တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဝွံ သ္ပပ္တံနူကဵု သက္ကရာဇ်ခရေတ် (၁၉၄၆) သၞာံ (ကြပ်အိုတ်) ဂှ် ဂကောံမန်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် (မွန် တိုၚ်းရၚ်းသားအစည်းအရုံး) ကၠောန်သဘၚ်သဳကၠဳ ပ္ဍဲကွာန်ပ္ၚဂှ် သ္ပသမ္တီကဵု သၟိၚ်ဝိမလ၊ သမလ ကောကဵုဒေံၜါ စပ္တန် ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ (ဍုၚ်ဗ္ဂော) ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆) ဂိတုမာ် (၁) စွေက် (ခရေတ်-၅၇၃) ဂှ်တုဲ စၟတ်သမ္တီဖျေံ ကၠုၚ်သ္ဂုတ်သွာတ် တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ရ။ (မွန်အမျိုးသားတို႕၏နောက်ခံသမိုၚ်း၊ မုက်လိက် – ၁၆)။
အတိုၚ်ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် နူသဘၚ်သဳကၠဳကွာန်ပ္ၚဂှ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ (၁၃၀၉) ဂိတုမာ် (၁) စွေက်၊ ဂျာန္နဝါရဳ (၂၆၊ ၁၉၄၈) သၞာံဂှ် ညးမဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဂကောံမန်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် (၇) တၠ ကျာ်ဇၞော်အ္စာဘဒ္ဒန္တကုသလ (ဘာကျာ်သြဳမန်၊ လ္ဂုၚ်)၊ နာဲဖဵုချဵု၊ နာဲထဝ်အး (ကၟာဝက်)၊ နာဲပျုၚ် (ကၟာဝက်)၊ နာဲဆာန်မန် (ကၟာဝက်)၊ နာဲဖဝ်စိၚ် (ကၟာဝက်)၊ နာဲဖဝ်အံၚ် (ကွာန်ဝါဍောတ်၊ တ္ကံခၟိုၚ်) တံ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မရနုက်ကဵု (၁) ဝါ (အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်) ဂှ် စကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲရုၚ်ဗါ်သကုက် ကွာန်ဝါဍောတ် တ္ကံခၟိုၚ်ရ။ (မွန်အမျိုးသားလွတ်မြောက်မှု တော်လှန်းရေးဖြစ်စဉ်သမိုၚ်း – နာဲဟံသာ၊ မုက်လိက် ၂၇) တၟော်ကဵု သဘၚ်ရတ်ဗိုတ် (၇၅) သၞာံမ္ဂး ဗၠေၚ်ဒၟံၚ်မွဲသၞာံ။
တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဂှ် အတိုၚ်ဂွံဆဵုကေတ်လဝ် ပ္ဍဲဗီုတၞးပြးဒၟံၚ်လတူ Social media ဂှ်မ္ဂး ချူဓမံက်လဝ် သက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၃၀၈) ဂိတုမာ် (၁) စွေက်၊ ခရေတ် (၁၉၄၇) သၞာံ၊ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ (၆) ဂှ် နာဲဖဵုစိၚ်၊ နာဲဖဵုချဵု၊ ကျာ်ဇၞော်သဳလတေဇ (ပ္ၚ)၊ နာဲဆာန်မန်၊ နာဲအံၚ်ထောန်၊ ကျာ်ဇၞော်ကုသလ (လ္ဂုၚ်) ဒတူဒၟံၚ်လ္တူစၚ်တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ (ရံၚ်ကေတ်ဝၚ်ဗီုတၞးဝွံမ္ဂး သက္ကရာဇ်ကိတ်ညဳကဵု သဘၚ်ရတ်ဗိုတ် (၇၅) သၞာံ။
တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မရနုက်ကဵု (၇၅) ဝါ သၞာံဏံမ္ဂး စိုပ်ကၠုၚ်သဘၚ်ရတ်ဗိုတ် (ဝါ) ရတုဗိုတ်ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ပွိုၚ်ဍုၚ်ညး ကဵုညး ဒေသညးကဵုညး အဃောပလေဝ်ပလေတ်ဒၟံၚ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် ဗီုပြၚ်ညးကဵုညးအိုတ်ရ။
တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဂှ် သွက်ဂွံထ္ၜးဆီဇာတိ မာန်ဇာတိဂကူ (ဝါ) သွက်ဂွံဆဝ်မ္ၚုဟ်ဗှ်ဗၞုဟ် ဒဒှ်ဝၚ်ဂကူမန် ပ္တန်ကၠုၚ်လဝ် ဍုၚ် မွဲအခိၚ်တေံတုဲ သွက်ဂွံသၠုၚ်ကဵု လညာတ်စိုတ်ဓာတ်ဆာန်ဂကူမန်တုဲ ဖန်ဗဒှ်စၟတ်သမ္တီကၠုၚ်ရ။
ပ္ဍဲဒေသရးမန်တ္ၚဲဏံဂှ် အကာဲအရာယဲလေဝ် သာအာညိကီု၊ အကာဲအရာ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပ္ဍဲဒေသလေဝ် ၜိုဟ်သြိုဟ်ဒၟံၚ်ညိတုဲ ပ္ဍဲဒေသမန်ဂှ် မပ္တ္တံကဵုသဘၚ်အခိုက်ကၞာ၊ သဘၚ်မ္ၚဵုဝိဇာတ၊ သဘၚ်စရိုဟ်ဍာ်ဘာ၊ သဘၚ်ဒုၚ်တၠုၚ် ကလိဂွံတဆိပ်ကြာ၊ သဘၚ်ကျာ်၊ သဘၚ်နာနာသာ် ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်နွံရ။
တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဂှ် ဆၜိုတ်ကၠောန်ဗဒှ် သဘၚ်မိပ်ဟွံသေၚ်ရောၚ်။ သွက်ဂွံဗှ်ဗၞုဟ် ကလေၚ်ဗ္ၚုဟ်စိုတ်ဓာတ် ဒဒှ်မန် ပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ်မန်မွဲအခိၚ်တေံတုဲ သွက်ဂွံသၠုၚ်ကဵု လညာတ်စိုတ်ဓာတ်ဆာန်ဂကူ၊ သွက်ဂွံရုန်ဂစာန်ရေၚ်တၠုၚ်အာ ဍုၚ် မန်အနာဂတ် သ္ဂောံစိုပ်သ္ကေမ်တဲမန်ပၠန်ရောၚ်။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲသမ္မယတ္ၚဲကောန်ဂကူမန် သဘၚ်ရတ်ဗိုတ် (ဝါ) ရတုဗိုတ်ဏံ လညာတ်ဝေၚ်သဘၚ်၊ လညာတ်တြေံအုဲ အှ်၊ လညာတ်ကၠောန်ဝေၚ်သဘၚ်မိပ်ဂှ် ကၠဟ်ပဲါတုဲ အလုံဂကူမန် ထ္ၜးဆီဇာတိ မာန်ဇာတိဂကူတုဲ သၠုၚ်ကဵု လညာတ် စိုတ်ဓာတ်ဆာန်ဂကူအိုတ်စိုအ်ဂှ် မိက်ဂွံဖတိုက်ဖၟောဝ်ဏာရ။