ပ္ဍဲကဵုမွဲဒမြိပ်ဂၠံၚ်ဇိုၚ်ၜဳ၊ မတ်မလီု၊ တွဵုရးဍုၚ်မန်ဝွံ ဟိုတ်နူခၟိက်ကၠဟ်ပြးလဝ်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ ပွဳပွူဒေသကၠိပပ်ဒၟံၚ်တုဲ နူကဵုဂကောံဗဂဵုလဟဵုဍုၚ်ကွာန်အပ္ဍဲဍုၚ်တံ စဳဇန်ရေၚ်တၠုၚ်ကဵု ဗွဲမစှေ်သၞောတ်ညိဂှ် ညးတန်တဴဒၟံၚ် ဗဒဲါဂၠံၚ်ဇိုၚ်ၜဳတံ အာတ်မိက်လဝ်ရ။

နူဂကောံဗဂဵုလဟဵုဍုၚ်ကွာန် ဍုၚ်မတ်မလီုတံ ဟိုတ်နူဇြဟတ်မၞိဟ် ကေုာံ ကွဳစက်သီခၟိက် ဟွံရုံဂပ်ဂှ်ရ သီခၟိက်ဗွဲမစှေ်သၞောတ်ဟွံမာန်တုဲ ကဵုလဝ်အခေါၚ် ကုညးဒေသတံ ကၠဟ်ခၟိက် ပ္ဍဲဂၠံၚ်ဇိုၚ်ၜဳဂှ်ရောၚ် ညးဒေသမတ်မလီုတံ ဟီုရ။

ပ္ဍဲကဵုမွဲဒမြိပ်ဂၠံၚ်ဇိုၚ်ၜဳဂှ်ဝွံ ဟိုတ်နူသၟူပရေံပရေံတိတ်ကၠုၚ် နူခၟိက်ကၠဟ်လဝ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲပွဳပွူဒေသဂှ်ကၠိပပ်တုဲ ညးဒေသ ဒၟံၚ်တန်တဴမံၚ် ဗဒဲါဂၠံၚ်ဇိုၚ်ၜဳဂှ်ကဵု ညးကၠုၚ်စိုပ်ပြေလၟောၚ်တံ ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်ရောၚ် ဂးရ။

“ညးကၠုၚ်နူဒေသ (နေဝ်) တၞဟ်တံ ဟွံမိက်အာဂၠံၚ်ဇိုၚ်ၜဳဂှ် လ္ပဟီုဏီ၊ ဇကုညးဒေသမတ်မလီုဏံရ ကိစ္စနွံတှေ်လေဝ် ဟွံမိက်အာလ္ပာ်ဂှ်ပုဟ်။ သၟူတံဂှ် ပရေံကွေံကွေံဏောၚ်။ ပလာတ်သတေတ်တံလေဝ် ပြးဇးမံၚ်ရ။ လ္ပာ်ဂှ်ဂှ် ဟွံမိက်အာပုဟ်” သာ်ဝွံ ညးတြုံ နူဒေသမတ်မလီုမွဲတၠဂှ် ဟီုရ။

တုပ်ကဵုဂၠံၚ်ဇိုၚ်ၜဳမတ်မလီုဂှ်ကီု ပ္ဍဲအရာပ်ဇေယျာတဳရိကဵု ဒိုၚ်ဝေါန်ကွေန်ဂှ်လေဝ် နကဵုအခေါၚ်ဂကောံဗဂဵုလဟဵုဍုၚ်ကွာန်တုဲ နခၟိက်ဇၞော်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်နွံမံၚ်ရောၚ် ညးတြုံဂှ် ထပ်ဟီုလဝ်ရ။

ဂကောံအလဵုအသဳတွဵုရးဍုၚ်မန်တံဝွံ သွက်ကၟုဲအာဝေၚ်တရဴ သ္ဂောံလုပ်စိုပ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ် ကၠောန်သ္ပရေၚ်တၠုၚ် ဓမံက်သၠဲပ္တိတ် ကိုန်စဳဇန်ပြေလၟောၚ်ကီုလေဝ် သ္ပလဝ်မဒ္ဇျဟ်ကဵု ပြဒ္ဒညာခၟိက် မၞုံပ္ဍဲမွဲဒမြိပ်ဂၠံၚ်ဇိုၚ်ၜဳဂှ်ရ ဒှ်အရာဇီုကပိုက်ကဵု ပရေၚ်သၟးဇ္ၚးပွဳပွူ ကေုာံ သၞိၚ်ရုပ်ဍုၚ်ရောၚ် ညးဒေသတံ ထံက်ထ္ၜးရ။

ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုဂကောံဗဂဵုလဟဵုဍုၚ်ကွာန်တံဝွံ ညံၚ်ဂွံရုပ်သီကၠေံ အခေါၚ်ကၠဟ်ခၟိက် အပ္ဍဲဂၠံၚ်ဇိုၚ်ၜဳဂှ်တုဲ စဵုကဵုအပ္ဍဲအရာပ် မၞုံပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုဂမၠိုၚ် ကွဳစက်သီခၟိက်တံ ဇၟာပ်အဒိုတ် ညံၚ်ဂွံကၠုၚ်စိုပ်ကပှ်ခၟိက်ဂှ် ဒးစဳဇန်ကဵုထေက်ရောၚ် ညးဒေသ နူအရာပ်မျာၚ်တာယာမွဲတၠဂှ် ဟီုရ။

“သဳပေန်တံ နူကဵုလဝ်အခေါၚ်ကၠဟ်ခၟိက် ပ္ဍဲဂၠံၚ်ဇိုၚ်ၜဳဂှ်ရ ဗၠေတ်မံၚ်။ မုဟိုတ်ရောတှေ် ဇိုၚ်ၜဳဟီုဂှ် ဒၞာဲမၞိဟ်တံ ပြေလၟောၚ်မွဲဏောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံသဳပေန်တံဂှ်တှေ် ပ္ဍဲဂၠံၚ်ဇၞော်သၟးဟွံသေၚ် ဇၟာပ်အရာပ်မၞုံပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် မွဲအဒိုတ်တှေ် ၜိုတ်ၜါဝါ ကၠုၚ်ကပှ်မံၚ်ခၟိက်ကဵုကာတှေ် ပြဒ္ဒညာဏံလေဝ် ဒှ်ကၠုၚ်ဟွံသေၚ်ပုဟ်။ သွက်ကာခၟိက်ဂှ် ဒးကဵုအခေါန်တှေ်လေဝ် ပိုဲတံကဵုမာန်မံၚ်” သာ်ဝွံ ဟီုရ။

ဂၠံၚ်ဇိုၚ်ၜဳမတ်မလီုဂှ်ဝွံ မၞုံဇမၠိၚ် (၃) မိုၚ်၊ (၇) ဖာလုၚ်တုဲ ပၞောဝ်ကဵုဂၠံၚ်ဇိုၚ်ၜဳဗၟာဂမၠိုၚ်ဂှ်မ္ဂး ဒှ်ဂၠံၚ်ဇိုၚ်ၜဳဂၠိၚ်အိုတ်မွဲရ။

အခိၚ်ပံက်လဝ် Mawlamyine Strand Walking Street သၞာံ (၂၀၂၀) တုဲကၠုၚ်တေံမ္ဂး ပ္ဍဲဒမြိပ်ဂၠံၚ်ဇိုၚ်ၜဳဂှ် ကၠောန်သ္ပရေၚ်တၠုၚ် ကိစ္စကေၚ်ကာသၟးဇ္ၚးခၟိက်ကီုလေဝ် ဗွဲကြဴနူကာလယဲကိုဝ်ဝေဒ်တုဲဂှ်မ္ဂး ဒေံါဇူထောံ ပရေၚ်ရေၚ်တၠုၚ်ကေတ်အရေဝ်တုဲ ကိစ္စခၟိက်ဂမၠိုၚ် က္လေၚ်မံက်ကၠုၚ်ရ။