ထၜိုတ်သၞာံဏံဂှ် ၚုဟ်ခိုဟ်တိုန်အာ နူသၞာံတုဲကၠုင်တေံတုဲ ကၠောန်ထၜိုတ်တီုတီုဂှ် ပြဲနူကဵု သွံဍာ်ထၜိုတ်ဏီရောင် တၠကၠအ်ထၜိုတ် နူဍုင်ဇြပ်ဗုမွဲတၠ ဟီုထ္ၜးရ။
အခိင်လၟုဟ်ဏံ ဍာ်ထၜိုတ်မွဲပံင်ဂှ် ၚုဟ်နွံမံင်အကြာ (၃၈၀၀-၃၉၀၀) တုဲ ထၜိုတ်တီုတီု (ဟွံဒးဗုတ်မွဲသာ်) ဂှ် မွဲပံင် နွံမံင်အကြာ (၁၉၀၀-၂၀၀၀) ဒကေဝ်ရ။
“ဍာ်ထၜိုတ်မွဲပံင် ဂွံမံင် (၃၈၀၀) ကီုလေဝ်ဂှ် ဠကၠောန်ထၜိုတ်တီုတီု သွံအတိုင်ဂှ် ဟွံဒးဗုတ်ဂှ် မွဲပံင်တှ်ေ ဂွံမံင်အကြာ (၁၉၀၀-၂၀၀၀) မွဲတဲတှ်ေ အဵုဇှ် ဍာ်ထၜိုတ်ၜိုတ်မွဲရိုက် ပြဲနူကဵု သွံဍာ်ထၜိုတ် (၃၀၀၀၀) ပြင်ဒှ်မံင်ဏီ” သာ်ဝွံ တၠကၠအ်ထၜိုတ် ကၠောန်ထၜိုတ်တီုတီု မိခေန်လေဝ် နူဇြပ်ဗုဂှ် ဟီုရ။
တၠကၠအ်ထၜိုတ်၊ သၟာခွာတ်ထၜိုတ်တအ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် အရိုဟ်ဟ်သၞာံမ္ဂး သွံဍာ်ထၜိုတ်ကဵု ကၠောန်ဂတှ်ေထၜိုတ်ဂှ် ဂွံဩန်ဟွံတၞဟ်ခြာကွေံကွေံတုဲ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် သွံဍာ်ထၜိုတ်သၟးဂၠိုင်ရ။
ဆဂး လၟုဟ်ဂှ် ကၠောန်ထၜိုတ်တီုတီုတုဲ ဟွံဒးဗုတ်ကဵုစက်ဂှ် ပြဲနူကဵု သွံဍာ်ထၜိုတ်ဏီဂှ်ရ ရဲသွံဍာ်ထၜိုတ်ဗွဲမဂၠိုင် ဗဒိုပ်တုဲ သွံကၠုင်ထၜိုတ်တီုတီု (ဟွံဒးဗုတ်စက်) ဂှ် ဂၠိုင်ကၠုင်ရ။
“ဒၟာနူကၠောန်ထၜိုတ်တီုတုဲ (ဟွံဒးဗုတ်စက်) ဂှ် ပြဲနူကဵု သွံဍာ်ထၜိုတ်ဂှ်တုဲတှ်ေ ရဲသွံဍာ်ထၜိုတ်ဂှ် အောန်စှ်ေကၠုင်မံင်သိုက်သိုက် ဒှ်မံင်၊ သၞာံတုဲတုဲကၠုင်တေံတှ်ေ သွံဍာ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂွံဂၠိုင်နူကဵုကၠောန်ဂတှ်ေဏီတှ်ေ ရဲသွံဍာ်ထၜိုတ်သၟးရဂၠိုင်၊ သၞာံဏံရ ၚုဟ်ဍာ်ထၜိုတ်ဂှ်လေဝ် ဟွံပရေံ၊ ဆဂး ထၜိုတ်တီုတီုဂှ်လေဝ် ဂွံၚုဟ်ဟွံပရေံကီုတှ်ေ ရဲကၠောန်ထၜိုတ်တီုတီုတအ်ပြဲမံင် ညးဟီု အဲဟီုမံင်” သာ်ဝွံ တၠကမၠောန်ရာန်ဍာ်ထၜိုတ် နူဇြပ်ဗုမွဲတၠပၠန်ဂှ် ထပ်ဟီုရ။
ၚုဟ်ထၜိုတ်လၟုဟ်ဂှ် ဗွဝ်ဖျာဟွံဂွံပံက်ချိုတ်ပၠိုတ်ဏီတုဲ ထၜိုတ် No.1 ဂှ် မွဲပံင် အကြာ (၄၄၀၀) ၊ ထၜိုတ်ကြဳကြဳ No.3 မွဲပံင် အကြာ (၃၀၀၀) ၊ ထၜိုတ်တဲအဒေါဝ်ဂှ် မွဲပံင် အကြာ (၂၅၀၀) ၊ ထၜိုတ်တီုတီုဂှ် မွဲပံင် အကြာ (၂၀၀၀) ၊ ဍာ်ထၜိုတ်ဂှ် မွဲပံင် အကြာ (၃၈၀၀) ဒကေဝ် ၚုဟ်ပံက်မံင်ရ။
အခိင်ဗြဲအိုတ် ကြပ်ကၠုင်လိုက်ဝှ်ဏံမ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်မန်ဝွံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ထၜိုတ်ဂှ် တိတ်အဓိကမွဲတုဲ အခိင်ထၜိုတ်တိတ်ဏံမ္ဂး ညးဍုင်မန်တအ် ရပ်စပ်စသုင်လှဲလးဒၟံင်ရ။
ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် ကၠအ်ထၜိုတ် (၅) ကိုဋ်ဨကပြင်နွံတုဲ အပ္ဍဲဂှ်မ္ဂး ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ကဵု ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုသၟးဂှ် (၅) လက်ဨကပြင်နွံရ။ တော်ကဵု အလုံမွဲကၟိန်ဍုင်ဗၟာမ္ဂး ကၠအ်ထၜိုတ်ပ္ဍဲဍုင်မန် နွံ (၃၇.၆ %) လၟိဟ်ဂၠိုင်အိုတ်ရောင် ဂွံတီကေတ်ရ။