ခတ္တာနန် – ရန်ကဵုပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်၊ပရေၚ်ဂီုကၠီု တွဵုရးဍုၚ်မန်ကဵု ဒေသမဆက်စပ်တံတုဲ ဒၞာဲဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဖျေံဒပ်ထပ်အာတ်ဟလိုၚ်တိုန်လဝ် ၁၄ ဒၞာဲဂှ် ဂွံလဝ်တၚ်တုပ်လဝ်စိုတ်ကုအလဵုအသဳဗၟာ ၁၀ ဒၞာဲတုဲရ။

မ္ၚးနူကဵု ဒၞာဲဖျေံလဝ်ဒပ်ဗီုတြေံတေံတုဲ ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ် ၃ ဒၞာဲ၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဇြပ်ဗုဝွံ ၂ ဒၞာဲ၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ် ၂ ဒၞာဲ၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ကျာ်မြဟ် ၂ ဒၞာဲ၊ တွဵုရးကရေၚ်ဝွံ ၂ ဒၞာဲ၊ ကေုာံ ရးတနၚ်သြဳ ၃ ဒၞာဲတုဲ အပံၚ် ၁၄ ဒၞာဲအာတ်လဝ်တုဲ သှေ်သွက်၄ ဒၞာဲဂှ် ဒးဆက်သဳကၠဳဒၞံၚ်ရောၚ် နူကဵုညးတာလျိုၚ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိမွဲတၠ ဟီုလဴရ။

“ပ္ဍဲကဵု ပိုဲအာတ်လဝ် ပတိုန်လဝ် ၁၄ ဒၞာဲဂှ် ဒၞာဲဒေသတွဵုရးဍုၚ်မန်ဟွံသေၚ်ကဵု ပလိုတ်ဂၠံၚ်ကွဳစက် ဍုၚ်မတ်မလီု-ထဝါဲတအ်ဂှ်တှေ် ၄ ဒၞာဲ ဆက်သဳကၠဳမံၚ်ဖိုဟ်၊ ဒၞာဲဂှ်တှေ် အလဵုအသဳတအ် ဍေံဟီု လ္ပစွံဒပ်ရပ်လွဟ်မွဲသာ် ပံက်စွံရုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ် ဂွံမံၚ်ရ” သာ်ဝွံ ညးဆက်ဟီုရ။

ကိစ္စသွက်ဂွံဖျေံဒၞာဲဒပ်ကီု၊ ကိစ္စရုၚ်ဆက်ဆောံတအ်ဝွံ ပ္ဍဲကဵုဂိတုဏံစၟတ်တ္ၚဲ ၁၅ ဏံ ဆက်သဳကၠဳအာ ပ္ဍဲကောံဓရီုကမ္မတဳဗဟဵုပၠန်ရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။

လောန်ကၠုၚ်အခိၚ် ၁၉၉၅ – ၂၀၁၀ အခိၚ်ဒေံါကၠုၚ်လဝ်ပန်ပှော်တေံ ဒၞာဲဒေသဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် အခေါၚ်အာစိုပ်ဟၟဲတအ်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဒးဒုၚ်ဘဲ ဂကောံရပ်လွဟ်ပါ်တိတ်တအ် အာတ်မိက်သြန်၊ သီုကဵုပရေၚ်ဖံက်ဗကဝ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ်တအ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်လဝ်ရ။

ဗွဲတၟေၚ် ဒေသပယျဵုတွဵုရးဍုၚ်မန်ကု ရးတနၚ်သြဳတအ်ဂှ် နူကဵုဂကောံပါ်တိတ်တအ်ချဳဒရာၚ်မံၚ်တုဲ ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဍာ်ဗုတအ်ဝွံ ကတံၚ်ကတူကၠုၚ်ရ။

“နူကဵု ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိပိုဲ ယဝ်ဂွံဖျေံသဇိုၚ်ဒေသဂှ်တှေ် ပရေၚ်ဂီုကၠီုဂှ် ပိုဲကေတ်ကဵု တာလျိုၚ်မာန်ရောၚ်၊ သွက်ဖောအ်ဗြေဝ်လေဝ် ပိုဲချပ်ကဵုမာန်ရောၚ်၊ အဓိကတှေ် ကောန်ဂကူပိုဲဂှ် ကၠောန်စဂူဝါဗ္ၚရ၊ စိုပ်ကဵု ကမၠောန်ဂူဝါဗ္ၚတုဲ သွက်ဂွံဖောအ်ဗြေဝ်ဂှ်လေဝ် ပိုဲဘိုၚ်ချပ်ကဵုမာန်ရောၚ်၊ ဒၞာဲဂၠံၚ်ဟွံမွဲတအ် ဒဒန်ဟွံမွဲတအ်ဂွံလေဝ် ဖံက်အာဒဒန် ကၠောန်အာကဵု ဂၠံၚ်မာန်ရောၚ်” သာ်ဝွံ ညးတာလျိုၚ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် ဆက်ဟီုလဝ်ရ။

စနူကာလဒေါအ်ပန်ပှော် ၁၉၉၅ တေံတုဲ အပ္ဍဲဒေသဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ အခေါၚ်ဖျေံဒပ်ဟၟဲကၠုၚ်ဂှ် ဒပ်အလဵုအသဳတံ ပွမသီတိကၠအ်ညးဍုၚ်ကွာန်ကီု ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ် ဖန်ဗဒှ်ကၠုၚ်တုဲ ညးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ဟွံမာန်တံ ပကောံရပ်ကၠုၚ်လွဟ် ကလေၚ်ပန်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတံရ။

“ယဝ်ရ ဒပ်ပၞာန်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိပိုဲတအ် ဂွံအခေါၚ်ဖျေံဒပ် ပ္ဍဲကဵုကွာန် ဝါကွ္ဂဴ ကွာန်မၚ်ဂၠန်တအ်တှေ် ဗော်ပိုဲတအ် စဵုဒၞာဲကဵု ဘဲရဲပါ်တိတ်တအ်မာန်ရောၚ်၊ ပ္ဍဲဒေသပွိုၚ်ဍုၚ်ဇြပ်ဗုပၠန်လေဝ် ဗီုဂှ်ကီုရ၊ ဂၠံၚ်ဇြပ်ဗု-ကျာ်ပိဂှ်ပၠန်လဝ် ဒၞာဲ ဗဒဝ်ၜါတၞံဂှ်လေဝ် ရဲဗော်ပိုဲတအ် စဵုဒၞာဲကဵု နူကဵုဘဲရဲဒမၠတံမာန်ရောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော်တြေံကောရတ်-ညးကဵုကသပ်ပရေၚ်ပၞာန်-ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဟီုရ။

“လညာတ်အဲတှေ် ယဝ်ခါရ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဍေံသဳကၠဳပြေပြံၚ်အာတှေ် ၜိုဟ်သြိုဟ်အာဏောၚ် ဟီုတှေ် ကိစ္စဒၞာဲဖျေံဒပ်တအ်ဏံဂှ် ဒှ်အာဒၞာဲယာယဳမာန်ဏောၚ်၊ လၟုဟ်ဂွံတၚ်တုပ်စိုတ် အလန်ဒုတိယ သွက်ဂွံဒေါအ်ပန်ပှော်ဏံဂှ်တှေ် ပဵုတုဲခိုဟ်နူကဵု လက်ထက်ဗိုလ်ခေန်ညောအ် (၁၉၉၅) တေံဏီ” သာ်ဝွံ နာဲကောရတ် ပါ်ပဲါရ။

ပ္ဍဲကဵုဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၅ လောန်ကၠုၚ်ဏံ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဆဵုဂဗတက်ကျာကု အလဵုအသဳကဆံၚ်တွဵုရးဍုၚ်မန်ကီု၊ ကေုာံ ဆဵုဂဗကဆံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်တအ်တုဲ တုပ်စိုပ်ထပံက်လဝ် စၟတ်တဲဒေါအ်ပန်ပှော်ရ။