မယံၚ် (ဍုၚ်မန်)
အကာဲအရာပ္ၚံက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တ္ၚဲဏံဂှ် အကြာတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ်ကဵု ဂကောံပၠန်ဂတးဂမၠိုၚ်တအ် ဗ္တိုက်ကေတ်မာန်ကျဇၞး ညးသ္ကအ်ပိုတ်ပိုတ်ဂှ် ဟွံလောဲတုဲ ပေါဲပၞာန်ဂှ် ကြက်မ္ဒးဆက်ဂၠိၚ်အာမံၚ်ဏီရ။
ဟိုတ်နူပေါဲပၞာန်ဂၠိၚ်ဂှ်တုဲ ကောန်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်လၟိဟ်အောန်တအ် သ္ဂောံထိၚ်ဒဝ်အာဂကူ၊ သ္ဂောံစန်ပကောံအာဒြဟတ်ဂကူဂှ် ပၟိက်ဇၞော်ကၠုၚ်ရ။
ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာတ္ၚဲဏံဂှ် ဂကူမန်ဂှ် ဒှ်ဂကူလၟိဟ်အောန်မွဲသာ်၊ လုပ်ၜေတ်ဒၟံၚ် အကြာဂကူဒြဟတ်ဇၞော်တအ်ဂှ်မွဲသာ်တုဲ ပေါဲပၞာန်လအ်ဂၠိၚ်ခ္ဍၚ်၊ အခေါၚ်အရာအဝဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဗီုပၟိက်စိုတ်ချဳဒရာၚ်ကၠောန်ၜိုတ်ဟွံဂွံမ္ဂး သၞာံလအ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဂကူဂှ် အောန်ကြဳစှေ်ကၠုၚ်၊ ဒြဟတ်လမျီုဂကူဂှ် ကြက်အောန်စှေ်ကၠုၚ်ရ။
မွဲလ္ပာ်ဂှ် အခေါၚ်အဝဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်ဟွံမွဲ၊ မွဲလ္ပာ်ဂှ် ဍုၚ်ဒှ်မံၚ်ပၞာန်တုဲ ပရေၚ်သီဗၜေါဝ်ဒြဟတ်ဂကူဂှ် ယုတ်ဒေက်ကၠုၚ်၊ ပရေၚ်ဓဝ်ညဳသာဂကူဂှ် ယောၚ်ယာကၠုၚ်တုဲ လညာတ်ပြး၊ ဂၠံၚ်တရဴပြးတုဲ ဇီုကပိုက်ကဵု ပရေၚ်စန်ကၟောန်ဒြဟတ် ဂကူရ။
အကာဲအရာဒြဟတ်ဂကူမန်တ္ၚဲဏံ ကလေၚ်ရံၚ်အာမ္ဂး ဒြဟတ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပ္ဍဲဍုၚ် မွဲဗွိုၚ်၊ ဒြဟတ်ဗော်ရပ်လွဟ် ကေတ်လဝ်ဓဝ်ၜိုဟ်လလမ်မွဲဗွိုၚ်၊ ဒြဟတ်ဂကောံပၠန်ဂတး ဗော်-ဂကောံ ဗွိုၚ်ဆက်စပ်ညးကဵုညး ဂၠိုၚ်ကဵုဂကောံနွံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး ဒြဟတ်ရုန်ဂစာန်ဒၟံၚ် သွက်ဂကူမန်ဂွံဗၠးၜး၊ ဒြဟတ်ချဳဒရာၚ်ရေၚ်တၠုၚ်ဒၟံၚ် သွက်အခေါၚ်အရာဂကူမန်တအ်ဖအိုတ်ဂှ် သ္ဒးပံၚ်ဗစပ်၊ သ္ဒးဒှ်မွဲဒြဟတ်ရောၚ်ဟီုဂှ် ဒှ်ဝါတ်ကီုလေဝ် ဒြဟတ်ဆက်စပ်ဗွိုၚ်ညးကုညးဂှ် သ္ဒးဆိုက်ဗ္ဒက်၊ သ္ဒးဆက်စၠောံတုဲ ဗီုစန်ပကောံဂွံဂှ် သ္ဒးစန်ပကောံအာ ဒြဟတ်ဂကူမန်ဟေၚ်ရ။
ဒြဟတ်မန်ဗွိုၚ်ပ္ဍဲ …
၁။ ဂကောံသၚ်မန် – ဒြဟတ်မန်ပ္ဍ္ဍဲဍုၚ်ဟီုမ္ဂး ဂကောံသၚ်မန် (ဗုဒ္ဓဘာသာ) ဂှ် ဩဇာသၠုၚ်အိုတ် ပ္ဍဲအရာထိၚ်ဒဝ်ဂကူ၊ လိက်ပတ်၊ အရေဝ်၊ ယေန်သၞာၚ်ဂကူမန် ဟီုမာန်ရ။ လၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ထိၚ်ဒဝ် မၚ်မွဲဂကူ ပ္ဍဲဂကူမန်မ္ဂး ဒြဟတ်ဂကောံသၚ်မန်ဂှ် ဒှ်ဒြဟတ်အဓိကမွဲရောၚ်ဟီုမ္ဂး ဟွံဗၠေတ်ရ။
တုဲပၠန် ဂကောံသၚ်မန် (ခရေတ်ယာန်မန်) ဂှ်လေဝ် ဗွိုၚ်ဆက်စပ်ဘာသာညးကဵုညး ဒုၚ် သဇိုၚ်ကဵုပရေၚ်ဂကူတုဲ မပ္တံကဵု ဂကူ၊ အရေဝ်၊ လိက်ပတ်၊ ယေန်သၞာၚ် အကာဲအရာညးကဵုညး ပံက်လဝ်ဌာန်ဒတန်တုဲ ရေၚ်တၠုၚ်ချဳဒရာၚ်ဒၟံၚ် အကာဲအရာ ညးကဵုညးနွံရ။
၂။ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်ရပ်လွဟ် – လဟီုကဵုဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်ရပ်လွဟ်မ္ဂး ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် ဂွံဒုၚ်လဝ်ဩဇာ လ္တူဂကူမန် စဵုတ္ၚဲဏံဏီရ။ ပါဲနူဂအုပ်ဌာန်ဒတန် (ဗဟဵု) ပ္ဍဲဂြိုပ်တေံတုဲ သွက်ဂွံဆန်ၜန်အာ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂကူဂှ် ပံက်လဝ်ရုၚ်ပ္ဍဲဍုၚ် -လတူဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်တုဲ ဆက်ဆောံ ဆက်စၠောံဒၟံၚ်ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်ဂကူမန်၊ ချဳဒရာၚ်ဒၟံၚ် ပရေၚ်ဂကူမန် ကဏ္ဍနာနာနွံရ။
ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန် ဆန်ၜန်ဒၟံၚ် ရေၚ်တၠုၚ်ဒၟံၚ်တုဲ ပရေၚ်စန်ပကောံသီဗၜောဝ်ဒြဟတ်ဂကူကီု ပ္ဍဲအရာသောၚ်ကလးပဋိပက္ခဂကူကီု ရေၚ်တၠုၚ်ဒၟံၚ်တုဲ ဒှ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရပ်လွဟ် ဩဇာသၠုၚ်အိုတ် ပ္ဍဲဂကူမန်ရ။
၃။ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်ဗွိုၚ်ပ္ဍဲ – ဒြဟတ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ် ဒြဟတ်ဗော်မန် စဒက်ပ္တန်လဝ်ကၠာအိုတ် သၞာံ (၂၀၁၀) ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံရးမန်၊ ဗော်ကောန်ဂကူမန် ကေုာံ ဗွိုၚ်ဂကောံမှာဇန် ပံၚ်ကောံဒက်ပ္တန်ကၠုၚ်လဝ် ဗော်ညဳသၟဟ်မန်တုဲ ပ္ဍဲဂကူမန်မ္ဂး ဒှ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဩဇာသၠုၚ်အိုတ် ဟီုမာန်ရ။
ပ္ဍဲကဵုပေါဲရုဲမာဲအလန်လက္ကရဴအိုတ်ဏံ (၂၀၂၅-၂၀၂၆) ဂှ် ညးစၞးကၠတ်ထဝ်ညးဍုၚ် (၅) တၠ၊ ညးစၞးကၠတ်ထဝ်ကောန်ဂကူ (၅) တၠ၊ ညးစၞးတွဵုရး (၇) တၠ ပံၚ် (၁၇) တၠ ဂွံလဝ်ဒၞာဲရ။ ရံၚ်အာကဵု ဝၚ်ပေါဲရုဲမာဲမွဲဒမြိပ်မ္ဂး ညးစၞးဂကူမန် ဂွံလဝ်ဒၞာဲပ္ဍဲကၠတ်ထဝ်လၟိဟ်ဂၠိုၚ်အိုတ် ဟီုမာန်ရ။
၄။ ဂကောံမှာဇန်မန် – ကၠာဟွံဂွံသီအဝဵု သၞာံ (၂၀၂၁) တေံမ္ဂး ဂကောံမှာဇန်မန် နွံဗၞတ် (၇၀) ဂကောံပြၚ်ပြၚ်တုဲ ကြဴနူပၞာန်သီအဝဵုတုဲဂှ် ဂကောံမှာဇန်တန်တဴပ္ဍဲဍုၚ် ဗၞတ် (၂၀) ဂကောံပြၚ်ညိဓဝ်ရ။ ဂကောံတအ်ဝွံ ချဳဒရာၚ်ရေၚ်တၠုၚ်ဒၟံၚ် ကဏ္ဍပရေၚ်ပညာ၊ ကဏ္ဍပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်၊ ကဏ္ဍပရေၚ်လိက်ပတ်၊ ကဏ္ဍပရေၚ်ဂဥုဲၜူမာဲ၊ ကဏ္ဍအာဲကၟာဲယေန်သၞာၚ်၊ ကဏ္ဍပရေၚ်တိဍာ်၊ ကဏ္ဍပရေၚ်ဂဳတနုသုခုမ၊ မပ္တံကဏ္ဍသွာၚ်နာနာ ချဳဒရာၚ်ရေၚ်တၠုၚ်အိုတ်ရ။
ဂကောံမှာဇန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တအ်ဂှ် ဒက်လဝ်ဒြဟတ်ပံၚ်ကောံတုဲ နကဵုယၟု “ပံၚ်ကောံမှာဇန်မန်” နွံတုဲ ပံၚ်တောဲချဳဒရာၚ်ဒၟံၚ် ကဏ္ဍညး ကဏ္ဍညးနွံရ။
ဒြဟတ်မန်ဗွိုၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ် ဒြဟတ်ဂကောံသၚ်၊ ဒြဟတ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်ရပ်လွဟ်၊ ဒြဟတ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် (မလုပ်ဒုၚ်ရုဲမာဲ)၊ ဒြဟတ်ဂကောံမှာဇန်မန်နာနာ နွံတဴရ။
သွက်ဂွံဆိုက်ဗ္ဒက် ဆက်စၠောံအာ ပရေၚ်ဂကူဂှ်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် “ဂကောံပံၚ်ကောံပရေၚ်ဂကူမန်” နွံဂှ်လေဝ် ဂွံတီကေတ်ရ။ ဆဂး ဂကောံပံၚ်ကောံပရေၚ်ဂကူမန်ဂှ် မုကၠောန်ချဳဒရာၚ်ဒၟံၚ်ပရေၚ်ဂကူနွံဂှ် ဗွဲမလုပ်သၞောဝ်ဟွံဓမံက်ပ္တိတ်လဝ်တုဲ တီကေတ်ဟွံမာန်ရ။
ဒြဟတ်မန်ဗွိုၚ်မ္ၚး ကေုာံ ဗွိုၚ်ပၠန်ဂတး …
၁။ မန်ဍုၚ်သေံ – မန်ဍုၚ်သေံဂှ် နွံတန်တဴၜါဗီု ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။ မွဲဗီုဂှ် ဂကူမန် မဂြိပ်ဒဴနူကဵု မန်ကျဍုၚ် သၟိၚ်ဗၟာလက်ထက်အံၚ်ဇေယျတေံဂှ် သၟိၚ်သေံတအ် ကဵုလဝ်ဒၞာဲတန်တဴ၊ ကဵုလဝ်အခေါၚ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သေံ ဗွဲမလုပ်သၞောဝ် တုပ်သၟဟ်ကဵု ကောန်ဍုၚ်သေံကီုရ။ ဣဏံဂှ် မန်ဍုၚ်သေံ ရပ်လဝ်ကာဒ်ကောန်ဍုၚ်သေံ မန် ဍုၚ်သေံ ဇေတ်ဇေတ်ရ။
မွဲဗီုပၠန်ဂှ် ကၠာနူကဵုပၞာန်ဟွံသီအဝဵု သၞာံ (၂၀၂၁) တေံကီု၊ ကြဴနူပၞာန်သီအဝဵုတုဲကၠုၚ်ဏံကီု ဂကူမန် ဇၟာပ်ဍုၚ် ဇၟာပ်ကွာန်ဂှ် ဗက်ဍာ်ကေဝ် ချောဲၜတ်တုဲ အာကၠောန်ကမၠောန်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲဍုၚ်သေံ နွံလၟိဟ်ဂၠိုၚ်ကဵုကိုဋ်ရ။
မန်ဍုၚ်သေံ နူတမ်မူလဂှ် သွက်ဂွံချဳဒရာၚ် ပရေၚ်ဂကူ၊ ယေန်သၞာၚ်၊ အခိုက်ကၞာပြဝေဏဳတုဲ သီုကဵုဒက်ပ္တန်လဝ် ဂကောံလုပ်သၞောဝ်ပ္ဍဲဍုၚ်သေံလေဝ် နွံရ။ အတိုၚ်ညးလ္ၚတ်ဝၚ် မန်ဍုၚ်သေံ မွဲတၠဟီုမ္ဂး ဂကူမန် ပ္ဍဲဍုၚ်သေံ (မန်ဍုၚ်သေံ) နွံလၟိဟ် ဗၞတ်အကြာ (၃) ကိုဋ်ကဵု (၄) ကိုဋ်နွံရောၚ် သ္ဂးရ။ ဆဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵုမန်ဍုၚ်သေံဂှ် မၞိဟ်အာယုက်ဇၞော်ဇၞော် (၅၀) သၞာံ လ္ပာ်လတူ၊ (၆၀) လ္ပာ်လ္တူတအ်ဟေၚ် ဟီုအရေဝ်မန် လေပ်တုဲ မၞိဟ်သၟတ်တအ်ဂှ် ကၠာဲဒှ်အာသေံ နွံဂၠိုၚ်ရ။
အကာဲအရာလဵုဒှ်ဒှ် မန်ဍုၚ်သေံ ဂွံဆက်သှေ်တန်တဴအာ သၞာံဗွဲမလအ်လမာန်ဂှ် ဗီုအကာဲရာကဵု မ္ဒးဂစာန်ထိၚ်ဒဝ် မၚ်မွဲအာဂကူထေက်ရ။
၂။ ဒြဟတ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် လုပ်ပေါဲဗတိုက်နကဵုလွဟ် – ပ္ဍဲကာလလုပ်မံၚ်ပေါဲဗတိုက် ကုတၠအဝဵုပၞာန် နနဲရပ်လွဟ်တ္ၚဲဏံမ္ဂး ဒြဟတ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်ရပ်လွဟ်မန် ဒတူလိုၚ် နကဵုဂၠံၚ်တရဴ လုပ်ဒၟံၚ်ပေါဲဗတိုက် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန် နကဵုပေါဲဗတိုက်နွံရ။
ကြဴနူကဵု တၠအဝဵုပၞာန်သီအဝဵုတုဲ စန်ပကောံလဝ် သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် တြေံ-တၟိ ဂမၠိုၚ်တုဲ ပတန်ဗဒှ်ကၠုၚ်ဒြဟတ် ကံၚ်သဳဖေဝ်ဒရေဝ်ဍုၚ်မန်၊ ကြဴဏံ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ (ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) နွံရ။ သီုၜါဒြဟတ်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် သွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ သွာၚ်ဒပ်ပၞာန်နွံတုဲ ရေၚ်တၠုၚ်ဒၟံၚ် ကဏ္ဍပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ကဏ္ဍပရေၚ်ပၞာန်တုဲ လးဒၟံၚ်မုက်ပၞာန်၊ ဗတိုက်ဒၟံၚ်ပေါဲပၞာန် သွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ သွာၚ်ပရေၚ်ပၞာန် ဒြဟတ်ညး ဒြဟတ်ညးနွံရ။
ဒြဟတ်ၜါဏံ ပံၚ်ကောံတုဲ သွက်ဂွံချူဓဇက်အာ မူတၚ်တုပ်စိုတ် ဂၠံၚ်တရဴပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဂကူမန်မွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုဓမံက်လဝ်နွံရ။
၂။ ဂကောံဒပ်ပၠန်ဂတးမန် – ကြဴနူပၞာန်သီအဝဵု သၞာံ (၂၀၂၁) တုဲ ဂကောံပၠန်ဂတးမန်တၟိ မံက်တိုန်ကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဂကောံရ။ ဂကောံတအ်ဝွံ တဝ်စၞေဟ်လုပ်ဒၟံၚ်ပၠန်ဂတး ကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ နကဵုလွဟ် ဗီုပြၚ်အကာဲအရာ ဒပ်ညးကဵုညးနွံရ။ ဒပ်လ္ၚဵုဂှ် ဒြဟတ်ဇၞော်၊ ဒပ်လ္ၚဵုဂှ် ဒြဟတ်နွံဗၞတ်ဓမ္မတာ၊ ဒပ်လ္ၚဵုဂှ် ဒြဟတ်ဍောတ်နွံတုဲ ဒတူလိုၚ်ဗီုပြၚ်ညးကဵုညး နွံဒၟံၚ်အိုတ်ရ။
၃။ ဂကောံရေၚ်တၠုၚ်ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူ – သွက်ဂွံဗတိုက်သရိုဟ်ဖျေံ ဒြဟတ်တၠအဝဵုပၞာန် နဲကြံၚ်ကြံၚ် နကဵုဂၠံၚ်တရဴပေါဲဗတိုက်ရပ်လွဟ်ဂးတုဲ လ္တူဗော်-ဂကောံ မလုပ်တဝ်စၞေဟ်ပန်ဗတိုက်ဒၟံၚ် ကုတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် မှာဇန်မၞုံဗွိုၚ်ဍုၚ်သေံ ကေုာံ ဍုၚ်သၟာၚ်ဂမၠိုၚ်တအ် စန်ပကောံတုဲ ပူဗိုၚ် သ္ပဒြဟတ် ရီုဗၚ်ထံက်ပၚ်ကၠုၚ် ဗော်-ဂကောံ ညးစှေ်စိုတ်အိုတ်ရ။
၄။ ဂကောံမန်ဍုၚ်သၟာၚ် – နကဵုဟိုတ်မွဲမွဲသာ်တုဲ ကောန်ဂကူမန်တန်တဴဒၟံၚ် ပ္ဍဲဍုၚ်သၟာၚ် နွံဂၠိုၚ်ကဵုဍုၚ်ရ။ ပ္ဍဲကဵုမၞုံတန်တဴဍုၚ်သၟာၚ်ဂှ် ပတိုန်အာတ်အခေါၚ်သ္ပကောန်ဍုၚ် (ဍုၚ်သၟာၚ်) နွံ၊ ဒၟံၚ်တန်တဴ နကဵုလိက်အခေါၚ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဍုၚ်နွံရ။ ဂကောံမန် မၞုံတန်တဴဍုၚ်သၟာၚ်ဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ် စန်ပကောံလဝ်ဗီုပြၚ်ဒြဟတ်ဂကောံနွံ၊ ဒၟံၚ်တန်တဴဗီုပြၚ်ဂကောံဒေသညး ဒေသညး နွံရ။
လဟီုကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂကူမန်မ္ဂး “ကမ္မတဳပံၚ်ကောံမန်ဍုၚ်သၟာၚ်” ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ်ဗီုပြၚ်ဂကောံဇာဇၞိက်မွဲတုဲ ချဳဒရာၚ်ရေၚ်တၠုၚ်ဒၟံၚ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန် ကေုာံ ပရေၚ်ဂကူကဏ္ဍနာနာနွံရ။
တုဲကၠုၚ်မုဟွံလအ်မွဲသာ်ဂှ် ကမ္မတဳပံၚ်ကောံမန်ဍုၚ်သၟာၚ်၊ ဒြဟတ်ပၠန်ဂတးမန်ဂမၠိုၚ် ဒက်လဝ်ဒြဟတ်တုဲ ချဳဒရာၚ် ရေၚ်တၠုၚ်ပူဗိုၚ်ဒၟံၚ် ဒြဟတ်ပၠန်ဂတးမန်ဂှ်လေဝ် ဂွံတီကေတ်ရ။
သရောပ်ထောံမ္ဂး ဒြဟတ်ဗွိုၚ်ပ္ဍဲဂှ် ဒြဟတ်ဂကောံခၟဳသၚ်မန်၊ ဒြဟတ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရပ်လွဟ်၊ ဒြဟတ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မလုပ်ဒုၚ်ရုဲမာဲ၊ ဒြဟတ်ဗွိုၚ်ဂကောံမှာဇန်မန်နာနာ စန်ပကောံတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် “ဒြဟတ်မန်ပံၚ်ကောံ” မစှေ်ကဵုသၞောတ်ကမၠောန်နတဲမွဲဂကောံထေက်ရ။
တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ဒြဟတ်ဗွိုၚ်မ္ၚးလေဝ် ဒြဟတ်ဗွိုၚ်ပၠန်ဂတးမန်ဂမၠိုၚ်၊ ဒြဟတ်မန်ဍုၚ်သေံ ကေုာံ ဒြဟတ်မန်ဍုၚ်သၟာၚ်၊ ဒြဟတ်ဂကောံပူဗိုၚ်ထံက်ပၚ်ဒြဟတ်ပၠန်ဂတးဂမၠိုၚ် စန်ပကောံတုဲ ထေက်ကဵုသ္ဒးဒက်ပ္တန်လဝ် ဗီုပြၚ် “ဒြဟတ်မန်ပံၚ်ကောံ” မစှေ်ကဵုသၞောတ်ကမၠောန်နတဲမွဲဂကောံထေက်ကီုရ။
“ဒြဟတ်မန်ပံၚ်ကောံ” ဗွိုၚ်ပ္ဍဲ၊ ဗွိုၚ်မ္ၚးဂှ် ဗီုပြၚ်အကာဲအရာကဵု ဗီုပြၚ်ပံၚ်ဗစပ်ဂွံဂှ် ရုဲညးစၞးတုဲ ဗီုပြၚ် “ဒြဟတ်ပၠတရဴဂကူ” (ယၟုအပြောံဟေၚ်) မွဲ သ္ဒးဒက်ပ္တန်ထေက်ရ။
မန်ဗွိုၚ်ပ္ဍဲလေဝ် ရုန်ဂစာန်ရေၚ်တၠုၚ်ဒၟံၚ် သွက်အခေါၚ်အရာဂကူ (ဝါ) ကမ်ကုသဵုဂကူမန် ညံၚ်မန်သ္ဂောံဖန်ဖက်ကေတ်ရ။ မန်ဗွိုၚ်မ္ၚးလေဝ် ရုန်ဂစာန်ရေၚ်တၠုၚ်ဒၟံၚ် သွက်ဂွံဂကူသ္ဂောံဗၠးၜး နူသၟဝ်တဲမဟာဝါဒဳတအ် တုပ်တုပ်ရ။
ပရေၚ်အခေါၚ်အရာဂကူမန်ဂှ် မၚ်စၟဳကေတ် နူအလဵုအသဳပၞာန်၊ ကၠတ်ထဝ်ပတောံတအ် ဖန်ကဵုဂှ် ဂွံဟွံသေၚ်ရ။ သာ်ဂှ်ကီု ဗၠးၜးဂကူ အခေါၚ်အရာဂကူမန်ဂှ် မၚ်စၟဳကေတ် နူ အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူတအ် ဖန်ကဵုဂှ်လေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်ဟေၚ်ရ။
သွက်ဂွံကလေၚ်ဒက်ပ္တန် အခေါၚ်အဝဵုဂကူမန်၊ သွက်အခေါၚ်အရာဂကူမန်ဂှ် မန်ကဵု မန် ပံၚ်ကောံတုဲ သ္ဒးချပ်ဖန်ဇန်အာရ။ မန်ပ္ဍဲ၊ မန်မ္ၚး ပံၚ်ကောံတုဲဟေၚ် သ္ဂောံချပ်ဖန်ဇန်အာ ပရေၚ်ကမ်ကုသဵုဂကူမန်ရ။
ဒြဟတ်ပ္ဍဲ၊ ဒြဟတ်မ္ၚး စန်ပကောံဒှ်ဒြဟတ်တုဲ လလောၚ်တြး “ဍုၚ်မန်ဗၠးၜး” ဗီုဏံလေဝ် ဟွံဒးက္ဍၚ်ရ။ ဗီုကဵုဂကောံကရေၚ်လ္ၚဵုတအ် စန်ပကောံဒြဟတ်တုဲ ဗွိုၚ်တိဍာ်၊ ဒြဟတ်ညးဍုၚ်ကွာန်ထံက်ဂလာန်၊ ဒြဟတ်ပၠတရဴ ဒုၚ်ဩဇာ ဗော်-ဒပ်ပၞာန် ဟွံမွဲ-မွဲသာ် လလောၚ်တြးဏာ “ဒက်ပ္တန်ဍုၚ်ကရေၚ်ဗၠးၜးကရေၚ်” ဟီုဂှ်လေဝ် ဒးစွံသတိရ။ ဖန်ဗဒှ်ဒြဟတ် ဗွိုၚ်ပ္ဍဲ၊ ဗွိုၚ်မ္ၚး ဗွဲမစှေ်သၞော်တုဲ ဒးစချပ်ဇန် နူ နမော-က-ခ ရ။
ကာလအကြာပေါဲပၞာန်တ္ၚဲဏံဂှ် မန်ပ္ဍဲ၊ မန်မ္ၚး မွဲမှပ် မွဲကသပ် ပံၚ်ကောံတုဲ သ္ဒးချပ်ဖန်ဇန်ရေၚ်တၠုၚ်အာ သွက်အခေါၚ်အရာဂကူမွဲစွံ သ္ဒးဂွံဟေၚ်ရောၚ်။
