ကၠောန်ကၠုၚ်ဒၟံၚ် သွက်ဂွံပ္တိတ်ကဵု စရၚ်သ္ၚိကၟိန်ရဲဆုဲပြံၚ် အတိုၚ်အစဳဇန် (၁၀၀) တ္ၚဲ အလဵုအသဳတၟိဏံဂှ် လၟုဟ်မ္ဂး သွက်ရဲနူဒေသသၟာၚ် ကၠုၚ်စိုပ်သ္ပဒတဴ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် (၁၀) ပွိုၚ်ဍုၚ်ဏံ ပ္တိတ်ကဵုလဝ်စရၚ်သ္ၚိကၟိန် ရဲဆုဲပြံၚ် (၇၁၃) သ္ၚိကၟိန်ရောၚ် ဂွံတီကေတ် နူဌာန ကောပ်ကာဲဆန်ၜန် စရၚ်မၞိဟ် လုပ်တိတ် ကေုာံ က္ဍိုက်ပ်ဆန်ၜန် စရၚ်ဒြဟတ်ကောန်ဍုၚ် (လဝက) တွဵုရးဍုၚ်မန်ရ။
ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် ပပ္တံနူဂိတုအေဗရဴ ၁ ဒဵုကဵု အဝ်ဂါတ် ၈၊ သၞာံ ၂၀၁၆ ဂှ် ပကောံဂွံစရၚ်သ္ၚိကၟိန်ရဲပြံၚ်လုပ်ကၠုၚ် (၁၁၈၇၈) သ္ၚိကၟိန်တုဲ အပ္ဍဲဏံ ဆုဲပြံၚ်အဆံၚ်ဓမ္မတာဂှ် နွံ (၈၅၇၉ )သ္ၚိကၟိန်၊ ဆုဲပြံၚ်အဆံၚ်ယာယဳဂှ် နွံ (၃၃၀၂) သ္ၚိကၟိန်ရောၚ် သာ်ဝွံ ဥူယှိၚ်ဝေန် သ္ကိုပ်စၞောန်ပ္ညုၚ် လဝက တွဵုရးဍုၚ်မန် ဟီုလဴကဵုဌာန်ပရိုၚ်မန်ရ။
“ဒဵုကဵုတ္ၚဲဏံ ကံက်ဂွံလဝ် စရၚ်သ္ၚိကၟိန်ဆုဲပြံၚ်ကၠုၚ်ဂှ် သီုဖအိုတ် ဂွံလဝ် (၁၁၈၇၈) သ္ၚိကၟိန်၊ အေပ္ဍဲဏံ သၟာန်လဝ်ရုၚ်လ္ပာ်တေံ (ဒၞါဲမူလရဲဆုဲပြံၚ်) တုဲ ပ္တိတ်ကဵုလဝ် စရၚ်သ္ၚိကၟိန်ဂှ် နွံၜိုတ် (၇၁၃) သ္ၚိကၟိန်ဓဝ်ရ” ဥူယှိၚ်ဝေန် ဂး။
သ္ၚိကၟိန် (၇၁၃ ) ဏံဂှ် ဒှ်ရဲဆုဲပြံၚ်အဆံၚ်ဓမ္မတာတုဲ ပ္ဍဲကွာန်/အရာပ် ဍေံတံနွံလၟုဟ်ဏံဂှ်လေဝ် စၟဳစၟတ်ခ္ဍိုဟ်လဝ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲဣရ၊တုဲပၠန် ဒၞါဲမူလဍေံတံတေံဂှ်လေဝ် သၟာန်ဏာလဝ်ကီုတုဲ ဒှ်စရၚ်စၟဳစၟတ်သ္ပလဝ်ဒတန်ရ၊ မၞိဟ်သောၚ်ၚ်ၜးၜး ဖအိုတ်ရ၊စရၚ်သ္ၚိကၟိန် ပ္ဍဲဒေသမူလတေံဂှ်လေဝ် ဇိုတ်ပလီုထောံတုဲဣရ ဥူယှိၚ်ဝေန် ဆက်ဟီုထ္ၜးရ။
သၟာၚ်နူဂှ်ပၠန် နူပွိုၚ်ဍုၚ်တေံ ပြံၚ်စိုပ်ပွိုၚ်ဍုၚ်ဏံတုဲ ကၠောန်စရၚ်သ္ၚိကၟိန်မ္ဂး ဒးနွံကဵု တၞးဗီုပြၚ် ၁၀ ဏောၚ်တုဲ ယဝ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဟွံကဵုစဴကေတ်ရ၊ ဌာနတေံကဵု ဌာနဏံ ကေတ်အဆက်ညးသ္ကံတုဲ ကၠောန်အာဏောၚ်။ ပြဟ်ဟ်ဏံ ကိစ္စကမၠောန်ရုၚ် လ္ၚဵုလ္ၚဵု ဟွံတုဲဒှ် ဟွံပိုတ်က္ဍၚ်ဏီတုဲ အစဳဇန် ၁၀၀ တ္ၚဲဏံ ပေၚ်တုဲအာကီုလေဝ် ကိစ္စဏံ ဒးဆက်ရေၚ်တၠုၚ် ဒဵုစိုပ်ဒတုဲ ဏောၚ် နူကၟိန်ဍုၚ်တေံ စၞောန်လဝ်နွံ ဂွံတီကေတ်ရ။
အတိုၚ်အစဳဇန် ၁၀၀ တ္ၚဲ ဌာန ကောပ်ကာဲဆန်ၜန် စရၚ်မၞိဟ် လုပ်တိတ် ကေုာံ က္ဍိုက်ပ်ဆန်ၜန် စရၚ်ဒြဟတ်ကောန်ဍုၚ် တွဵုရးမန်ဂှ်မ္ဂး သၞာံ ၂၀၁၆ နူဂိတုအေဗရဴ ၁ ဒဵုကဵုဂျူလာၚ် ၃၁ ဂှ် အပ္ဍဲတွဵုရးမန် ရဲဆုဲပြံၚ်တန်တဴကီု လၟိဟ်မၞိဟ်သ္ၚိကၟိန် ရဲကၠုၚ်ကၠောန်ကမၠောန်တံကီု နွံမူစိဂှ် ကမၠောန်ကံက်စရၚ်၊ကၠောန်စရၚ်၊ စၟဳစၟတ်၊ ကမၠောန်ပ္တိတ်ကဵုစရၚ်သ္ၚိကၟိန် ကေုာံ ကမၠောန်ပ္တိတ်ကဵုတၞးသမ္တီကောန်ဍုၚ် မွဲမွဲဗီုတံဂှ် ဆက်ကၠောန်အာရောၚ် သာ်ဝွံ အဃောဂိတုမေ ၃၁ ဂှ် သောၚ်က္လးကၠုၚ်လဝ်တုဲဣရ။
အတိုၚ်စရၚ်လၟိဟ်မၞိဟ် သၞာံ ၂၀၁၄ တေံဂှ်မ္ဂး ပ္ဍဲတွဵုရးမန်ဂှ် သီုဖအိုတ် မၞိဟ်နွံ ၂၀ ကိုဋ်ပြၚ် (၂၀၅၄၃၉၃) တုဲ ရဲပြံၚ်ကၠုၚ် နူဒေသတၞဟ်ဟ်ဂှ် နွံ ၃ ကိုဋ်ကဵု ၄ ဠက်ပြၚ် (၃၄၂၁၈၉) ဂွံတီကေတ်ရ။