ပ္ဍဲကွာန်မန်ဝၚ်္က၊ ပွိုင်ဍုင်သခႅဠၜူရဳ ခရိုင်ကမ္မရဳ ဍုၚ်သေံဂှ် ဟိုတ်နူအသိင်ဗြဲဂူဇၞော်တုဲ ဍာ်ကြုင်ကၟိုဟ်တိုန်ဂှ်ရ သ္ရိနွံဒၟံင်ဒၞါဲတိသဝ်ဝ်ဂမၠိုင် လၟိဟ်ဗၞတ် (၂၀၀) မ ဒးအာဘဲဒဏ်ဍာ်ဗၠိုက်နွံရောင် ဂွံတီကေတ် နူညးတာလျိုၚ် စၟတ်သမ္တီစရၚ်မွဲတၠဂှ် ဟီုရ။
က္လေင်တၟော်နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ် ညးဒးဘဲဒဏ်ဍာ်ဗၠိုက်မ္ဂး နွံမံင် အကြာ (၁၅၀၀) တၠတုဲ ညးလ္ရဵု ဒးဆုဲပြံင်ဒၞါဲ သ္ရိမသကောဒေံလေဝ်နွံ၊ လ္ရဵုဂှ် ဇူမံင်ဒၞါဲဇြပ်လ္ဒောဝ်ကွာန်ဝကႅဂှ်လေဝ်နွံရောင် ဂွံတီကေတ်ရ။
သွက်သ္ရိဍာ်ဗၠိုက် လၟိဟ်ၜိုတ် (၂၀၀) မဂှ် တ္ရဲဏအ် အခိင်ဖါနူဂယး ညးတာလျိုင်နူခရိုင်ကမ္မရဳကဵု ရုင်အုပ်ဓုပ်ပွိုင်ဍုင်သခႅဠၜူရဳတအ် ကဵုလဝ်အရီုကပေါတ်ဇွောံတအ်နွံရ။
တုဲပၠန် သွက်ညးပါဲဓလေတ်ဘဲဒဏ်ဍာ်ဗၠိုက် နွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲဇြပ်လဒေါဝ်ကွာန်တံဂှ်ကီု နူကဵုဂကောံထတ်ယုက်ပယျဵု BHI တအ် မင်မွဲရံင်စံင်ကဵုမံင် သွက်ပရေင်ထတ်ယုက်ညးတံလေဝ်နွံရ။
“နူဍာ်ကြုၚ်ဂှ် ဂတဏံ သၠုၚ်တိုန်ဟာ၊ ယအ်စှ်ေဟာဂှ် ကေတ်ဟွံဒး၊ ဒးရံၚ်ကဵုဥတုရာသဳဗြဲရ၊ ဆဂး ပွိုၚ်မွဲၜါတ္ၚဲဏံ ဍာ်သၠုၚ်တိုန်ဒၟံၚ်ရိုဟ်တ္ၚဲနွံတုဲ သ္ၚိစုက်ဒၟံၚ် ဒၞါဲဍာ်ဗၠိုက်တံဂှ်တှ်ေ ပြံၚ်ပဆုဲဒၟံၚ်ကပေါတ်လေဝ်” သာ်ဝွံ ညးသ္ၚိဍာ်ဗၠိုက်မွဲတၠဂှ် ဟီုရ။
အတိုင်ညးသ္ရိဍာ်ဗၠိုက်တၞဟ်မွဲတၠဟီုကၠုင်လဝ်မ္ဂး လၟိဟ်သ္ၚိဍာ်ဗၠိုက် နွံဆ (၂၀၀) မဓဝ်ဟွံသေၚ်တုဲ သ္ရိၜါထပ်လ္ၚဵု ဗၠိုက်ဒၟံၚ်ကဝက်ကဝုဲတုဲ မံၚ်ဒၟံၚ်ထပ်လ္တူဂှ်လေဝ်နွံ၊ လ္ၚဵုပၠန်ဂှ် ပြံၚ်အာ သ္ၚိမသကလောကောဒေံ၊ မိသဟာဲလေဝ်နွံရောၚ် ဂးရ။
သွက်ဂွံကဵုအရီုဗၚ် ညးဒှ်ဒဒိုက်ဒးဘဲဒဏ်ဍာ်ဗၠိုက် နူဂကောံတၞဟ်ဟ်တံ ပရအ်ကၠုၚ်စၞစဇွောံမဒကှ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဂကောံအုပ်ဓုပ်ကွာန်ကီု၊ ဂကောံဌာနအလဵုအသဳဗၠာဲသၟိၚ်သေံကီု၊ ဂကောံထိၚ်ဒဝ်ပွဳပွူသဘာဝကီု ဘိုၚ်ရေၚ်တၠုၚ် ဘိုၚ်ကၠောန်ဒၟံၚ် အကြာညးဒဒှ်ဒဒိုက်ဒးဘဲဒဏ်ဍာ်ဗၠိုက်ဂှ်နွံကီုရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။
ပ္ဍဲကွာန်ဝၚ်္ကသြၚ်မန်ဂှ် စပ်ကဵုဍာ်ဗၠိုက်ဇၞော်ဇၞော်ဗီုဏံဂှ် အလန်ကၠုၚ် (၂၀) သၞာံပြၚ်တုဲကၠုၚ်တေံမွဲဝါ ဍာ်ဗၠိုက်ကၠုၚ်နွံတုဲ လၟုဟ်ကလေၚ်ဍာ်ဗၠိုက်မွဲဝါပၠန်မ္ဂး ဒှ်မရနုက်ကဵု (၂) ဝါရောၚ် ဂွံတီကေတ် နူမၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော် သ္ၚိနွံဗ္ဒါဲဒဒန်ဆုမွဲတၠဂှ် ဟီုရ။