၁၅) ဏံမ္ဂး ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ပကောံကော်ဂွံကောန်ပၞာန်တၟိ ပေၚ်ကၠုၚ် ၇၅၀၀၀ (ထပှ်လက်မသုန်လ္ၚီ) တၠနွံရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။