လညာတ်ပါ်ပါဲ၊ ယက္ခဂုမ္ဘဏ်

၁၃၈၆ သၞာံ၊ ဂိတုစဲ ၅ မံက်၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ (2.4.2025) ဏံမ္ဂး ကောံဓရီုပရေင်ဂကူမန် သၞာံ- ၂၀၂၅ ကၠောန်ဗဒှ်အာပွိုင် ၅ တ္ၚဲ၊ ပ္ဍဲဌာနဘာဓာတုမာလာ အရာပ်ဇြေဂျိုဝ် ဍုင်မတ်မလီုရောင် ဂွံတီ ကေတ်ရ။ ကောံဓရီုဂှ် ကၠာတဲရန်လဝ် ကၠောန်ဗဒှ်အာ ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ပလိုင် ခရိုင်သဓီုရ။ ကြပ်ကၠုင် ကဵု အခိင်ကၠောန်ကောံဓရီုဂှ် နာဲသြဆာန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒပ်ၜိုဟ်လလမ်ဂကူမန် (ပြည်သူ့ စစ်) ဒးဒုင်ပန်ဂစိုတ်တုဲ စဳဇန်လဝ် ကောံဓရီု ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ပလိုင်ဂှ် ပြံင်စိုပ်ကၠုင် လ္တူဍုင်မတ်မလီုရ။

ကောံဓရီုဇၞော် ပရေင်ဂကူမန်ဂှ် ရံင်ကဵုအခိင်အခါကာလတုဲ ကၠောန်ကၠုင်ဒၟံင်အဆက်က်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ဂှ် ကၠောန်ကၠုင်ပ္ဍဲဒေသ တိဍာ်ဗၠးၜးဂၠိုင်တုဲ သၞာံ ၂၀၁၃ ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲၝောံခန် တွဵုရးဍုင်မန် လ္တူဍုင်မတ်မတ်မလီုရ။ အခိင်ဂှ် ဒှ်အခိင်အလဵုအသဳ ဥုတိင်ဇြိင် အဃောစန်ဒက်ဒၟံင် ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုင်အရင်ကီု ဒှ်အခိင်ပြံင်လှာဲ နူခေတ်ပၞာန် ညံင်သ္ဂောံဒှ်ခေတ်ဒဳမဵုကရေဇြဳ အဃောအလဵုအသဳ ပၞာန်မွဲသ္ကုတ်တံ ကေတ်ဒၟံင်ယၟု ပရေင်ပြံင်လှာဲတုဲ ကၠောန်ကၠုင်လ္တူဍုင် မတ်မလီု ၜိုဟ်ဟ်သိုဟ်ဟ် ပြေပြေပြံင်င်ရ။

အခိင်ဂှ် ဟိုတ်အကာဲအရာပရေင်ဍုင်ကွာန် ၜိုဟ်သိုဟ်ဒၟံင်တုဲ ကောန်ဂကူမန် ညးဆာန်ဂကူတံ အလုံလိုက်မွဲ ညးနွံကဵုဂကောံတံ စဴကၠုင်ဍုင်မန်မတ်မလီု တိုန်စိုပ်ကောံဓရီု ဗၠးဗၠးၜးၜး မိပ်ပ်ဇြိပ်ပ် ရံင်အာပ္ဍဲၝောံခန်ကောံဓရီုဂှ်မ္ဂး ညံင်ရဴဂွံလဝ်ဍုင်ရ။ စၞးအလဵုအသဳကၟိန်ဍုင် ဥုတိင်ဇြိင်တံဂှ် ဝန်ဇၞော် ဥုအံင်မေန်တံကီု စၞးဂကောံကွးဘာ ၈၈ မေန်ဂိုဝ်နာင်တံကီု သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော်အလဵုအသဳတွဵုရး ဥုအံင်မျေအ်တံ တိုန်စိုပ်အခိင်ပံက်အသေအဟာန် မွဲဗ္ဂာပ်တုဲ အခိင်သှ်ေၜါတ္ၚဲကဵုမွဲဗ္ဂာပ်ဂှ် မန်ကဵုမန် သဳကၠဳရေင်သ္ကံ ဗၠးဗၠးၜးၜးရ။ စၞးနူဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးကောန်ဂကူမန်တံလေဝ် နကဵုကယျိုင်ပၞာန် (မသက္ကု လွဟ်) ဂ္ဇအ်မံင်ခုင် သဳကၠဳမံင် ပ္ဍဲၝောံခန်ဂှ် ညာတ်ဒး ဒှ်ပဳတိ ညံင်ရဴက္လိလဝ်ဂွံဍုင်ရ။

ကောံဓရီု ပရေင်ဂကူမန် သၞာံ ၂၀၂၅ ပ္ဍဲဌာနဘာဓာတုမာလာဏံ ဟိုတ်နူအကာဲအရာ ပရေင်ဍုင် ကွာန်ကာလဏံတုဲ ကောံဓရီုဂှ် ဂွံရာင်ဆာဲ ဂွံကျေဝ်ဂေါဝ် ဂွံမောဝ်ပ္ဍးတဴ ညံင်ရဴကောံဓရီု လောန် ကၠုင်တေံဟွံသေင်ဂှ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ။ ရဲဒစဵုဒစး ပၠန်ဂတးမံင်ကဵု အလဵုအသဳပၞာန်တံဂှ် တိုန်ကောံဓရီုဏံ ဂွံဟွံသေင်ရ။ ကမ္မတဳကၠောန်ဗဒှ်ကောံဓရီုတံလေဝ် ဘိက်ညးတံ ဟွံသေင်ရ။

ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး ကောံဓရီုဏအ် မုဟိုတ်ဟွံကၠောန် ပ္ဍဲတိဍာ်ဗၠးၜးရော။ ယဝ်ခါရကၠောန် ပ္ဍဲတိဍာ်ဗၠးၜးမ္ဂး ရဲညးနွံပ္ဍဲဍုင်တံလေဝ် တိုန်စိုပ်မာန်ဟွံသေင်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ အကြာဗွိုင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဗော်၊ ဂကောံ မဆေင်စပ် နွံမ္ရးဍုင်၊ ပ္ဍဲဍုင်တအ် ဗီုလဵုပညဳပညဳ ဗီုလဵုကျာကျာလဝ်ညးသ္ကအ်ကဵုဒှ်ကၠာရ ရံင်ကဵုမတ် ဖျုန်ကောန်ဂကူမန်မွဲမ္ဂး ကောံဓရီုဏံ ဒှ်ကောံဓရီု ပရေင်ဂကူမန် သ္ပစၞးကဵု ဂကူမာန်ညိဟာဂှ် ဒှ်ကၠုင်ပဟေဠိ နွံကၠုင်ကဵုပုစ္ဆာတအ်ဂှ် ဗျိထေဲဟွံဂွံရောင်။

မွဲလ္ပာ်ဂှ် အခိင်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အခိင်ကံင်ဇြဳပၞာန်တအ် အဃောဂ္စာန်ပဠေဝ်ပလေတ်ဒၟံင် သွက်ဂွံကၠောန် ပေါဲရုဲမာဲဍေံလေဝ်ဒှ်ရ။ ဒုင်သ္ဇိုင်ကဵု ညးတာလျိုင်ဗော်ဍုင်မန်တၟိတံ သောင်က္လးလဝ်မ္ဂး နူကဵုကောံ ဓရီုပရေင်ဂကူမန် ဘာဓာတုမာလာဏအ် သ္ဂုတ်သွာတ် ထံက်ဂလာန်ကဵု ပေါဲရုဲမာဲ ညံင်သ္ဂောံ ဖျေံကဵုမာန်ဂှ် ကံင်ဇြဳပၞာန်တအ် ပၠောပ်ဂလာန် အာတ်မိက်လဝ်နွံဂးရ။

“ဗီုအလဵုအသဳတံ အာတ်မိက်ကီု လ္ပာ်ရဲပၠန်ဂတးတေံလေဝ် အာတ်မိက်လဝ် ပ္ဍဲကောံဓရီုဏံ သ္ဂုတ် သွာတ်ကောံဓရီု ဒစဵုဒစး ကဵုပေါဲရုဲမာဲ ညံင်သ္ဂောံဖျေံကဵုမာန်နွံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ လ္တူကိစ္စဏံ ပိုဲဟွံ သဳကၠဳပုဟ် လ္တူပေါဲရုဲမာဲဏံ ပိုဲဟွံထံက်ဂလာန်ပုဟ် ဒစဵုဒစးလေဝ် ပိုဲဟွံဒစဵုဒစးပုဟ်၊ အဓိက ကောံဓရီုဏံ သဳကၠဳအာ ပရေင်သၞောဝ်သဇိုင် ဒက်ပတန် ဍုင်မန်ရာမည ကေုာံ သဇိုင်မူ ဒက်ပတန် ကၟိန်ဍုင်ဖေတ်ဒရာ ညံင်သ္ဂောံ သ္ပဒတန်မာန်ရ ကၠောန်အာရောင်။ မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် ညံင်သ္ဂောံ ဒက်ပတန်အာ ဓဝ်ညဳသာပ္ဍဲဂကူပိုဲကီု တုဲတှ်ေ ဓဝ်ညဳသာအကြာအလဵုအသဳ ကဵု ဂကောံပိုဲ ပရေင် ပန်ပှော်ညံင်ဟွံဂွံလီုဂှ် ထိင်ဒဝ်အာရောင်။ သာ်ဏံ ပိုဲက္လေင်က္လးလဝ်ကဵုအလဵုအသဳပၞာန်တံနွံ” သာ်ဏံ နူကၠာဟွံဂွံ ဒက်ကမ္မတဳတိုင် ကၠောန်ဗဒှ်ကောံဓရီုတေံ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကေင်သောင် က္လး လဝ်ကဵု ဂကောံနာနာတအ်ရ။

သရုပ်ကၠေံမ္ဂး ပ္ဍဲကောံဓရီုဏံ အဓိကဍေံ သဳကၠဳအာ ပရေင်သၞောဝ်သဇိုင် ဒက်ပတန် ဍုင်မန်ရာမည ကေုာံ သဇိုင်မူ ဒက်ပတန်ကၟိန်ဍုင်ဖေတ်ဒရာ ညံင်သ္ဂောံသ္ပဒတန်မာန်ရရောင်မ္ဂး သၞောဝ်ဍုင်မန်ကီု သဇိုင်မူဍုင်ဖေတ်ဒရာကီု ညံင်သ္ဂောံဒှ်ဒြပ်ဇကုဇေတ်တ် ညံင်သ္ဂောံဒုင်သဇိုင်ကဵုဍုင်မန်ဗၠးၜးဍာံဍာံ ညံင်ဟွံဂွံဗဗွဲဗက်အာသၞောဝ် ၂၀၀၈ ဂှ် စွံသတိဇၞော်ဇၞော်တုဲ မ္ဒးသဳကၠဳဖျေံအာသ္ဂုတ်သွာတ်ရောင်။ ဟီုကၠးကၠး မွဲနဲပၠန်မ္ဂး သၞောဝ်ဍုင်မန်ကီု သဇိုင်မူဍုင်ဖေတ်ဒရာကီု လ္ပရန်တၟံကဵုဗၟာတံ ဒုင်တဲမာန်ညိ။ ဂကူမန်တံ ဒုင်တဲမာန် ညံင်ဂွံဒှ်ဂှ် သဳကၠဳဖျေံအာသ္ဂုတ်သွာတ်မ္ဂး ကောံဓရီုပရေင်ဂကူမန်ဏံ ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုသွက်ဂကူမန်ဍာံဍာံရောင်။