လိက်ဒုၚ်စဳရေၚ်အလဵုအသဳတွဵုရးဍုၚ်မန် မပ္တိုန်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲကောံဓရီုကၠတ်ထဝ်တွဵုရးဍုၚ်မန် အလန်ဒုတိယ၊ ကၠောန်ကၠုၚ်လဝ် အပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ သၞာံ ၂၀၁၆ တေံဂှ် ယဝ်ၜတ်ကဵုအကာဲအရာ ဒဒှ်ဍာံဍာံ ပရေၚ်ဗ္တောန်ဒၟံၚ် လိက်ပတ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်မ္ဂး ဗၠေတ်ဗၠေၚ် တၞဟ်ခြာဒၟံၚ် တၟာဂလိုၚ်ရောၚ် ညးစၞးကၠတ်ထဝ်တွဵုရး ဥူထောန်မေန်အံၚ် (ဥက္ကဌ ကမ္မတဳပရေၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်) ဟီုရ။
“ဂကောံအလဵုအသဳ ပ္တိုန်လိက်ဒုၚ်စဳရေၚ်တုဲဂှ် ဂကောံကမ္မတဳပိုဲ စှေ်လ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ်ရ၊ အေပ္ဍဲဂှ် အတိုၚ်ဂးလဝ် ပ္ဍဲလိက်ဒုၚ်စဳရေၚ် ကဵု အတိုၚ်ဒဒှ်ပကတိဍာံဍာံ ပ္ဍဲဒေသတံဂှ် ဍေံဗၠေၚ်မံၚ်တၟာဂလိုၚ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ၊ ပိုဲစှေ်လ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ်ဂွံ ဆပ္ဍဲတ္ကံခၟိုၚ်မွဲဓဝ်ဏီဂှ် အေအဂှ် ညံၚ်ဂွိုအ်ဗ္တောန်လိက်မန်ဂှ် ဍေံတံ ရပ်ပယျာတ်လဝ်၊ ညးဂှ်ရောဟီုမ္ဂး အထေၚ်အဲတှေ် ဆေၚ်မံၚ်ကဵုဌာနပရေၚ်ပညာဏောၚ်” သာ်ဝွံ ဥူထောန်မေန်အံၚ် ဂးရ။
ဥူထောန်မေန်အံၚ် ဥက္ကဌကမ္မတဳပရေၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် (MNA)
ဆေၚ်စပ်ကဵုကိစ္စလိက်ပတ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဝွံတုဲ ဒဒှ်ရ အလဵုအသဳတွဵုရးဍုၚ်မန်တအ် ဓမံက်ရုပ်ရဴကမၠောန် ဍိုန်လျယုတ်ဒေက်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် နူကမ္မတဳပရေၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ဖန်ဇန်ဒၟံၚ် သွက်ဂွံပ္တိုန်လိက်တေၚ်ဗ္စိုပ် ကုဌာနဝန်ဇၞော်ကၟိန်ဍုၚ်တေံဖိုဟ်ရ၊ ကာလကၠောန်ဗဒှ်ကောံဓရီုကၠတ်ထဝ်ဂတဏံလေဝ် သၟာန်အာကိစ္စဏံကီုရောၚ် ဥူထောန်မေန်အံၚ် ဆက်ဟီုပၠန်ရ။
“ညံၚ်ဂွိုအ်ဒှ်ဗ္တောန်လိက်မန်ဂှ် နူဂအုပ်ဘာလေဝ် ဖန်ဒၟံၚ်နာနာသာ်နွံ၊ တုဲပၠန် အ္စာ/အ္စာၝောံ ဗွဲမဂၠိုၚ်တံလေဝ် သွက်ဂွံရေၚ်တၠုၚ်ကဵု ကိစ္စဗ္တောန်လိက်မန်ဏံဂှ် စိုတ်စေတနာ ဟွံမွဲပုဟ်၊ သီုဖအိုတ်ဂှ်ဟွံသေၚ်။ ဗီုလဵုဒှ်ဒှ်လေဝ် ဂလာန်သ္ပလဝ်ဒ္တန် ပ္ဍဲကၠတ်ထဝ်တှေ် နူအလဵုအသဳ ဓမံက်ရုပ်ရဴတွဵုဏောၚ် ပိုဲစှေ်စိုတ်ဗီုဂှ်” သာ်ဝွံ နာဲမန်ရာဇာ နူဂကောံကမ္မတဳပရေၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂှ် ဟီုရ။
ကမ္မတဳပရေၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်(နူကၠတ်ထဝ်တွဵုရးမန်)တံ အတိုၚ်စှေ်လ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ်ဂွံလဝ် ပ္ဍဲဒေသပွိုၚ်ဍုၚ်တ္ကံခၟိုၚ်တေံဂှ်မ္ဂး အရၚ်သၞာံပညာ (၂၀၁၅-၁၆) သွက်အ္စာ/အ္စာၝောံ ဗ္တောန်လိက်ပတ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံ အ္စာ-အ္စာၝောံမွဲတၠတှေ် မွဲဂိတု သြန်ထံက်ပၚ် (၃၀၀၀၀) ပိဠက်ဒကေဝ် နူအလဵုအသဳကၟိန်ဍုၚ် ဖျေံလဝ်သာ်ဏံကီုလေဝ် အ္စာ-အ္စာၝောံလ္ၚဵုလ္ၚဵု မဗ္တောန်ကဵုလိက်မန်တံ မွဲဂိတုတှေ် ဂွံ (၁၀၀၀၀) မွဲဠက်ဒကေဝ်ဟေၚ်လေဝ် နွံကၠုၚ်ရ၊ ပရေၚ်ဗ္တောန်လိက်မန် ညံၚ်ဂွိုအ်ဒှ်ဂှ် ဖန်ဇန်ကၠုၚ် နကဵုနဲကဲနာနာသာ်တုဲ ပ္ဍဲဘာဗ္တောန်လိက်လ္ၚဵုတံဂှ် ဟွံဒှ်ဗ္တောန်လိက်မန်ရ ဂွံတီကေတ်။
ပ္ဍဲသၞောဝ်ဥပဒေအုပ်ဓုပ်ဍုၚ် ၝောံပိုဒ် ၂၂ ကေုာံ ၝောံပိုဒ် ၃၅၄ ဂှ် ပံက်ကဵုလဝ်အခေါၚ် ဗ္တောန်လိက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ရ၊ လိက်ဘာသာမိ (လိက်ဘာသာဂကူညးကဵုညး) ဏံ ပပ္တံနူသၞာံဗ္တောန်ပညာ (၂၀၁၃-၁၄) တုဲ ပံက်ကဵုလဝ်အခေါၚ် သွက်ဂွံဗ္တောန် ပ္ဍဲဘာအလဵုအသဳရ၊ စိုပ်လက်ထက် အလဵုအသဳတၟိဏံ ပ္ဍဲကောံဓရီုတၟေၚ် (၁/၂၀၁၆) ကၠတ်ထဝ်တွဵုရးမန်အလန်ဒုတိယ ကၠောန်ကၠုၚ်လဝ် အဃောဂိတုဂျောန် တုဲကၠုၚ်တေံဂှ် “ကိစ္စဗ္တောန်လိက်ပတ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ညံၚ်ဂွံစိုပ်တရဴ ပၠောပ်လဝ်ဂလာန် ဖ္တိုက်ဖၟောဝ်(၁၁) တၚ်” ဂှ်လေဝ် သ္ပလဝ်ဒ္တန်တုဲရ။
ဗီုဒဒှ်ဏံကီု ပ္ဍဲလိက်ဒုၚ်စဳရေၚ် ပထမ (၆) ဂိတု၊ သၞာံပရေၚ်ဘဏ္ဍာ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ အလဵုအသဳတွဵုရးမန်ဂှ်လေဝ် တၚ်နၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ် ဓမံက်လဝ် ပ္ဍဲလိက်ဒုၚ်စဳရေၚ်ဂှ် ဗၠေတ်ဗၠေၚ်မံၚ်ကဵုအကာဲအရာပကတိရောၚ် ညးစၞးဂမၠိုၚ် နူကၠတ်ထဝ်တွဵုရးမန် သ္ၚဳဂၠိပ်ညာတ်ကေတ်သာ်ဂှ်တုဲ လိက်ဒုၚ်စဳရေၚ် ပထမ (၆) ဂိတုဏံ က္လေၚ်ချူတၟိတုဲ ညံၚ်ဂွံက္လေၚ်ပ္တိုန်တၟိမွဲဝါပၠန်ဂှ် နူကောံဓရီုကၠတ်ထဝ်အလန်ဒုတိယ ကောံဓရီုလၟေၚ်ဍာံ အလန်စတုတ္ထ ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဒဳဇြေမ်ဗာ ၁၄ ဂှ် ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ရ။
