ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်သေံ ကွာန်ထံက်ခၞောန် ဗၠာဲသၟိင်သေံဍုင်ကမ္မရဳတအ် ထပ်ရပ်ဂွံ ကောန်ဍုင်ဗၟာရဲညးကၠတ်လုပ်ဍုင် လၟိဟ် (၄၄) တၠပၠန်ရောင် ဂွံဆဵုကေတ် ပရိုင်သေံတအ်ချူဓမံက်လဝ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဗြဲတမ်သၞာံဏံ မၞိဟ်ဇၞော်၊ မၞိဟ်ဍောတ် က္တဵုဒှ်ယဲမနက် (တုပ်ကွေး) ဂၠိုၚ်တုဲ ပ္ဍဲရုၚ်ဂဥုဲတအ်လေဝ် မၞိဟ်ယဲပေၚ်ဒၟံၚ်ရောၚ် ညးတာလျိုၚ်ရုၚ်ဂဥုဲပုဂ္ဂလိက လ္တူဍုၚ်မတ်မလီုမွဲတၠ ဟီုရ။

ကိုန်စဳဇန်ရပ်စပ်ကွဳစက်ယာန်တ္ၚဲဏံဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ကေမၠာန်ကၟိတ်လီု၊ အာကၠုၚ်ဒှ်ခက်ခုဲ၊ ဒးဒုၚ်ရပ်ပၠန်လေဝ် ဒးနုက်ဩန်အိုတ်ဟွံသာ၊ လ္ၚဵုဂှ် သီုဒးဒုၚ်စုတ်ထံၚ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် က္တဵုဒှ်ဒဒိုက် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်အိုတ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ကိုန်စဳဇန် ရပ်စပ်ကွဳစက်ယာန်ဏံ ပရေၚ်ဇက်ပလံၚ်ကပေါတ်သတ်ဆုနာနာဂှ် ဒှ်ပရေၚ်ခက်ခုဲတုဲ သတ်ဒူရေန်လေဝ် ၚုဟ်အောန်စှ်ေအာ ကြပ်ကဝက်ဒှ်ရောၚ် တၠကၠအ်ဒူရေန်တအ် ဟီုရ။

ဂကောံရပ်ကွဳစက်ယာန်ပံၚ်ကောံတအ် သၠုၚ်အသိၚ်တုဲ ဗက်စှ်ေရပ်ဒၟံၚ် ဒဵုကဵုကွာန်ဂှ်ရ ကွဳလိုန်ဓာတ်ဒးဒုၚ်ရပ်အာ ဗွဲမဂၠိုၚ်၊ ကွဳတၟိတၟိမွဲဖ္ဍိုက်မ္ဂး ဒဵုကဵု (၃၀) ကိုဋ်ဒကေဝ် တက်ဒန်တုဲ ဒးနုက်မံၚ်ရောၚ် မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ရပ်တအ် ဟီုရ။

ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုညးစၞး နူဗွိုင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊ ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ကေုာံ ဂကောံမှာဇန်မန်နာနာ (၃)ဗွိုၚ်တအ်တုဲ နူတနေံတေံ ဂျောန် ၆ ဂှ် က္လေင်ဒက်ပ္တန်ဏာ “ဂကောံပံၚ်ကောံ ပရေၚ်ဂကူမန်”(Mon Affairs Union-MAU) နဗီုပြင်တၟိ တုဲဒှ်အာရောၚ် ဂွံတီကေတ် နူညးတာလျိုၚ်တအ်ရ။

နူစပလာတ်သတေတ် (Plastic) စမံက်ကၠုင် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်တုဲဂှ်ဗက် ပရေင်မံင်စံင် ပိုဲမၞိဟ်တအ် ကဠိတ်ကဠောတ်ကၠုင် တၟာဂလိုင်ဏောင် ဒးဟီုရ။ ပလာတ်သတေတ်တအ်ဂှ် ဒှ်အာ အရာဟွံမွဲဟွံတုဲ မွဲသာ်ကီုရ။ ဟိုတ်နူပလာတ်သတေတ်တုဲ စၞးဒးရာန်သုင်စောဲ ခုင်ဂ္ဇအ်ဆုဂှ် ရာန်သုင်စောဲကၠုင် ခုင်ပလာတ်သတေတ်ၚုဟ်မး ဒးဒး တအ်ရ။ ကပေါတ်သုင်စောဲပ္ဍဲသ္ၚိ စနူ ဗူ ၜဵု ခရံက်၊ ရိုက်သ္ၚု၊ ပိုက်ဍာ်၊ ဇုက်ကၟတ်ဓါတ်လလဳ (လ္ပာ်မ္ၚး) တအ် သုင်စောဲကၠုင် ပလာတ်သတေတ်ရ။ ပလာတ်သ‌တေတ်ဝွံ ပတုဲဖိုလ် ညးဍုင်လိုက် ဗွဲမလောန်ရ။ ကျောဝ်ရံင်ကေတ် ပ္ဍဲဍုင်မွဲမွဲ (ဥပမာ – ဍုင်မတ်မလီု) မ္ဂး ပိုက်ဍာ်ဇမၠဲလဝ် မွဲသ္ၚိကဵု မွဲသ္ၚိဂှ် သုင်စောဲလဝ် ပလာတ်သတေတ်တအ် ဖအိုတ်ရ။ ယဝ်ပလာတ်သတေတ်ဟွံမွဲ၊ ပိုဲတအ်ဒးစကာ ပိုက်ပသဲမ္ဂး ၜိုတ်လဵုၚုဟ် က္ဍင်တိုန်ဟွံတီရ။

မၞိဟ်သ္ပပၞာန်ဗၟာ စၞးကွာန်အရာပ်ဇကုဂှ် ဒးကလေင်ရာန်ကေတ် ပ္ဍဲတဲကံင်သဳပၞာန်တအ်ပၠန်ရောင် ဂကောံအုပ်ဓုပ်ကွာန် မၞုံပွိုင်ဍုင်ရေဝ်တအ် ဟီုလဴကၠုင်ရ။

သၟတ်ဒးဒုၚ်ရပ်လဝ် နကဵုကွဳလိုန်ဓာတ် လိုၚ်ဇြေန်ဟွံမွဲ (Without) လ္ၚဵုဂှ် မၞိဟ်ဆက်စပ်တအ် အာဗက်လေဝ် ညးတာလျိုၚ်မဆေၚ်စပ်တအ် ဟွံကဵုဆဵုတုဲ သွက်ဒးဒှ်ဂဝိၚ် ဂွိၚ်ဖေက်ဒးဒုၚ်ကော်ဏာ သ္ပကောန်ပၞာန်နွံရောၚ် မသသၟတ် ဒးဒုၚ်ရပ်လဝ် နူပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၟဝ်ကျာမွဲတၠဂှ် ဟီုရ။