အပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်ဝွံ ပၞောဝ်ကဵုကောန်ထံၚ် (၃၅၅) က္လေၚ်ဗၠးတိတ်ကၠုၚ် နကဵုအခေါၚ်ဗၠးဒုဟ်ဒန် နူဗဒိုပ်ထံၚ်၊ အချုက်ကဵု ပ္ဍဲထံၚ်နာနာဂှ်ဝွံ ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပါလုပ် (၂၂၂) တၠရဂှ် ဂွံတီကေတ် နူညးရီုဗၚ်ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကဵု ထံၚ်တံရ။
ပ္ဍဲကဵုကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဗၠးတိတ်ကၠုၚ် (၂၂၂) တၠဂှ်မ္ဂး ဒှ်ညးဒးဒုၚ်ဖျေံဒုဟ်ဒန် နကဵုအမှုပကီုပရာပ်ဒုဟ် ၝောံပိုဒ် (၅၀၅ – က) ဂမၠိုၚ်တုဲ နူထံၚ်(ဗဟဵု)ကျာ်မြဟ်ဂှ် ကောန်ထံၚ်ညးတြုံ (၉၂) တၠ၊ ညးဗြဴ (၆၈) တၠကဵု နူထံၚ်သဓီု (၆၂) တၠ ပါလုပ်ရ။
“အလန်ဏံဂှ် ကဵုဖျုန်ကဵုကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံတုဲ ဗလးကဵုမံၚ်ဏောၚ် ညးဇမၞော်ထံၚ် ဂးရ။ ဂိတုမာတ် (၃) တ္ၚဲဏံလေဝ် ထပ်ဗလးကဵုဏောၚ် ဂးရ။ ဆဂး အခိၚ်လဵုဗလးကဵုဂှ် ဟွံဟီုပုဟ်” သာ်ဝွံ ညးစုက်လုက်ကဵု ထံၚ်ကျာ်မြဟ်မွဲတၠဂှ် ဟီုရ။
ကမ္မယှေန်ပၞာန်တံဝွံ နဒဒှ်စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲသၟာဂူယာဝါဗ္ၚ ပ္ဍဲဂိတုမာတ် (၂) ဏံဂှ် ကဵုအခေါၚ်ဗၠးနူဒုဟ်ဒန် ကုကောန်ထံၚ်ညးတြုံ/ညးဗြဴ (၃၅၅) တၠ နူထံၚ်နာနာ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်ရ။
ညးကလိဂွံအခေါၚ်ဗၠးနူဒုဟ်ဒန်ဂမၠိုၚ်တံဝွံ နူထံၚ်(ဗဟဵု)ကျာ်မြဟ် (၂၁၂) တၠ၊ ထံၚ်မတ်မလီု (၄၅) တၠ၊ သဓီု (၉၀) တၠ၊ ဗဒိုပ်ထံၚ် (ကုန်ထုတ်) ဇိုၚ်ကျာ် (၅) တၠကဵု နူဗဒိုပ်ထံၚ် (ကုန်ထုတ်) ယျေန်ညုၚ် (၃) တၠ ပါလုပ်ရဂှ် ဂွံတီကေတ် နူညးစုက်လုက်ကဵု ထံၚ်တံရ။
ကမ္မယှေန်ပၞာန်တံဝွံ ပ္ဍဲဂိတုမာတ် (၂) နူတနေံဏံဂှ် ကဵုလဝ်အခေါၚ်ဗၠးဒုဟ် ကုကောန်ထံၚ် (၁) ဠက်ပြၚ်တုဲ အမှုသီုဖအိုတ် (၉) လ္ၚီပြၚ်ဂှ်လေဝ် ရုပ်သီလဝ်ကီုရောၚ် လလောၚ်ပ္တိတ်လဝ်ရ။
ပၞောဝ်ကဵုကောန်ထံၚ် (၁) ဠက်ပြၚ် ကဵုလဝ်အခေါၚ်ဗၠးနူဒုဟ်ဒန်ဂှ်ဝွံ ညးဒးဒုၚ်ဖျေံဒုဟ်ဒန် နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေဗ္တိုက်သရိုဟ်ပရေၚ်ပကီုပရာပ် ၝောံပိုဒ် (၅၀ – ည)၊ (၅၂ – က) ပါလုပ် (၇၃၃၇) တၠနွံရဂှ်လေဝ် ဓမံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် (၇၀၀၀) ပြၚ် က္လေၚ်ဗၠးကၠုၚ်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲကဵုထံၚ်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ဝွံ ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် မသှေ်မံၚ်လၟိဟ်ကဵုဠက်ဏီရောၚ် ညးမၞုံအခေါၚ်ဟီုဂး ဇာနှိက်ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဆေၚ်ကဵုအလုံဍုၚ်ဗၟာ PPNM ကိုဝ်တိုက်ထောန်ဥူ ဟီုရ။
“ဇေတ်ဇေတ်ဂှ်တှေ် အပ္ဍဲကဵုကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ၜါဠက်ပြၚ် ဒးဒုၚ်ရပ်လဝ် ပ္ဍဲထံၚ်တံဂှ် လၟုဟ်ဏံ ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲဠက်ပြၚ် သှေ်မံၚ်ဏီဏောၚ်” သာ်ဝွံ ကိုဝ်တိုက်ထောန်ဥူ ဟီုရ။
အပ္ဍဲကာလဒပ်ပၞာန်ဗၟာသီအဝဵု (၅) သၞာံဏံဝွံ ကမ္မယှေန်ပၞာန်တံ ကဵုအခေါၚ်ဗၠးဒုဟ်ဒန် ကုကောန်ထံၚ်ဂမၠိုၚ် မွဲနှေံမွဲနှေံနွံကီုလေဝ် ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ ပါလုပ်အောန်တုဲ အလန်လၟုဟ်ဏံမ္ဂး ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ ပါလုပ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ။
လ္တူကမ္မယှေန်ပၞာန်တံ က္လေၚ်ဗလးကဵု ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကၠာဟွံကော်စၠတ်ထဝ်ဏံဂှ်ဝွံ ပရေၚ်ဟီုဂးပါ်ပဲါဂမၠိုၚ်လေဝ် နွံမံၚ်ကီုရ။
“ဂိတုမာတ်ဏံ ဒက်ပ္တန် အလဵုအသဳတၟိဏောၚ်။ ပ္ဍဲအကာဲအရာဏံ နကဵုပရိုၚ် သဘဴလ္ပာ်ခိုဟ်ဂှ်တှေ် လ္တူဌာန်ပရိုၚ်အပ္ဍဲဍုၚ်၊ ဍုၚ်သၟာၚ်တံ ချူလဝ်တံဂှ် ဂွံကၠုၚ်လညာတ် လ္ပာ်ခိုဟ်ဏောၚ် ညးတံသ္ၚဳဂၠိလဝ်နွံမာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုလဂံါဇိုၚ် သဘဴလ္ပာ်ခိုဟ် ဗီုပြၚ်ညးတံစဂံါမံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ကဵုဏာပရိုၚ်ကုကၟိန်ဍုၚ်သၟာၚ်နာနာဏောၚ် သ္ၚဳဂၠိပ်ရ” သာ်ဝွံ ညးရေၚ်တၠုၚ်ရီုဗၚ်ဒၟံၚ် ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲတၠ သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။
ညးကဵုလဝ်အခေါၚ်ဗၠးနူဒုဟ်ဒန်ဂမၠိုၚ်ဏံဝွံ ယဝ်ထပ်လုတ်လောန်ဒုဟ်မွဲဝါပၠန်မ္ဂး သၟာၚ်နူဒုဟ်ဒန်တုဲဂှ်တုဲ ဒုဟ်ဒန်လၟုဟ်ဏံလေဝ် နကဵုတၚ်ဒုၚ်ဝန် ဒးဒုၚ်ဆက်ဖျေံအာ ဒုဟ်ရောၚ်ဂှ် က္လေၚ်ဗၠးကၠုၚ်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးဂြိပ်ပဲါဓလေတ်ဒၟံၚ်ကဵု ညးဒးဒုၚ်စောဲလဝ်အမှု နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ ဗ္တိုက်သရိုဟ် ပရေၚ်ပကီုပရာပ် ၝောံပိုဒ် (၅၀ – ည)၊ ၝောံပိုဒ် (၅၂ – က) (၁၂၄၈၇) တၠ နကဵုအမှုသီုဖအိုတ် (၉၅၃၂) အမှုဂှ် ရုပ်သီထောံတုဲ ကဵုအခေါၚ်ဗၠးနူဒုဟ်ဒန်ရောၚ် ကမ္မယှေန်ပၞာန်တံ လလောၚ်ပ္တိတ်လဝ် (ပ္ဍဲတ္ၚဲသၟာဂူယာဝါဗ္ၚ) နူတနေံဏံရ။
