ဘာကောန်ဂကူမန်မွဲဒၞာဲ(သၞံၚ်တိုၚ်)
“ညးတံဂှ် ချဳဓရာၚ်မံၚ်ရဏောၚ်၊ တန်တဴကဵုညးတံချဳဓရာၚ်ဂှ်တုဲ ၜိုတ်လဵုညးဗပေၚ်ကဵုမာန် ပိုဲဒးမၚ်ရံၚ်မံၚ်ဏီလေဝ်။ သ္ဂုတ်သွာတ်ဂှ် ဆဂွံဖျေံလဝ် ဟွံဂွံချဳဓရာၚ်ပေၚ်ၚ်ဏီ၊ တုဲတှေ် ၜိုတ်လဵုစိုပ်တရဴမာန်ဂှ် ဟီုချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ် ဟွံ မာန်ဏီ” သာ်ဝွံ ကမ္မတဳပရေၚ်ပညာမန် မိလှိုၚ်နန် ဟီုကဵုသၞံၚ်တိုၚ်ရ။
ပ္ဍဲကောံဓရီုပရေၚ်ပညာမန်ဂှ် ဂကောံခမဳသၚ်၊ သွာၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ၊ သွာၚ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် အပ္ဍဲဍုၚ်၊ သွာၚ် ဂကောံမဟာဇန်မန် ကေုာံ သွာၚ်ဂကောံအ္စာဘာ စပ္တံတံ တိုန်စိုပ်ကၠုၚ်လၟိဟ် (၁၄၀) တၠပြၚ်တုဲ သဳကၠဳဖျေံလဝ် သ္ဂုတ်သွာတ်ဂှ် မဒှ်ရ။
အပ္ဍဲကမ္မတဳပရေၚ်ပညာမန် မထပ်သၠဲဒက်ပ္တန်လဝ်တၟိ နကဵုလၟိဟ် (၂၃) တၠဂှ် ညးပါလုပ်ကေတ်တာလျိုၚ် သွာၚ် ဂၠာဲသြန်ဂအုံတအ် သွက်ဂွံဆဵုဂဗကဵု ဂကောံမန်စိုပ်ဍုၚ်သၟာၚ်ကီု တၠပိုန်ဂြပ်၊ တၠစေတနာ ပ္ဍဲဍုၚ်မန်တံကီု သောၚ်က လးအာတုဲ သွက်ဂွံအာတ်ဒါန်နွံရောၚ် ဂးရ။
“ဟိုတ်နူကဵုသြန်ဂိတုပိုဲ အောန်ဂှ်ရ ဍေံတံဂြဲဏာ (နေ့စား၊ လပေး) တံ အာထောံဍုၚ်သေံတံဂှ်လေဝ်။ ဒးဂၠာဲမံၚ် အ္စာဘာဝါတ်မံၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူကဵုစရိတ်ဂိတုအ္စာဘာပိုဲ အောန်ရ။ ယဝ်ရစရိတ်ဂိတုပိုဲ ၜိုတ် (၅၀၀၀၀) ဂွံဏောၚ်တှေ် ပိုဲလေဝ်ဂၠာဲ အ္စာဘာလောဲညိဏောၚ်၊ ညံၚ်ဂွံဒှ်ဂှ် ပိုဲလေဝ်စၟဳမံၚ်ဏောၚ်” သာ်ဝွံ ညးတာလျိုၚ်ပရေၚ်ပညာ အ္စာဘာ ထဝ်နာဲအိန် ဟီုရ။
နကဵုစိုတ်ဓာတ်ဆာန်ဂကူ၊ လိက်ပတ်တံဟေၚ် ဌာနပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန် တန်တဴကၠုၚ်လဝ်တုဲ ပရေၚ်ပညာ ကောန်ဂကူမန် ဂွံတန်တဴအာဍာ်ဇမၠိၚ်ဂှ် သွက်အ္စာဘာတံ ဒးထံက်ပၚ်အာ ဍိုက်က်ပေၚ်ၚ်ထေက်ရောၚ် အ္စာဘာ မန်တံဂးရ။
အ္စာဗြဴမန် မိသ္ဇၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ဇြပ်ဗုဂှ် “အ္စာၝောံမန်တှေ် ညံၚ်ညးတၞဟ်ဟွံထေၚ်သောဲဇကု၊ ဂွံသြန်ဂိတုဂၠိုၚ်တိုန်ညိတှေ် ကာလညးတၞဟ်သၟာန်ကၠုၚ် ဂွံလဴစမိပ်ညိ” သာ်ဝွံ ညးဟီုရ။
ကွာန်လ္ၚဵုတံ ဂွံကေတ်တာလျိုၚ် စရိတ်စအ္စာဘာမွဲတၠဓဝ်ဂှ် ဒှ်မံၚ်အခက်အခုဲတုဲ ဂွံထံက်ပၚ်သြန်ကုအ္စာဘာတံပၠန်ဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ မွဲဂိတု (၅၀၀၀၀)ဒ္ကေဝ် ယဝ်ရကလိဂွံတဴလၟေၚ်ၚ်မာန်မ္ဂး အကာဲအရာပရေၚ်ပညာ သွာၚ်ဘာကောန် ဂကူမန်ဂှ် အာဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ရောၚ် ဂးရ။
ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်ဂှ် နူကဵုသက္ကရာဇ်ခရေတ် (၁၉၇၂) သၞာံတေံ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဒက်ပတန်လဝ်တုဲ လၟုဟ်ဝွံ ဘာစှ်တန်လောန် (Post-ten) မွဲဘာ၊ ဘာတန်သၠုၚ် (၃) ဘာ၊ ဘာတန်လ္ဒောဝ် (၁၂) ဘာ ကဵု ဘာတန်မူလ (၁၂၈) ဘာနွံတုဲ အပ္ဍဲဂှ် အ္စာဘာမန် ၜိုတ် (၈၀၀) တၠ ကေတ်တာလျိုၚ်ဗ္တောန်ကဵုလိက်နွံရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။
