ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်ဝွံ ကိစ္စၚုဟ်ကၠေၚ်စက်သၠုၚ်တိုန်မံၚ်ဂှ် ပသောၚ်ဟွံမာန်ဏီဂှ်ရ ၚုဟ်ကၠေၚ်ဂမၠိုၚ် သၠုၚ်တိုန်မံၚ်ဖိုဟ်ရောၚ် နူကမ္မတဳကောပ်ကာဲ တြး၊ ကြိုၚ်စွံ၊ ပၠောပ်ကၠေၚ်စက်တံ လလောၚ်ပ္တိတ်လဝ် အတိုၚ်တၚ်နၚ်ၚုဟ်မးလၟေၚ်အဒိုတ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။
အပ္ဍဲဂိတုဂျောန်သတ္တဟပထမ လၟုဟ်ဏံလေဝ် ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်ဂှ် ကၠေၚ်ဓာတ် 92 Ron မွဲလဳတာဝွံ ဂၠိုၚ်ဒၟံၚ်နူလ္ဂုၚ် (၂၆၀) ဒကေဝ်၊ နူဘာအၚ် (၁၅၀) ဒကေဝ်၊ ဗ္ဂေါ (၂၄၅) ဒကေဝ် ကေုာံ ထဝဲါ (၇၅) ဒကေဝ် ဂၠိုၚ်မံၚ်တုဲ ကၠေၚ်ဓာတ် 95 Ron ဂှ်လေဝ် ၚုဟ်သၠုၚ်မံၚ် နူကဵုပွဳဗွိုၚ်ဗဒဲါဒေသတံဂှ်ရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။
ၚုဟ်ကၠေၚ်ဒဳဇြာဂှ်လေဝ် သၠုၚ်တိုန်မံၚ်ကီုတုဲ ပ္ဍဲဒေသမန်ဝွံ ဒဳဇြာမွဲလဳတာဂှ် စၟတ်လဝ် (၅၁၆၀) ဒကေဝ်တုဲ သၠုၚ်နူလ္ဂုၚ် (၅၆၅) ဒကေဝ်ရ။
“ၚုဟ်ကၠေၚ်စက် ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်ဂှ် ၚုဟ်ဂၠိုၚ်မံၚ်နူဒေသတၞဟ်တၞဟ် ကြပ်ဇၟာပ်ဂိတုဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဂကောံအလဵုအသဳပြံၚ်အာကီုလေဝ် ဂွံတုပ်သၟဟ်ကဵုဒေသတၞဟ်ဂှ် ဒဵုလၟုဟ် ပသောၚ်ဟွံမာန်ဏီပုဟ်” သာ်ဝွံ ညးဒေသမတ်မလီုမွဲတၠ ဟီုရ။
အတိုၚ်ဂကောံညးသွံတြး၊ ကြိုၚ်စွံ၊ ပၠောပ်ကၠေၚ်စက် ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်တံဟီုဂှ်မ္ဂး ညးပၠောပ်ကၠေၚ်စက် ဇရေၚ်တွဵုရးဍုၚ်မန်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ဗီုကဵုညးပၠောပ်နူသၞေဟ်ၜဳတဳလဝါ ရးလ္ဂုၚ်ဂှ် ဟွံကလိဂွံသြန်ဒဝ်လာအမေရိကာန်တိုက်ရိုက် နူအလဵုအသဳမွဲသာ် နကဵုသြန်ဍုၚ်သၟာၚ်ပူဂဵုဇကုဂှ် ဒးရာန်ပၠောပ်မံၚ်ရောၚ် ဂးရ။
တုဲပၠန် ဟိုတ်နူစရိတ်ပလံၚ်ဗ္စိုပ်ကဵု ၚုဟ်ဒဝ်လာပြံၚ်လှာဲဂှ်ရ ၚုဟ်ကၠေၚ်စက် အပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်ဝွံ တၞဟ်ခြာနူကဵု ဒေသတၞဟ်တၞဟ်နွံရဂှ်လေဝ် ဂွံတီကေတ် နူဂကောံတြးကြိုၚ်ပၠောပ်ကၠေၚ်စက်တံရ။
ဟိုတ်နူၚုဟ်ကၠေၚ်စက်သၠုၚ်တိုန်မံၚ်ဂှ်ရ အဆက်ဖဵုတိုန်စိုပ်မံၚ် လ္တူၚုဟ်မးကပေါတ် အပ္ဍဲဒေသမန်ကဵု စရိတ်ပရေၚ်ဘဝမၞိဟ်လၟေၚ်တ္ၚဲရ။
ညးစၞးကၠတ်ထဝ်ဂမၠိုၚ်ကဵု ဂကောံအလဵုအသဳတွဵုရးတံဝွံ ၚုဟ်ကၠေၚ်စက်သၠုၚ်တိုန်မံၚ်ဂှ် သ္ပညံၚ်ဟွံတီကီု၊ ၚုဟ်ကၠေၚ်စက်ဝွံ မိက်ဂွံတုပ်သၟဟ်ကဵု ရးဒေသတၞဟ်ကီု ညးဒေသမွဲတၠပၠန်ဂှ် ဟီုရ။
“ပ္ဍဲကဵုပေဲါကောံဓရီုကၠတ်ထဝ်ဂတဏံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် ၚုဟ်ကၠေၚ်စက်ဂၠိုၚ်မံၚ်ဂှ် ဗီုကဵုညးစၞးကၠတ်ထဝ်တံ ဂွံပ္တိတ်တၚ်သၟာန်ဂှ် စၟဳကေတ်လဝ်ရ” သာ်ဝွံ ညးဟီုရ။
ပရေၚ်သွံတြးပၠောပ်ကၠေၚ်စက်ဂှ်ဝွံ နူကဵုလက်ထက်သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော်မန် ဥူအံၚ်ကျဳတုၚ် ကမ္မယှေန်ပၞာန်တေံရ ဟိုတ်နူကမ္ပဏဳ Myanmar Energy King ကေုာံ Ya Zar Min Industry အံၚ်ဇၞးလဝ်တေန်ဍာဂှ်ရ ကၠောန်မံၚ်ဖိုဟ်တုဲ နူကဵုသၞေဟ်ၜဳ Puma International Port Terminal မနွံကွာန်ဂဒုၚ်ၜဝ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်ဂှ်မွဲတဆံၚ် သွံတြးမံၚ်ကၠေၚ်စက် အပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်ရ။
ၜိုန်ဂှ်ကီုလေဝ် တၠကမၠောန်ကၠေၚ် နူ (မိဘမေတ္တာ) ကဵု (စွမ်းမြန်မာ)၊ တၠကမ္ပဏီ Ya Zar Min Industry တံဝွံ နကဵုကိစ္စပၠောပ်သွံကၠေၚ်စက် ဟွံဗဗွဲဓဝ်ဂှ် စဵုကဵုတ္ၚဲဏံ ဒဆေၚ်မံၚ်မုက်ကဵုအမှုဖိုဟ်ရ။