ဝဏ္ဏမာန်၊ ဂျာန်နဝါရဳ ၂၉၊ ၂၀၂၁

ဗီုရုပ်ဂတဵုမုက်ပစူတိ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မရနုက်ကဵု (၇၄) ဝါ ဗဟဵု သၞာံဏံဝွံ ဓမံက်ထ္ၜးဏာ ဝၚ်သၟိၚ်မဂဒူ ကော် သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ် ကေၚ်ပိုၚ်ပြဳလဝ်ဍုၚ်မုဟ်တၟံ (မတ္တမ) ဂှ်ရ။
တုဲကၠုၚ်ဂိတုဂျာန်နဝါရဳ (၁၀) ဂှ် ကမ္မတဳကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မရနုက်ကဵု (၇၃) ဝါတံ ကၠောန်သ္ပကောံဓရီု တုဲ ရုဲစှ်ဒက်ပ္တန်ဏာ ကမ္မတဳကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မရနုက်ကဵု (၇၄) ဝါ ဗဟဵု ပ္ဍဲကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ (၂၅၀၀) ဍုၚ်မတ်မလီုရ။ ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ် သီုကဵုသဳကၠဳသ္ပလဝ်ဒတန် ဗီုရုပ်ဂတဵုမုက်ဂှ်ဝွံ ဓမံက်ထ္ၜးအာ ဝၚ်သၟိၚ်မဂဒူ (သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်) ရောၚ်ဂှ် ဖျေံလဝ်ရ။
‘အဓိကတှေ် မိက်ဂွံဓမံက်ဂတဝ်ကဵု သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်(မဂဒူ)ဏံရ၊ ညးဂှ်တှေ် ချူဇန်ကၠောန်လဝ် လိက်သၞောဝ်ဓမ္မ သာတ်မွဲကၞပ်ဂှ် နူကဵုအခေတ်အေန်ကလိက်တေံ ဒဵုကဵုအခေတ်ဏံ နကဵုသ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေတှေ် ညးတံသုၚ်စောဲ ကၠုၚ်မံၚ်၊ တၚ်ဏံဂှ် ပ္ဍဲဝၚ်မန်ပိုဲတှေ် ပိုဲဒးဓမံက်ထေက်ဏောၚ် ပိုဲညာတ်ကေတ်တုဲ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုဲရုဲစှ်လဝ် ဝၚ်သၟိၚ်ဝါ ရေဝ်ရောဝ်ဏံ’ သာ်ဝွံ ညးအုပ်ကာနာနာ မိစန္ဒာနန် ဟီုရ။
တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မရနုက်ကဵု (၇၄) ဝါ ဗဟဵု သၞာံဏံဝွံ နူစဒက်ပတန်လဝ် ကမ္မတဳကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မ ရနုက်ကဵု (၇၃) ဝါ သၞာံတုဲကၠုၚ်တေံဂှ် အလန်မရနုက်ကဵု (၇၄) ဝါဏံမ္ဂး ရံၚ်ကဵုအကာဲအရာဂကူမန် ပ္ဍဲဍုၚ်သဓီုတုဲ ကၠောန်အာ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဗဟဵု ပ္ဍဲဍုၚ်သဓီု (သုဝဏ္ဏဘုံ) ရောၚ် ဖျေံလဝ်နွံကီုလေဝ် ဟိုတ်နူအကာဲအရာယဲ ကပ်တုဲ အစဳဇန်ကၠောန် ပ္ဍဲဍုၚ်သဓီု (သုဝဏ္ဏဘုံ) ဂှ် ပဆုဲပြံၚ်ဏာ ဍုၚ်မတ်မလီုရ။
ဝၚ်ဂတဵုမုက်ဗွဲခမၞောန်ဝွံ ‘မဂဒူဂှ် သက္ကရာဇ် (၆၁၄) သၞာံ၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ဝါန် နူကဵုမဇသၟာဗ္ၚ သၠးတိတ်ကၠုၚ်နူဂဝ်ဂၞဴရ။ ဒုၚ် ကေတ်တဆိပ်ကြာ သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်တုဲ ပ္ဍဲကဵုသက္ကရာဇ် (၆၄၉) (AD-1287) ဂှ် ခၞံပတန်ဂေါဝ်ဆာဲကၠုၚ် တၞောဝ်သၟိၚ်ဍုၚ်မုဟ်တၟံ မပြာကတ်လောန် ပ္ဍဲဝၚ်မန်ရ။ သၟိၚ်မန်ဗၟာအဆက်ဆက် မနွံကဵုကြက် မရပ်စပ်သုၚ်စောဲ ကၠုၚ် ဒယှ်ပြာကတ်ပေၚ်ကၞာတ် ပြကိုဟ်ဓမ္မသာတ်မွဲကၞပ်တၟေၚ် စဳရေၚ်ချူခၞံလဝ်ရောၚ်’ ရဴသာ်ဝွံ ချူဓမံက်လဝ်ရ။
စၚ်အသေအဟာန် တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မရနုက်ကဵု (၇၄) ဝါ ဗဟဵုဂှ် ကမ္မတဳကၠောန်ဗဒှ်တံ ရန်လဝ် သွက်ဂွံကၠောန် အာ ပ္ဍဲကဵုၝောံခန်တွဵုရး (ပြည်နယ်ခန်းမ) ဍုၚ်မတ်လီုတုဲ ယဝ်ဒၞာဲဂှ် ဟွံပြေပြံၚ်မ္ဂး ရန်လဝ် ဒၞာဲဒုတိယဂှ် ကၠောန်အာ ပ္ဍဲကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ (၂၅၀၀) ရ။
တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မရနုက်ကဵု (၇၃) ဝါ ဗဟဵု သၞာံတုဲကၠုၚ်တေံဂှ် ကၠောန်လဝ် လတူဍုၚ်မတ်မလီုတုဲ ဓမံက်ထ္ၜး လဝ်ဝၚ် ‘သၟိၚ်မန်မတ်ပိရာဇာ ဆက်စပ်ပရေၚ်ဝၚ် ဍုၚ်မတ်မလီု’ ရ။