ဗြဲကျာ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်ဂှ် ခို်ဟ်တၟိုဟ်သာယျာတိုန်တုဲ အတိုၚ်အလုံကောန်ဂကူမန်တံ စၟဳလဝ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်မာန်ဟာ။ ၜိုန်ရ ခၟဳသၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဃရေက်ပကောံကၠုၚ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် အပ္ဍဲဍုၚ်မန် (၂) ဗော် ဖအိုတ်အခိၚ်ဗၞတ် ကြပ်မွဲသၞာံပြၚ်ၚ်ကီုလေဝ် လက္ကရဴအိုတ် ဗော် (၂) ဗော်ဂှ် ဟွံဒှ်ကောံရ။ လက္ကရဴအိုတ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဗော်ၜါဗော်ဂှ် နအစဳအဇန်ညးကဵုညး ဆဵုဂဗညးသကအ်တုဲ နကဵုညးတံ ဒက်ပတန်အာ ဗော်မွဲဗော်ရောၚ် လလောၚ်တြးပတိတ်ကၠုၚ်ရ။
အတိုၚ်ဗော်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ အလုံရးမန် (AMDP) ကဵု ဗော်ကောန်ဂကူမန် (MNP) လလောၚ်တြးလဝ်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုစၟတ်တ္ၚဲ (၂၁) ဂိတုဂျူလာၚ်ဏံမ္ဂး က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဗော်ၜါဗော်ဏံ သွက်ဂွံက္လေၚ်ဆဵုညးသကအ် နွံတုဲတှေ် တုပ်စိုတ် နကဵုယၟုဗော်တၟိမွဲမ္ဂး၊ သွက်ဂွံပတိုန်ထ္ၜးအာကဵု ကဝ်မယှေန်ပေဲါရုဲမာဲ ဗော် (၂) ဗော်ဂှ် သွက်ဂွံသ္ပအာ ဗော်မွဲဗော်ဓဝ်ရ။
ယဝ်ရ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဗော်ၜါဗော်ဏံ ဗီုဆဵုဂဗညးသကအ် ဗီုဏံ ဗီုတက်ကျာညးသကအ် ဗီုဏံ ယဝ်ရ ညးတံ ကၠောန်ၜိုတ် ပ္ဍဲကဵုသၞာံ (၂၀၁၇) တေံ ကၠာဟွံအိုတ်မ္ဂး၊ ခမဳသၚ်တံကီု ညးဍုၚ်ကွာန်တံကီု သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် ကောံဓရီုဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် အလန်ပထမကဵု အလန်ဒုတိယတံ ဟွံသေၚ်လးလးရောၚ်။ နူကဵု ကောံဓရီုဇၞော်တေံလေဝ် သွက်ဂွံဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် သွက်ဂွံဗော်သ္ပစၞးဂကူမန်မွဲ ဟွံသေၚ်ရောၚ်။
လၟုဟ်မ္ဂး အခိၚ်အခါဍေံ ဗၠေတ်ၚ်ကၠုၚ် နွံကၠုၚ်တၟာဂလိုၚ်ရောၚ်။ အခိၚ်ဗော်ဇၞော် (၂) ဗော်ဏံ ဖျေံဗီုသွက်ဂွံသ္ပဗော်မွဲဂှ် အတိုၚ်ကောံဓရီုဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် အလန်ဒုတိယတေံ မဖျေံလဝ် သွက်ဂွံဒက်ပတန်ပတိုန် ဗော်သ္ပစၞးဂကူမန် နွံတုဲ ညးဒက်ပတန်ဗော် (၂၁) တၠတံ ဒးကေတ်တာလျိုၚ်ရ။ ကမ္မတဳဗော်သ္ပစၞးဂကူမန်ဂှ် ညးတံ ပလေဝ်စလဝ် ပကောံလဝ် ဒြဟတ်ညးတံ နွံတုဲ သွက်ဂွံပတိုန်စရၚ် ဒက်ဗော် ပ္ဍဲကဵုကဝ်မယှေန် နွံမံၚ်ကီုရ။
ညးဍုၚ်ကွာန် အလုံဂကူမန်တံ စၟဳစလဝ်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် အပ္ဍဲဍုၚ်တေံ မွဲဗော်ဓဝ်ဟေၚ်ရ။ ဒြဟတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် အိုဿီုတံ ပံၚ်တောဲတုဲ သွက်ဂွံဒက်အာ ဗော်မွဲရောၚ်။ ယဝ်ရ ဗော်ဇၞော် (၂) ဗော်ဂှ် ဒှ်ပံၚ်ညးသကအ်တုဲ ဒှ်အာမွဲဗော်မာန်ရ။ ဗော်ညးဗြဴမန်ဂှ် သွက်ဂွံပံၚ်လုပ်ဂှ် ဟွံမွဲရောၚ် ဂးရ။ ယဝ်ရ ဗော်သ္ပစၞးဂကူမန် ပတိုန်လိက်ပတန်ဗော်ရောၚ် ဟီုမ္ဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တၟိ မံက်တိုန်ရောၚ်။ သောၚ်ဂှ်တှေ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်ဂှ် ဒှ်အာ ဗော် (၃) ဗော်ပၠန်ရောၚ်။ စှေ်အာ အတိုၚ်တြေံပၠန်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗော် (၂) ဗော်ဂှ်ကဵု ညးမအာက္ဍိုပ် ဗော်သ္ပစၞးဂကူမန်တံ ထေက်ကဵုဒးဆဵုဂဗညးသကအ် အဆက်ဆက် သွက်ဂွံတက်ကျာ ပညဳပညပ်ညးသကအ် သွက်ဂွံဒှ်အာ မွဲဗော်ရောၚ်။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဗော် (၂) ဗော်တေံကီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဗော်သ္ပစၞးဂကူမန်တံကီုဂှ် ဒှ်ပူဂဵု ညးမဆာန်ဂကူရောၚ်။ မုညးဍုၚ်ကွာန်တံ ခမဳသၚ်တံ အာတ်မိက်ဂှ် ညးတံ တီမံၚ်ရရောၚ်။ ကာလ ပညဳပညပ်တက်ကျာညးသကအ်မ္ဂး လ္ပရံၚ်မုက် ဇကုဇကု၊ ဗော်ဇကု၊ ဂကောံဇကု၊ အတ္တဇကုညိ။ ယဝ်ရ ရံၚ်မုက်ကောန်ဂကူမ္ဂး အံၚ်ဇၞးဍာံရောၚ်။
ပ္ဍဲကဵုအကာဲအရာ ဗော်ဂကူဗၟာ သ္ပလဝ်စၞးအလုံကၟိန်ဍုၚ်တံ ဒြဟတ်ခိုဟ်မံၚ် ဒြဟတ်ထတ်မံၚ်ဂှ် ဂကူမန်ပိုဲတံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ဝိဝိၚ် လုပ်အာ သၟဝ်ဗော်ဗၟာတံတုဲ ညံၚ်ဂွံဂွံအဝဵုဂှ် လုပ်ဗဒဗဒဲါရ။ ဂကူမန်ပိုဲ သာတုဲ ဝိဝိၚ်အာ မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် ဆာန်ဂကူ သွက်ဂွံကဵုမာဲပၠန်ဂှ် ဗော်မန် နွံမံၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဗော်တုဲ သွက်ဂွံကဵုမာဲ ကုဗော်အလဵုရော ဟွံတီတုဲ ကဵုဏာ ဗော်ဗၟာပၠန်ရောၚ်။ လက္ကရဴအိုတ် ဗော်ဗၟာ ဒြဟတ်ဇၞော်တံ ဂွံအဝဵု ပ္ဍဲကဵုတွဵုရးဇကုတုဲ က္လေၚ်စကာမန်ဇကု ကဵုက္လေၚ်ဍဵုဍိုက်ဂကူဇကုပၠန်ရ။
တ္ၚဲဏံ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တံ ပံၚ်တောဲညးသကအ် ဒှ်ဗော်မွဲမ္ဂး အလုံဂကူမန်တံ မိပ်မြဟ် တိဒစေၚ်ဂှ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ။ ဆဂး မိပ်မံၚ်သၟးဟွံတုဲ၊ ဂကူမန်ပိုဲတံ သွက်ဂွံဆက်တရဴ နွံမံၚ်တၟာဂလိုၚ်ရောၚ်။ ဒြဟတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တံ ဒှ်အာမွဲဗော်တုဲမ္ဂး သွက်ဂွံဇက်အာ ပေဲါရုဲမာဲ ၂၀၂၀ တေံ နွံမံၚ်ဏီရောၚ် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရအဴ။
