မယံင် (ဍုင်မန်)
ကြပ်ကၠုင်အခိင်လိုက်ဝှ်တိကှ်တုဲ သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်သဘင်ကျာ်တအ်၊ သွက်ဂွံကၠောန်သဘင်ဖျဴသွဝ်တအ်၊ သွက်ဂွံကၠောန်သဘင်ဒေသညး ဒေသညးဂှ် ပလေဝ်ပလေတ်ချပ်တိုန်ဒၟံင် ဗီုညး ဗီုညးနွံရ။
ဝှ်မံက်ဗက်ဂှ် တၠအဝဵုအလဵုအသဳပၞာန်တအ် ပတေင်ကရေပ်ဂရတ်တိုန် ပရေင်ရပ်တံင်မၞိဟ်သ္ပပၞာန် ဒေသဍုင်မန် တေင်ကြံင်ကၠုင်နွံရ။ အဆက်ဂှ် စၟဳစၟတ်ရပ်စပ်ကပေါတ်တိတ်နူသေံ ဗွဲမကြမ်ဓဇန်နွံ၊ မွဲအဆက်ဂှ်ပၠန် စၟဳစၟတ်ကွဳစက်၊ ကွဳလိုန် ဓာတ် လိုင်ဇြေန်ဟွံမွဲ ပတိတ်ပၟိင်ရ။
ထ္ၜးဟိုတ်ကဵု ရပ်စပ်ဂဥုဲၜူမာဲ၊ တင်က္ဍိုပ်ကဵု စၟဳစၟတ်ရပ်ကပေါတ်သေံ၊ ပတိတ်စၞောန်ပၟိင် ရပ်စပ်ကွဳစက်၊ ကွဳလိုန်ဓာတ် ဟွံလုပ်သၞောဝ်သ္ဂးဂှ် တင်အဓိကသရောပ်ဍေံဂှ် ရန်တၟံ တံင်ရပ်မၞိဟ် သွက်ဂွံဂြဲပၠုပ်ကဵုသ္ပပၞာန်ဟေင်ရ။
အခိင်လၟုဟ်ဝွံ လ္ပာ်ဒေသရခေင်ကဵု ဒေသကချေင်တအ် ပေါဲပၞာန်သ္ကာတ်မြဟ်က္တဵုဒှ်ဒၟံင်တုဲ ဒြဟတ်တမ်ရိုဟ်သ္ဂံင်ပၞာန် တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ဆောံလေင်အာဂၠိုင်၊ ဒးဝပ်ချိုတ်ဂျိုင်ဂၠိုင် က္တဵုဒှ်တုဲ သွက်ဂွံလံင်ဗပေင်အာဒြဟတ် ပ္ဍဲကဵုပရေင်ထ္ပက်မုက်ပၞာန်ဂှ် ဒေသမန်ပိုဲဏံလေဝ် ပတေင်တိုန်မုက်ပၞာန်၊ ပရေင်ရပ်တံင်မၞိဟ် သွက်သ္ပပၞာန်တေင်ဂြတ်ကၠုင်ကီုရ။
ပေါဲရပ်တံင်မၞိဟ်သွက်သ္ပပၞာန်ဍေံ တေင်ကြံင်ကၠုင်ဒၟံင်ဗီုဏံဂှ် ဒေသလ္ၚဵု၊ သဘင်ကျာ်လ္ၚဵု ချပ်ဗဒှ်ပတိုန် ပေါဲဂဳတ သွက်ဂွံဂၠာဲဩန်ဂအုံရ။ ဝေါဟာမန် “တက်ကၟိုန် ဗစပံက်” ဂှ်ရ အဓိပ္ပါဲဗဒှ်ပေါဲဂဳတဏံဂှ် ပကောံကဵုမၞိဟ် သွက်တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ဂွံရပ်စပ်မၞိဟ် သွက်သ္ပပၞာန်ဂှ် ဂွံအာအခေါင်ခိုဟ်ရ။
ဟိုတ်သာ်လဵုရောမ္ဂး လၟုဟ်ဂှ် အသိင်ပေါဲပၞာန်ထတ်သ္ကာတ်ဒၟံင် ဒေသရခေင် ဒေသကချေင်တေံဂှ် သွက်ပၞာန်တၠအဝဵုတအ် “မတ်ဂၠုဇကုဂတဝ်” ဒၟံင်အိုတ်ရ။ ဒးဒုင်လဝ်ဘဲပၞာန်တုဲ ဒးဒုင်ဆောံလေင်ဒြဟတ်ပၞာန်၊ ဒးဒုင်ဆောံလေင်ကပေါတ်ပၞာန်၊ လွဟ်မကမ် နာနာသာ်ရ။
ဘဲဆောံလေင်ပၞာန်ဏံဂှ် ကျပေါဲပၞာန်သၟးဟွံက သီုကဵုဆောံသိက္ခာတုဲ ညံင်ဂွံကလေင်ထ္ပက်ပၞာန်မာန်၊ ညံင်ဂွံကလေင်သီဂွံတိဍာ်လေင်ဆောံလဝ်မာန်ဂှ် ဒးဂစာန်ပတိတ်ဒြဟတ်တုဲ နဲဖန်ဂွံ နဲဖက်ဂွံ တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ဖန်ဖက်မံင် သီုဒေသမန်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗဒှ်ပေါဲသဘင်ဏံဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵု ပကောံကဵုမၞိဟ် သွက်တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ဂွံစၟဳစၟတ် ဂွံရပ်တံင်မၞိဟ်တအ်ရ။ ဒါယကာပေါဲလ္ၚဵု၊ ဒါယကာသဘင်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟွံသ္ၚဳရံင်ကဵု ပရေင်အကာဲအရာ ပေါဲရပ်တံင်မၞိဟ်သ္ပပၞာန်ဂှ်တုဲ ၜိုတ်ဆရံင်ကဵု ဂွံဒှ်ဩန်ဂအုံဇကုမွဲဓဝ်ရ။
ပေါဲဇကုဂှ် ဒှ်အာပေါဲ သွက်ဖန်ဗဒှ်ကဵု အခေါင်အရာ ဂွံရပ်တံင်မၞိဟ်၊ ဂွံရပ်တံင်သၟတ်တအ် သွက်ဒးသ္ပပၞာန် (ပၞာန်ဗၟာ) ဍေံရ။ လတူအကာဲအရာဏံဂှ် ဟွံချပ်ဗစာမွဲသာ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ဏာ ပေါဲသဘင်ဗီုဏံဂှ် မတုပ်တဴကဵု ဂစိုတ်ဏာဘဝသၟတ်တအ် ပ္ဍဲတဲသၟိင်မာရဏတအ်ကီုရ။
ဍေံရပ်ဏာသၟတ်မွဲမွဲတၠမ္ဂး နူကၠာဟွံစိုပ်တဲဒၞာဲပကောံပၞာန်တၟိ ဒၞာဲတိုန်ဘာပၞာန်တေံဏီ နုက်ဂတာပ်တဲဟီုလေဝ် မွဲမွဲတၠဂှ် အောန်အိုတ် (၆၀) ကိုဋ်၊ (၇၀) ကိုဋ်၊ ကဵု (၁၀၀) ကိုဋ် ဒးနုက်ရ။ ဆဂး အစဳဇန်ရပ်တံင်မၞိဟ်ဗွဲလက္ကရဴဏံ ဂွံနုက်ဂတာပ်ဂှ် နွံအောန်တုဲ ၜက်အာနွံဂၠိုင်ရ။
လိုက်ကၠုင်ဝှ်ဏံမ္ဂး ဒေသညး ဒေသညး ချပ်ဇန်တိုန်ပေါဲသဘင် အခိုက်ကၞာ ဒေသညး ဒေသညး ဗီုဏံမ္ဂး “တက်ကၟိုန် ဗစပံက်” ဂှ် ဗွဲစၟတ်ဨကန် မွဲလ္ပာ်တေံ ဂွံဏာအခေါင်ကျေဝ်ကျေဝ် ဒါတ်တိဟွံဗၠေတ်ရ။
အခိင်အခါတၠအဝဵုပၞာန်တအ် ကြေပ်ဂြတ်တုဲ ကရေပ်ဂရတ်ဒၟံင် ညးဍုင်ကွာန်တအ် နဲနာနာသာ်၊ အခိင်စုတ်ဒၟံင် ဓနက်ကဵု ညးဍုင်ကွာန်သၟတ်တအ် ညံင်ဂွံဒးသ္ပပၞာန်အတေင် နဲနာနာသာ်လၟုဟ်ဏံဂှ် ပေါဲသဘင်အခိုက်ကၞာမန်ဒေသနာနာတအ် ဟွံသ္ၚဳတၟော်မွဲသာ် သ္ပထောံမဇ္ဒျဟ်မ္ဂး ပေါဲရပ်တံင်မၞိဟ်တုဲ သၠာဲကဵုဩန်၊ ပေါဲရပ်တံင်သၟတ်တအ် ကဵုသ္ပပၞာန်ဂှ် ပဵုနူလၟုဟ်ဏံ ကြက်သ္ဒးဆဵုဂဗဍာံဍာံရ။
ပေါဲသဘင်ဟွံမွဲ မွဲသာ်လၟုဟ်ဏံမှဂှ် ပါင်လုပ်တိတ်ဍုင်၊ အကြာဂၠံင်/အကြာကွာန်၊ အကြာဂၠံင်ကရတ်ဒဒန်ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠင် မင်ပါမ်ရပ်ဒၟံင် မၞိဟ်သၟတ်ညးဍုင်ကွာန်တအ် တေင်ပဵုကၠုင်ဒၟံင်ဏံဂှ် ဒါယကာကျာ်၊ ဒါယကာဘာ၊ဒါယကာသင် လ္ၚဵုလ္ၚဵုတအ် ထေက်ကဵုဒးသ္ၚဳမၠာ်မတ်ဇၞော်ဇၞော်ထေက်ရ။
အကြာပေါဲပၞာန်ထတ်သ္ကာတ်ဒၟံင်ဒေသရခေင်၊ ဒေသကချေင်လၟုဟ်ဏံဂှ် သၟတ်ညးဍုင်ကွာန်တအ် အာကၠုင်မ္ဂး ဒးအာကဵုသတိတုဲ အရာမဆက်စပ်ဗၠေတ်ကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ မပ္တံကဵု စသုင်/သွံရာန်ဂဥုဲၜူမာဲကီု၊ ရပ်စပ်သုင်စောဲဖုင် ဆက်စပ်ကဵု သဵုယှေဝ်မဳဒဳယာ Social media တအ် ညံင်ဂွံဗၠးဒုဟ် ဗၠးဝါဂှ်ကီု၊ ဍိုက်အာကၠုင် ကွဳစက်ယာန် ညံင်ဂွံဗၠးဒုဟ် ဗၠးဝါကီု၊ အာကၠုင်ဗတမ်ဒမၠု ၜက်အခိင်အခါ ညံင်ဂွံဝေင်ပါဲကီု၊ ဂၠံင်ဗၠာဲသၟိင်/ပၞာန်တအ် မင်ကြတ်စၟဳစၟတ် မင်ရပ်ဒၟံင်တအ်ဂှ် ညံင်ဂွံဝေင်ပါဲအာကၠုင်ကီုဂှ် ဒးစွံသတိဇၞော်ဇၞော်ရ။
အခိင်တၠဝဵုပၞာန်တအ် မတ်ဂၠုဇကုဂတဝ် မံင်လၟုဟ်ဏံ၊ အခိင်စိုပ်မံင်ကရေပ်ဏံဂှ် သ္ပထောံမဇ္ဒျဟ် သ္ပပၞဟွံတီ ဟွံညာတ်တုဲ ဒေသမန်ဇကု ၜိုဟ်ဩိုဟ်မံင်သ္ဂးတုဲ ဗီုပၟိက်စိုတ် ကၠောန်ဗဒှ်ပေါဲသဘင်ဂှ် မတုပ်တဴညံင်ရဴ “တက်ကၟိုန် ဗစပံက်” ရောင်ဂှ် ဝိုတ်သတိဟွံထေက်ရ။
နကဵုပရေင်အခိုက်ကၞာဒေသမန် ကၠောန်ကၠုင်ဒၟံင်သၞာံအဆက်ဆက်ဂှ် သွက်ဂွံထိင်ဒဝ်မင်မွဲအာ နဒဒှ်အခိုက်ကၞာ ဒေသဇကုရ။ ပရေင်အခိုက်ကၞာဂှ် ဟွံသ္ၚဳရံင်ကဵု အကာဲအရာဍုင်ကွာန်မွဲသာ်၊ သ္ပထောံမဇ္ဒျဟ်ကဵု အကာဲအရာပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ ဗက်အလိုက်ပၟိက်စိုတ်မ္ဂး တုပ်တဴကဵုဒၟံင်ဘဲအန္တရာဲ ကုညးဍုင်ကွာန်/သၟတ်တအ်ရောင်ဂှ် ထေက်ကဵု ဒးဂွံသတိကီုရောင်။