ပ္ဍဲကွာန်ခယျးပ္ဍဲ၊ ပွိုင်ဍုင်ဘာအင်၊ တွဵုရးကရေင်ဂှ် ဟိုတ်နူကံက်ဂလိုင်ပ္တိုန် ၚုဟ်မဳတာ ကေုာံ ၚုဟ်ယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်တုဲ ဂိတုအဝ်ဂေတ် (၁၉) ၊ နူတနေံဏံဂှ် ညးဒေသလၟိဟ်ကဵုကၠံတံ ထ္ၜးလဝ်ဆန္ဒ ပ္ဍဲဂတမုက်ရုင်သ္ကိုပ်အုပ်ဓုပ်ကွာန်ရောင် ဂွံတီကေတ်ရ။
ပ္ဍဲကွာန်ခယျးပ္ဍဲဝွံ နူကဵုသ္ကိုပ်အုပ်ဓုပ်ခါန်ကၞက်လဝ်တၟိ ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင်တုဲကၠုင်တေံ သၟာင်နူစၟတ်လဝ်သြန် မွဲဂိတု (၁၅၀၀၀) ဒကေဝ် သွက်ယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်တုဲ ၚုဟ်မဳတာဂှ်လေဝ် အတိုင်လၟိဟ်ပမာဏ စကာလဝ်ဟွံသေင်မွဲသာ် ကံက်ကေတ်မံင်သြန် စဵုကဵုကိုဋ်ဒကေဝ်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးဒေသ ညးတြုံ/ညးဗြဴ လၟိဟ်ၜိုတ် (၂၀၀) တၠတံ ဂိတုအဝ်ဂေတ် စၟတ်တ္ၚဲ (၁၉)၊ အခိင်တ္ၚဲစေင်ဂှ် ကောံစိုပ်ကၠုင် ဂတမုက်ရုင်သ္ကိုပ်အုပ်ဓုပ်တုဲ ပရေင်ကံက်ဂလိုင်ပ္တိုန် ၚုဟ်မဳတာ ကေုာံ ကိစ္စသြန်ယိုက်ဂၠေင်ပၞာန် ဟွံကၠးဖ္ဍးဂှ် ဟွံမွဲပၟိက်ရောင် ဓမံက်ထ္ၜးဆန္ဒ ကညာင်ကရေဲဒၟံင် ပွိုင်ကဝက်နာဍဳရ။
ညးဒေသမွဲတၠဂှ် “ပ္ဍဲခယျးဂှ် အာရုင်သ္ကိုပ်အုပ်ဓုပ်တုဲ အာထ္ၜးဆန္ဒရ။ ရုဲစှ်သ္ကိုပ်အုပ်ဓုပ်တၟိတုဲတှ်ေ ကံက်ၚုဟ်ယိုက်ဂၠေင်ပၞာန် ဂၠိုင်ကၠုင်ရ။ ၚုဟ်မဳတာဂှ်လေဝ် ကံက်ကေတ်ကၠုင် ၜက်သၞောတ်ဗ္ၜတ်ရ။ ကံက်ဂၠိုင်ကၠုင် နူသ္ကိုပ်အုပ်ဓုပ်ကၠာတေံ (၂) ဆရ။ မုဟိုတ်ဂွံပကၠုင်ဗီုဏံဂှ် ပသောင်ကဵုညိ ကောန်ကွာန်တံ အာတ်မိက်ရ” သာ်ဝွံ ညးဟီုရ။
စဵုကဵုပရေင်ထ္ၜးဆန္ဒတုဲဒှ်ဂှ် သ္ကိုပ်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ကောန်ဂကောံရုင် မၞုံအပ္ဍဲရုင်တံ ဟွံတိတ်ကၠုင်မ္ၚးရဂှ်လေဝ် ညးဆက်ဟီုရ။
အခိင်သ္ကိုပ်အုပ်ဓုပ်တြေံ အုပ်ဓုပ်မံင်ကၠာတေံဝွံ ၚုဟ်စရိတ်ယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်ဂှ် ပွိုင်ပိပန်ဂိတုမ္ဂး ဒးကဵုမွဲဝါဟေင်တုဲ ဒးကဵုတွဵု (ဟွံကဵုဟွံဂွံ) ဂှ်လေဝ် စၟတ်လဝ်ဟွံမွဲရောင် ဂွံတီကေတ်ရ။
အတိုင်စၟတ်လဝ် ၚုဟ်မဳတာ ကေုာံ ၚုဟ်စရိတ်ယိုက်ဂၠေင်ပၞာန် လၟုဟ်ဏံဂှ် ညးကဵုဟွံမာန်တံ ဒးဒုင်ဟီုဂး ဘပဠမံင်ရောင် ကောန်ကွာန် ညးပါလုပ်ပ္ဍဲပေဲါထ္ၜးဆန္ဒမွဲတၠဂှ် ဟီုရ။
“ကဵုဟွံမာန်တှ်ေ ဂွံလေဝ်၊ ဆဂး ဟွံကဵုတှ်ေ ကော်ဏာဒပ်တုဲ ဘပဠကောန်ကွာန်တံရ။ မုစရင်အင်ဂှ်လေဝ် ပသောင်ဟွံမာန်ပုဟ်။ သ္ကိုပ်အုပ်ဓုပ်ဗီုဏံဂှ် ဟွံမွဲပၟိက်ပုဟ်” သာ်ဝွံ ညးဟီုရ။
ဗွဲကြဴနူပေဲါထ္ၜးဆန္ဒတုဲဒှ်ဂှ်မ္ဂး ညးတာလျိုင် နူကမ္မတဳပၟတ်တၟး ပွိုင်ဍုင်ဘာအင်တံ ကၠုင်စိုပ်တုဲ ကိစ္စၚုဟ်မဳတာဂှ် ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ် စၟတ်တ္ၚဲ (၂၅) ဏံ ပသောင်အာကဵုရောင်တုဲ ကိစ္စသှ်ေဂမၠိုင်တံဂှ် ညးတာလျိုင် ပရေင်အုပ်ဓုပ်တံ ပသောင်အာကဵုရောင်ဂှ် ဟီုဂးလဝ်ကဵု ညးဒေသတံရ။
ၜိုန်ဂှ်ကီုလေဝ် အကြာညးထ္ၜးဆန္ဒကဵု သ္ကိုပ်အုပ်ဓုပ်တံ ညံင်ဟွံဂွံဒှ်ပဋိပက္ခဟေင် ဟီုဂးဏာလဝ်ရောင် ညးဒေသတံ ပတှ်ေကေတ်တုဲ ပသောင်ကဵုဟာ၊ ဟွံပသောင်ဟာဂှ် ဆက်မင်ရံင်ဒၟံင်ရ။
စနူဓမံက်ပ္တိတ် သၞောဝ်ဥပဒေယိုက်ဂၠေင်ပၞာန် သၞာံ (၂၀၂၄) ၊ နူဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳဂှ်တုဲ ညးဒေသတံ ဒးစကဵုကၠုင် ၚုဟ်စရိတ်ယိုက်ဂၠေင်ပၞာန် ဇရေင်သ္ကိုပ်အုပ်ဓုပ် မၞုံအပ္ဍဲတွဵုရးကရေင်ကဵု မန်တုဲ လ္တူစကာသြန်ဂှ် ပရေင်ဟွံကၠးဖ္ဍးနွံကၠုင်ဂှ်ရ အကြာညးဒေသကဵု သ္ကိုပ်အုပ်ဓုပ်တံ ဒှ်မံင်ပဋိပက္ခ မွဲနှေံမွဲနှေံရ။
သွက်သ္ဂောံကဵုၚုဟ်စရိတ်ယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်ဂှ်မ္ဂး နူကဵုအကြာကြေပ်ဂြတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဂှ် ညးဒေသတံ ဂၠေံသြန် ဒးကဵုဏာတုဲ ညးကဵုသြန်ဟွံမာန်တံဂှ်လေဝ် ပရေင်ဒးဒုင်ဘပဠ နွံကၠုင်အဆက်ဆက်ရ။