ကွးဘာတန်သၠုၚ် (Grade-12) တံ သွဟ်လိက်တုဲမ္ဂး အစဳဇန် သွက်ဂွံရပ်ကွဳလိုန်ဓာတ် ဟွံမွဲကဵုလာၚ်ဇြေန် without နွံရောၚ် နူကဵုဒပ်ဗၠာဲသၟိၚ်ကောပ်ကာဲစက်ယာန် (ယာဉ်ထိန်းရဲ) လ္ၚဵု လဴကဵုလဝ်ပရိုၚ် ကုတၠဆေၚ်သွံရာန်ကွဳလိုန်ဓာတ်မွဲကဆံၚ်နွံဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။

တ္ရဲညးဗြဴမန် မရနုက်ကဵု(၂၂)ဝါ ကေုာံ သ္ဘၚ်ကောံဓရီုဇၞော်ဂကောံညးဗြဴမန် အလုံဍုၚ်အမေရိကာန်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်လဝ် ပ္ဍဲဘာဗုဒ္ဓဘာသာမန်၊ ဍုၚ်ဝုတ်ဝှၚ် ရးအေန္ဒိယျဏာ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန် ပ္ဍဲဂိတုမာတ် စၟတ်တ္ရဲ(၁၆) အခိၚ် ၁ နာဍဳသဝ်တ္ရဲ ဍုၚ်အမေရိကာန်ဂှ်ရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။

တရဴအာရုယှာ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် အလန်ဏံဂှ် ဒှ်တရဴတၟေင်ရ။ နူကဵုသီအဝဵုတုဲ လုကဴကာလပွိုင် ၄ သၞာံဂှ် ဟွံဂွံဒုင်သ္ပစၟတ်သမ္တီ နူကဵုဍုင်သ္အာင် နဒဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မွဲဏီတုဲ အလန်ဏံဂှ် ဒှ်အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် အလဵုသဳရုယှာ ဘိက်ပၟိင်ညးတေံ ဗွဲမလုပ်သၞောဝ်ရ။

ရန်ကဵု သ္ဂောံထ္ၜုတ်ပ္တန် တ္ရဲစၟတ်သမ္တီမန် မဆေင်စပ်ပရေင်တိဍာ် ကေုာံ အဂႅလကျှဏ်ဂကူမန် ဂးတုဲ နူကဵုဂကောံ ပြဝါတိဍာ်မန်တအ် ဗက်ကံက်ကေတ်မံင်လညာတ် အကြာညးဍုင်ကွာန်မန်တအ်နွံရ။

လၟုဟ်ဏံဂှ် နူကဵုဂကောံလစှ်ေကံၚ်သဳပၞာန် ဒပ်ဗၠာဲသၟိၚ်ထိၚ်ဒဝ်ကောပ်ကာဲကွဳစက်ယာန်တအ် စၟဳစၟတ်ဒၟံၚ်ကွဳစက်လိုၚ်ဇြေန်ဟွံမွဲတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်နွံမံၚ်ရ။ ဆဂး ကွဳစက်လိုၚ်ဇြေန်ဟွံမွဲတအ်ဂှ် ညးတာလျိုၚ်ဗၠာဲသၟိၚ်၊ ညးတာလျိုၚ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကေုာံ ညးတာလျိုၚ်ဂကောံရပ်လွဟ် ကေတ်လဝ်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တအ်ရ ကဵုကေတ်လဝ်ဩန်တုဲ ဖန်ပၠောပ်မံၚ် နွံဘောနဘောနံၚ်ရောၚ် ညးလုက်စုက်ကဵု ဂကောံရပ်လွဟ်ၜိုဟ်လလမ်ကရေၚ် ဖျေံသဇိုၚ်ဍုၚ်ဘာအၚ်မွဲတၠ ဟီုထ္ၜးရ။

လၟုဟ်ဏံဂှ် နူကဵုဂကောံလစှ်ေကံၚ်သဳပၞာန် ဒပ်ဗၠာဲသၟိၚ်ထိၚ်ဒဝ်ကောပ်ကာဲကွဳစက်ယာန်တအ် စၟဳစၟတ်ဒၟံၚ်ကွဳစက်လိုၚ်ဇြေန်ဟွံမွဲတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်နွံမံၚ်ရ။ ဆဂး ကွဳစက်လိုၚ်ဇြေန်ဟွံမွဲတအ်ဂှ် ညးတာလျိုၚ်ဗၠာဲသၟိၚ်၊ ညးတာလျိုၚ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကေုာံ ညးတာလျိုၚ်ဂကောံရပ်လွဟ် ကေတ်လဝ်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တအ်ရ ကဵုကေတ်လဝ်ဩန်တုဲ ဖန်ပၠောပ်မံၚ် နွံဘောနဘောနံၚ်ရောၚ် ညးလုက်စုက်ကဵု ဂကောံရပ်လွဟ်ၜိုဟ်လလမ်ကရေၚ် ဖျေံသဇိုၚ်ဍုၚ်ဘာအၚ်မွဲတၠ ဟီုထ္ၜးရ။

ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ပ္ဍဲကွာန်ကၠအ်သတ်ဂှ် မၞိဟ်တြုံ အဝဲပၠိုင်င်ၜါတၠ ဒးဒုင်ပန်ကဵုလွဟ်တုဲ လောတ်ဒေါမ်ချိုတ်မံင် ဗ္ဒါဲရုင် အုပ်ဓုပ်ကွာန် (ကၠအ်သတ်) ဂှ်ရောင် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ ဗၠာဲသၟိၚ်တအ် ဖေက်ဂကောံပၠန်ဂတးတအ် လုပ်ပန်ဗတိုက် သၞေဟ်ကၚ်ဒဵုဟလဲတုဲ ကၟာတ်ဆိုအ်သ္ပဒၞန်ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်အာတရဴနွံ
ဌာန်ပရိုင်ဗၠးၜးမန်၊ ဖဝ်ရဂိုန် (၁၂) မံက်၊ ၁၃၈၆ သၞာံ
ပ္ဍဲသၞေဟ်ကၚ်ဒဵုဟလဲ ပယျဵုဍုၚ်မန်ကဵု ရးတနၚ်သဳဂှ် ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ ဒပ်ဗၠာဲသၟိၚ်တအ် ဖေက်ဂကောံပၠန်ဂတးတအ် လုပ်ပန်ဗတိုက်တုဲ ကၟာတ်ဆိုအ်သ္ပဒၞန်ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်အာတရဴတအ်နွံရောၚ် ညးဒေသတအ်ဟီုရ။
သၞေဟ်ကၚ်ဒဵုဟလဲဂှ် ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ ဒပ်ဗၠာဲသၟိၚ် ဒးတာလျိုၚ်တအ် ဖေက်ဒပ်ပၠန်ဂတးတအ် လုပ်ပန်ဗတိုက်ကီု၊ ဖေက်မခတိုဟ် ဗမ်ဒရုၚ်ကီုဂှ်ရ ကၟာတ်ဆိုအ်လဝ်ကွဳစက်အာတရဴတအ် လအ်တုဲမှ ပံက်ကဵုတတ်ရ။ ဟိုတ်နူကၟာတ်ဆိုအ်လဝ် ကွဳစက်ညးဍုၚ်ကွာန်အာတရဴတအ် လအ်ကဵုအခိၚ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် အိုတ်အခိၚ်ကွေံကွေံရောၚ် ညးဍုၚ်ကွာန် နူပွိုၚ်ဍုၚ်ဍာ်ဗု မွဲတၠ ဟီုထ္ၜးဗီုဏံရ။
“ဍေံတအ် (ဒပ်ပၞာန်၊ ဗၠာဲသၟိၚ်) မံၚ်ဒၟံၚ်လတူဒဵုတေံ သၞေဟ်ကၚ်ဂှ် ဍေံကၟာတ်လဝ်၊ ကာဆိုအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်တှ်ေ ဍေံတအ် စှ်ေကၠုၚ်ပံက်ကဵု ပံက်ကဵုပၠန်လေဝ် မွဲဏှေအ်မွဲမ မွဲဏှေအ်မွဲမ ဍေံကဵုအာဆက်ဆက်ဗီုဂှ်ဟွံသေၚ်ပုဟ်၊ ကဵုအာဆက်ဆက်တှ်ေ ကာဆိုအ်ဂှ် အိုတ်အာတှ်ေ ဍေံတေအ်ဖေက်ဒးဒရုၚ်၊ ဍေံသ္ပ ကာဗာ(သ္ပဒၞန်)ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်၊ ကာတအ်ရ” ညးဍုၚ်ကွာန် နူကွာန်ဍာ်ဂမ္တဴ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဍာ်ဗု မွဲတၠ ဟီုထ္ၜးရ။
သၞေဟ်ကၚ်(ဒဵုဟလဲ) ပယျဵုတွဵုရးဍုၚ်မန်ကဵု ရးတနၚ်သဳဂှ် ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ ဒပ်ဗၠာဲသၟိၚ်တအ် ဇြဟတ် ဗၞတ် (၂၀-၃၀) ဂှ် ဖေက်ဂကောံပၠန်ဂတးတအ် လုပ်ဗတိုက်တုဲ ကေတ်လဝ်ဒၞာဲလတူက္ဍဟ်ဒဵုရ။ အခိၚ်ကွဳစက်ဆိုအ်ဂၠိုၚ်တိုန်မှ စှ်ေပံက်ကဵုသၞေဟ်ကၚ်တုဲ ကဵုကွဳစက်ကာတအ် တတ်အာ မွဲဏှေအ်မွဲဖ္ဍိုက် မွဲဏှေအ်မွဲဖ္ဍိုက်(ပၠအ်မံၚ်အခိၚ်) ရ။
“ဍေံတအ် ဂွံမံၚ်ဂွံဂှ်တှ်ေ သ္ပဒၞန်ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ရ၊ ယဝ်ဟဂှ်ဟွံသေၚ်တှ်ေ ရဲမ္ၚး (ဂကောံပၠန်ဂတး) တအ် လုပ်ပန်မွဲဏှေအ်မွဲဏှေအ် ဒုၚ်ဟွံမာန်၊ စုက်တဝ်ကဵု(ဒဵုဟလဲ)ဂှ်တှ်ေ ဍေံဖျေံလဝ်ဒုန်(ဒုန်ကၚ်)ဍေံ ညံၚ်ကာတတ်ဟွံဂွံ၊ ကာဆိုအ်ဂၠိုၚ်တိုန်တှ်ေ ဍေံတအ်စှ်ေကၠုၚ်ပံက်ကဵုရ၊ တ္ၚဲသဝ်ပၠန်တှ်ေ (၄) နာဍဳပြၚ် (၅) နာဍဳတှ်ေ ဍေံဟွံကဵုတတ်ရ၊ ကာအာတရဴ လ္ပာ်တိုန် လ္ပာ်စှ်ေတှ်ေ ဒးတိက်အဂှ်ရ၊ ဍေံကေတ် ကာဗာ(သ္ပဒၞန်)ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ရ” ညးကွာန်ဍာ်ဂမ္တဴဂှ် ဆက်ဟီုရ။
ဒၞာဲသၞေဟ်ကၚ်(ဒဵုဟလဲ)ဂှ်ဝွံ သွက်ဂွံကုတ်ထပိုတ်ကၠေံဂၠံၚ်ဍာန် ကေၚ်ကာပၞာန် သွက်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် အဓိကမွဲတုဲ ဂကောံပၠန်ဂတးဂမၠိုၚ်တအ် လုပ်ပန်ဗတိုက်၊ ထောံဖျေံဒၟံၚ်မခတိုဟ် နကဵုဒရုၚ် မွဲဏှေအ်မွဲဏှေအ်နွံရ။

ဟိုတ်နူအကာဲအရာပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ တ္ၚဲညးဗြဴမန် ဗွိုင်အပ္ဍဲဍုင်ဂှ် ကၠောန်ဟွံမာန်ဏီရောင် ညးချဳဒရာင် ဂကောံညးဗြဴမန်မွဲတၠ ဟီုထ္ၜးရ။

က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် အဃောအာစိုပ်ဝေင်မံင် ဍုင်ဗဳဠာရုတ်ဂှ် ဟီုဓမံက်ကၠုင် ပ္ဍဲဂိတုလဵု ကၠောန်ဗဒှ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲရ။