မယံင် (ဍုင်မန်)
ကြဴနူကဵု မၞိဟ်တာလျိုင်ဍုင်တအ် ရပ်စပ်ကေတ်အရေဝ် ကုကမၠောန်လီဠာန်ဩန် ကော် ကျာဖျ (ကျားဖျန့်) (Online Scam) တုဲဂှ် ပရေင်ကမၠောန်ကျာဖျတအ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ် ကတဵုဒှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး သၟာကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ဗွဲမဂၠိုင်တအ် ပြးဇးအာအိုတ်ရ။
သၟာကမၠောန်ကျာဖျတအ် ပြးဇးပေင်အာအလုံဍုင်၊ ပြးဇးအာပေင်ပယျဵု၊ ပေင်ဍုင်ဇိုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂှ်တုဲ ပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် ပဵုတုဲသၠဲလးကၠုင်ဒၟံင်နွံရ။
ပရေင်ကမၠောန်ကျာဖျဏံ ဟိုတ်သာ်လဵု သၠဲလးပြးတိတ်ကၠုင်ရောမ္ဂး အကြာဏံ ဖုင်ပ္ဍဲတဲညးဍုင်ကွာန်တအ် ရပ်စပ်စကာဒၟံင်လၟေင်တ္ၚဲဂှ် နကဵု viber-messenger စတမ် ထိုင်လိက်လုပ်ဒၟံင်အရိုဟ်တ္ၚဲဂှ် မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ဂွံတီကေတ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုလိက် viber-messenger တအ်ဂှ် နကဵုဘာသာဗၟာ (ပြောချင်တာတစ်ခုရှိလို႔) ၊ (မင်းလဲစာရင်းထဲ ပါနေတယ်နော် ခနကမြင်လိုက်တယ်) ၊ (အကိုက သိပ်ချစ်ဖို.ကောင်းလိုက်တာ) တအ် စတမ် ပ္ဍဲဖုင်မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် လိက်လုပ်ဒၟံင် အရိုဟ် ရိုဟ်တ္ၚဲ ဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ရ။
လိက်လုပ်ဒၟံင်ဗီုသာ်ဏံဂှ် မုမုရောမ္ဂး လိက်နူကဵု ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျရရောင် နူကဵုအ္စာတၠပညာကွတ်အာင်တဳ (IT) ဗွဲမဂၠိုင်တအ် စှ်ေစိုတ်ရ။
အ္စာတၠကွတ်အာင်တဳ (IT) တအ်ဟီုဂှ် နူကဵုကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် ချူဆက်စၠောံကၠုင် နကဵုအရေဝ်ဝေါဟာတၟေင် သွက်ဂွံဒှ်ဓဝ်သၠေဟ်ပၟာ မွဲမွဲသာ် ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ကဵုကၠုင်ဒမြိပ်အရေဝ် ပရေင်ဆာန်မွဲမွဲ၊ ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ညံင် ရဴဘပဠကၠုင်မွဲမွဲသာ်တုဲ စဆက်ဆောံကၠုင်ရ။
လတူစဆက်စၠောံကၠုင်ဏံဂှ် နူကဵုဇကုဏံ မုကလေင်ဟီုဏာကဵု ရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျတအ်ဂှ် ဍေံမင်ရံင်တုဲ ကလေင်လီဍန် ညံင်ဇကု ဂွံကလေင်ဆက်ဆောံတုဲ နူဂှ်မွဲကဆံင် ဍန်တံင်ဂြဲပၠုပ် ပရေင်လီဠာန်ဩန် နနဲပညာလီဠာန်ဂှ်ရ။
လိက်စိုပ်ပ္ဍဲဇကုမ္ဂး မုဒးသ္ပရော …
ဒၟာနူရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ်အိုတ်ဂှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး အကြာပယျဵု ဒေသဗြဝတဳကီု၊ အကြာဒေသကျာ်ပိကီု လုပ်ဖျေံလဝ် သဇိုင်ကမၠောန်တၟိနွံကၠုင်ရ။
ဗီုကဵုဒေသပယျဵုကျာ်ပိမ္ဂး ဂကောံရပ်လွဟ်ဒပ်မင်ပယျဵုလ္ၚဵုတအ် ဖျေံကဵုလဝ်ဒၞာဲတုဲ သိုင်လဝ်စမြိုင်တိုက်ဇၞော်ဇၞော်နွံတုဲ ပါင်လုပ်စမြိုင်ဂှ် ဒပ်ရပ်လွဟ်နူဒပ်မင်ပယျဵုတအ် ကဵုလဝ်ဂီုကၠီုပေင်ပေင်နွံဒၟံင်ရ။
ပရေင်ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စက်ယန်ဍေံဂေတ်ကၠောန်မံင် အတိုင်ပကတိရရောင် တၠကမၠောန်ပယျဵုကျာ်ပိလ္ၚဵုတအ် ဟီုထ္ၜးဂွံမိင်ကေတ်ရ။
မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အသိင်ရပ်ပလီုထောံ ဒၞာဲရုင်ကမၠောန်စမြိုင် လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျတအ်ဂှ်တုဲ ကုပူဂဵု ရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် လုပ်စိုပ်ကၠုင်ဗွိုင်အပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်သၠဲ ဗီုကဵုရးမာန္တလေဝ်၊ ရးလ္ဂုင်၊ ရးတၞဟ်တၞဟ်တအ်ကီု အကြာဟိုဝ်တေဝ် လတူဍုင်လ္ၚဵုတအ်ကီု ကၠောန်ဒၟံင်ဗီုညး ဗီုညးလေဝ် နွံဒၟံင်ပြးဇး သၠဲလးကၠုင်ရ။
ဟွံဆက်စပ်ကဵုဇကုမွဲသာ် ဟွံဆက်စပ်ကဵု ပရေင်ကမၠောန်ဇကုမွဲသာ် သၟးသက်သက် လိက်လုပ်ကၠုင်ပ္ဍဲဖုင်ဇကု နူကဵု viber-messenger မ္ဂး လ္ပကလေင်ချူဏာမွဲသာ် ဗလးထောံလဝ်အတိုင်ဂှ်ညိ၊ ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ပလှ် ဗလံက် (Block) ပတိတ်ထောံညိ၊ လ္ပဒုင်ဆက်ဆောံညိ၊ ထပိုတ်ထောံအဆက်ညိ။
ခေတ်သွံဖျာအန်လာင်၊ ခေတ်ဆက်စၠောံပရေင်ကမၠောန် လတူအန်လာင်လၟုဟ်ဏံဂှ် တောတက်ကၠုင်ကွေံကွေံတုဲ လတူဏံဂှ် ရဲလီဠာန်ဩန် နကဵုအန်လာင်တအ် ဂွံကၠုင်အခေါင်အရာရ။ လတူအခေါင်အရာဏံဂှ် ရဲလီဠာန်ဩန် လတူအန်လာင်တအ် စကာတုဲ ဗက်လီဠာန်ဒၟံင်ဩန် ဇၞော်သၠဲကၠုင် အလုံလိုက်ဂၠးတိမွဲရ။
တင်သ္ဒးစွံသတိဂမၠိုင် …
ပ္ဍဲကဵုမုက်လိက်မှာဇန် သဵုယှေဝ်မဳဒဳယာ (Social media) ဂှ် မပ္တံကဵု Facebook, Telegram, Viber စတမ်တအ်ဂှ် ဒက်ကၠုင်မိတ်မ္ဂး ရံင်ကဵုချိုတ်ပၠိုတ်အးအးတုဲမှ ဒုင်တဲသ္ပမိတ်ထေက်ရ။
ယဝ်ခါရ ဒှ်ကၠုင်မိတ်မ္ဂး ညံင်ဂွံဍုက်ကေဝ်ရေင်သ္ကအ် ဒက်ဓဝ်ပတှ်ေ လတူညးမွဲ ကေုာံ ညးမွဲတုဲ လှေံလှန်ကၠုင် ပရေင်ဓလိုက်တမ်ရိုဟ်ဩန်၊ လှေံလှန်ကၠုင် ပရေင်သွံရာန်ကပေါတ် နဲကဲလီဠာန် ညံင်မၞိဟ်မွဲလ္ပာ်ဓဝ်ပတှ်ေဂွံလုပ်ဂှ် တံင်ဂြဲကၠုင် မာန်ရ။
နူညးမွဲလ္ပာ်တေံ ပလံင်နင် လေန် Link မွဲမွဲမ္ဂး လ္ပဍဵုလုပ်ကဆော်ဒးညိ၊ မုက်လိက်ဟွံဆေင်စပ်ကဵု မိတ်ဇကု နူကဵုမၞိဟ်မွဲကဆံင် ပတိုန်လဝ် သွက်ဂွံလုပ်ဗဵုသၟဝ် Comment တအ်ဂှ် စွံသတိလုပ်ညိ။
တ္ၚဲဏံဂှ် ပရေင်သွံရာန်လတူအန်လာင် Online သၠဲလးကၠုင်ဂှ်တုဲ သွံရာန်ကပေါတ်အရပ်စပ်နာနာတအ်ဂှ် သွံရာန်ကၠုင် လတူအန်လာင်ဂၠိုင်ကၠုင်ဂှ် ရဲမင်ကေတ်အခေါင်အရာ လီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ်လေဝ် ဂွံကၠုင်အခေါင်အရာတုဲ လတူဂှ် ပတောံကၠုင် ရဲသွံရာန်ကပေါတ်အရပ်စပ်နာနာတုဲ ကၠောန်လီဠာန်သြန်လတူအန်လာင် ဂၠိုင်ကၠုင်ဂှ်လေဝ် တင်သ္ဒးစွံသတိဇၞော်ဇၞော်မွဲရ။
ပ္ဍဲကဵုခေတ်သွံဖျာလတူအန်လာင် သၠဲလးတောတက်ကၠုင်လၟုဟ်ဏံဂှ် ညးမသွံရာန်ကပေါတ်ဖျာ လတူအန်လာင်ဍာံဍာံတအ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် သွံရာန်ကၠုင်ကပေါတ် နကဵုသၞောတ် ကပေါတ်စိုပ်ပ္ဍဲတဲမှ သောင်ဩန် (ဒးကဵုဩန်) နွံဂၠိုင်ကၠုင်ရ။ သၞောတ်ဏံဂှ် သွက်ညးမသွံရာန်ကပေါတ်တအ် သာတုဲဒက်ဓဝ်ပတှ်ေညးသ္ကအ် နဲခိုဟ်မွဲရ။
ယဝ်ခါရ နူညးမွဲလ္ပာ်တေံ ဟီုဂးကၠုင် ဒးပြင်ဩန်ကၠာတဲရောင် ဒှ်မ္ဂး ကမၠောန်သွံရာန်ကပေါတ် ဒးပြင်ပလံင်ဩန်ကၠာတဲဏံ ဍာံမံင်ရဟာ၊ ဓဝ်ဒးဒှ်သၠေဟ်ပၟာ နွံမံင်ဟာဂှ် ဒးလ္ၚတ်၊ ဒးချပ်ဗစာ ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ကၠာရ။
အတိုင်ဟီုကၠုင်လဝ်ဗွဲလတူတေံဂှ်ရ ရဲလီဠာန်ဩန်နကဵုအန်လာင်တအ်ဂှ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ်အာဂၠိုင်တုဲ ဒၞာဲဍေံတအ် တန်တဴပြေပြံင်ဂှ် ပြးဇးဗီုညးကဵုညး ဗက်ကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်လတူအန်လာင် နွံကၠုင်တုဲ ညံင်ဟွံဂွံဒးဒုင်ဘဲအန္တရာဲ ပရေင်လီဠာန်ဩန် ပ္ဍဲအန်လာင်ဂှ် ဒးစွံသတိထေက်ရောင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။