ဂိတုခ္ဍဲသဳပေင်ဝွံ နကဵုပရေင်ဘာသာမ္ဂး သွက်ကောန်ဂကူမန်တံ ဒှ်တ္ၚဲကိစ္စဇၞော်မွဲတ္ၚဲကီု သီုဒှ်တ္ၚဲပၠန်ဂတးမန်တုဲ နဒဒှ်တ္ၚဲလုပ်ဝင်မွဲတ္ၚဲရ။ ဇၟာပ်ဇၟာပ်သၞာံ က္လေင်ဗှ်ဗၞုဟ် ညးပါလုပ်ပ္ဍဲပၠန်ဂတးဂမၠိုင်၊ ညးပူဇဴလမျီုဂမၠိုင် ကေုာံ ပရူဒဒှ်ဝင်ပၠန်ဂတးမန်ကီုလေဝ် အခိင်တ္ၚဲဏံ ၜိုတ်ဗှ်ဗၞုဟ်ဂွံသတိအတိက်သၟးဂှ် ဟွံရုံဂပ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ က္လေင်သဳဂၠိပ် တင်ရန်တၟံပၠန်ဂတးမန် ကေုာံ အကာဲအရာလၟုဟ်ဏံတုဲ ဗီုလဵုဒက်ပ္တန်အာ အနာဂတ်ကောန်ဂကူမန်ဂှ် ဒှ်အခိင်ဒးပ္တိတ်တင်သၟာန်ရ။
ပၠန်ဂတးမန်ဝွံ ရုန်ဂ္စာန်ကၠုင် သွက်ပရေင်တုပ်သၟဟ်၊ အခေါင်ကံကုသဵုဇကု ဇကုဖန်ကေတ်ကေတ် ကေုာံ သွက်အခေါင်အရာ ဖေဝ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဂှ် လအ်ကၠုင်ကဵု ဗွဝ်စှ်သၞာံ (ပွိုင်စှ်သၞာံ) ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
ဗွဲကြဴနူဒပ်ပၞာန်ဗၟာသီအဝဵု သၞာံ (၂၀၂၁) တုဲဂှ် ပၠန်ဂတးတမ်က္ညင်မံက်တိတ်ကၠုင်တုဲ သွက်ပရေင်ပၠန်ဂတးမန်လေဝ် ဖန်ဗဒှ်ကဵု အကာဲအရာ (ပရူဒဒှ်) ပရေင်ဍုင်ကွာန်တၟိရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲကဵုအကာဲအရာ ကၠောန်ဗဒှ် ဝှဝ်ရာမ်ပၠန်ဂတးမန် ပ္ဍဲသၞာံ (၂၀၂၆) ဂိတုမာတ်တုဲကၠုင်တေံဂှ်ဝွံ အကြာဇြဟတ်ပၠန်ဂတးမန်တံဂှ် ဒှ်ကၠုင်လဂံါဇိုင်ကိစ္စဇၞော် သွက်တင်ဒတူလိုင် ကေုာံ ပရေင်ပံင်ကောံပ္ညဳပ္ညပ် သ္ဂောံစိုပ်တရဴရ။
ပွမချူဓဇက်ဒၟံင် ပဋိညာဉ်ပၠန်ဂတးဍုင်မန်ဂှ်လေဝ် ဒှ်အခေါင်အရာ သွက်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်ရ။ ၜိုန်ဂှ်ကီုလေဝ် ပွမချူဓဇက် ပဋိညာဉ်မွဲကၞပ်မာန်ဂှ် ဒှ်ပရေင်အံင်ဇၞး ဟွံသေင်တုဲ ပဋိညာဉ်ဂှ်ဝွံ ဓမံက်ထ္ၜးကဵု တင်နွံပၟိက် ကေုာံ ဆန္ဒ ညးဍုင်ကွာန်မန်တံ ဂလိုင်လဵုမာန်ရော။ ပ္ဍဲကဵုနတဲမ္ဂး ဂလိုင်လဵုဓမံက်ရုပ်ရဴမာန်ဂှ်ဟေင် သာတုဲကိစ္စဇၞော်ရ။ တုဲပၠန် လညာတ်မပါ်ခြာဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံမွဲမွဲတံဂှ် တတ်ထပါ် (တတ်ၜက်) တုဲ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ပရေင်ညဳသၟဟ် ကေုာံ တင်တုပ်စိုတ်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဒုင်သဇိုင်လ္တူဂုန်ဖဵုပိုန်ဒြပ် ညးဍုင်ကွာန်မန်တံမာန်ဂှ် မနွံပၟိက်ရ။
မွဲလ္ပာ်ပၠန်ဂှ် အပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်ဝွံ ဟိုတ်နူဇြဟတ်ဓရိုဟ်ပၞာန်၊ ပရေင်ပန်ဗ္တိုက်ကဵုက္ၜင်ကျာ ကေုာံ ပဋိပက္ခဂမၠိုင်ဂှ်ရ ပရေင်ဂီုကၠီုကောန်ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်ဒးပဲါဒဴတိတ်နူဌာန် ကေုာံ အကာဲအရာ ပရေင်ဂယိုင်လမျီုဂမၠိုင်တံဂှ် ဆက်တုဲပရေံဒၟံင်ဖိုဟ်ရ။
ပရေင်အံင်ဇၞးပၠန်ဂတးဂှ် ၜတ်ကၞာတ်ကဵု ပရေင်အံင်ဇၞးပၞာန်ဟေင် ဟွံဂွံတုဲ ၜိုတ်လဵုမင်မွဲစဵုဒၞာကဵု ညးဍုင်ကွာန်မာန်၊ ၜိုတ်လဵုကဵုထံက်ပင် ကုညးပဲါဒဴဘဲပၞာန်မာန်၊ ၜိုတ်လဵုကဵုထံက်ပင်ရေင်တၠုင် ကုပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ပရေင်ရေင်တၠုင်သဇိုင်ဂမၠိုင်မာန်ဂှ်ဟေင် ဒှ်တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ဍာ်ဒကေဝ်ပၠန်ဂတးရ။
တင်ရန်တၟံပၠန်ဂတးမန်ဝွံ ၜိုတ်ပဲါပ္တိတ်ဏာ သၞောတ်တၠအဝဵုဟေင်ဂှ် ဒှ်ဟွံထေက်ရ။ အခေါင်ကံကုသဵုညးဍုင်ကွာန်မန် ညံင်ဂွံဖန်ကေတ်ကေတ်၊ ညံင်သ္ဂောံကလိဂွံ ပရေင်တုပ်သၟဟ် ကေုာံ ညံင်ဂွံဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုင်အနာဂတ် နကဵုသၞောတ်ဖေဝ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ဂွံမံက်ကၠုင်မာန်ဂှ် မဒးစွံလဝ် တင်ရန်တၟံတုဲ သွက်တင်သၟာန် ဗီုလဵုဂွံဒက်ပ္တန် ပရေင်အုပ်ဓုပ်ညးဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်ဗဗွဲဓဝ်/ပညာ/ထတ်ယုက် ကေုာံ ပရေင်မင်မွဲရံင်စံင်မၞိဟ်တံဂှ် ဒးဂၠာဲလဝ်သွဟ်ရောင်။
ပ္ဍဲကဵုဝင်ဝွံ ပရေင်ပၠန်ဂတးမန်ဂှ် ချူလဝ် ပရေင်စိုတ်ဓာတ်ညးဍုင်ကွာန်မန် ကေုာံ ပရေင်ဒးဒုင်ဂိဆောံလေင်ဂမၠိုင်တုဲ ဝင်မထပ်မွဲမုက်ပၠန်ဏံ ဗီုလဵုဂွံချူရောဟီုဂှ် ဒှ်ကၠုင်တာလျိုင် အဆက်တၞောဝ်ဒတောဝ်လၟုဟ်ဏံရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲပၠန်ဂတးမန်ဝွံ ၜိုတ်ဗှ်ဗၞုဟ်အတိက်ဟေင် တုဲဒှ်အာ ဟွံထေက်တုဲ ဒးဒှ်တ္ၚဲ သွဟ်တင်သၟာန် “ဗီုလဵုဂွံဒက်ပ္တန်အာ အနာဂတ်ကောန်ဂကူမန်ရော” ဂှ် ထေက်ရ။ သွက်အနာဂတ်ဂှ် ဒက်ပ္တန် ပရေင်ညဳသၟဟ်၊ ပရေင်ဓဝ်ပတှ်ေညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ မူဝါဒပရေင်ဍုင်ကွာန်မကၠးဖ္ဍးမွဲမာန်ဟေင် ကဵုသ္ဂုတ်သွာတ် ကုပရေင်အံင်ဇၞး ကေုာံ အဓိပ္ပဲါပၠန်ဂတးမန်ရောင်။