နာဲကသုမန်
ပ္ဍဲကဵုဂၠးကဝ်ဏံ ဟိုတ်နူကဵု ယဲကပ်ကိုဝ်ဝေဒ်ဒှ်တုဲ မၞိဟ်ချိုတ်ကဵုပြကောတိကိုဋ်ရ။ ဟိုတ်နူကဵု ဂဥုဲသွက်ဂွံလွဳဟွံမွဲ သွက်ဂွံဂစိုတ်ဗိုၚ်ရာတ်တံဂှ် ဂဥုဲဟွံမွဲရောၚ်။ စၟယဲကိုဝ်ဝေဒ်တံဂှ် ဍေံလုပ်အာ အပ္ဍဲကဵု ခန္ဓပိုဲ လုပ်အာကတာန်ပိုဲတံတုဲမ္ဂး ဍေံစအာ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ်။ ယဝ်ရယဲတၞဟ်ဟ်တံ မပတံကဵု ဆဳၜေတ် ဏမ်ဍာတ်တံ နွံဒၟံၚ်မ္ဂး ကဵုအန္တရာဲ ကုလမျီုမာန်ရ။
ဆဂး ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲဍုၚ်သေံဂှ် တၠပညာပါ်ဓာတ်စမ်ၜတ်တံ ပါ်ဓာတ်စမ်ၜတ်တုဲ ဂဥုဲဒဗျမွဲဂကူ သေံတံ ညးတံ ကော်ခဴစ ‘ဖာထလာဲဂျောန်’ (Phar Salai Jon) မဒှ်တုဲ ကော်ဘာသာမန် ‘မြေက်ခတၚ် (မြေက်ဟတၚ်)’ ကော်ခဴတုဲ သွက်ဘာသာဗၟာဂှ် ဟွံချိုတ်ပၠိုတ်ရ။ ‘ၚရုတ်ခါး’ ကော်စ သာ်ဂှ်ရောၚ် ပတှေ်ကေတ်ရ။ နကဵုဘာသာအၚ်္ဂလိက်တှေ် ကော်ခဴစ Andrographis မဒှ်ရောၚ်။ တၞးဍေံဂှ် တုပ်ဒၟံၚ်ကဵု ဗီုတၞးမြေက်ကီုရောၚ်။ တၞံဍေံလေဝ် ဗီုတၞံမြေက်ကီုရ။ ဆဂး တၞးဍေံဂှ် ကတၚ်ရ။
သောၚ်ဂှ်တှေ် စပ်ကဵုမြေက်ခတၚ်ဏံဂှ် သွက်ဂွံဒှ်ဂဥုဲဂှ် သာ်လဵုဂွံသ္ပရော။ လ္ပာ်ဍုၚ်သေံဏံတှေ် တၞးမြေက်ခတၚ်ဂှ် ဍေံကေတ်တုဲ ကြာတ်သအးသအး ထကှ်ထောံဍေံ ပ္ဍဲကဵုဒၞာဲကတဴကတဴ (လပစဲတ္ၚဲ) တုဲ ဗုတ်ထောံဍေံဍိုတ်တ်တုဲ စုတ်ပ္ဍဲပဠၚ်ဂွံရ။ နူကဵုဂှ် ကာလဗစမၞိဟ်ယဲကိုဝ်ဝေဒ်တှေ် စမွဲအလန် ဗၞတ် (၁ ဒဿမ ၅ ဂရာမ် – 1.5 Gran ဝါ မွဲဇန်ဍာ်လက်ဖက်)၊ မွဲတ္ၚဲ ဗၞတ်ပန်အခိၚ် ဒးစကဵုရောၚ်။ ဍုၚ်သေံဂှ် ဍေံသွံနကဵုဗူ စုတ်လဝ် ပ္ဍဲကေပ်သူ (Casule) နွံတုဲ သွက်မၞိဟ်ယဲကိုဝ်ဝေဒ်ဂှ်တှေ် မွဲအလန် (၅) မ၊ မွဲတ္ၚဲ (၄) အခိၚ် သုၚ်ရောၚ်မ္ဂး ပွိုၚ် (၃) တ္ၚဲဂှ် ဍေံခိုဟ်တိုန်ရောၚ်။
ယဝ်ရ ပ္ဍဲကဵုဍုၚ်ပိုဲ ဍုန်သုၚ်ရောၚ်တှေ် ၜှ်နၚ်တၞးဍေံတုဲ ဍုန်ဍာ်ပိဍာ်မွဲ သုၚ်ကဵု မွဲခရော်ပ္ၚာန်လက်ဖက်ညိ။ မွဲတ္ၚဲ သုၚ်ပန်အလန်ညိ။ ဇေတ်တ်ဂှ် ယဝ်ရဇကုတဵုလဝ်နွံတှေ် ၜှ်စ မွဲတဲတှေ် ဗၞတ် (၄) တၞးတုဲ စပန်အခိၚ်ညိ၊ စဂျိုၚ်ၚ်လေဝ် ဂွံရ။ သာတုဲ စိုပ်တရဴဂၠိုၚ်ရောၚ်။ တၞးမြေက်ခတၚ်ဂှ် ယဝ်ရ ပိုဲတံ ခဍက်ညိညကီု ဒးဆာံကီု စဂွံတုဲ အဓိက ဍေံအာဂစိုတ်ကဵု စၟဗိုၚ်ရာတ်ရောၚ်။
ဂကူမန်ပိုဲ ကဵုဂွံဗၠးယဲဘဲအိုတ်ညိ၊ ကဵုဂွံတတ်ကၠောံအာ ဘဲယဲကပ်ဏံ ဗွဲမပြဟ်ညိဂှ် ရာဒနာဖျေံဏာမေတ္တာရအဴ။
