ဂကောံဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုတံဝွံ အဓိက စွံပွန်မင်ရံင်ဒၟံင် မုက်လိက်လပှ်ကျာပရေင်မၞိဟ် ဂကောံလကိုဟ်ရေဝ်တံတုဲ ကုညးဟီုဂးဓမံက်ပ္တိတ်ဗၠးဗၠးၜးၜးတံဂှ် အပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ်ဏံ ရပ်စပ်ကၠုင်ဒၟံင်အဆက်ဆက်နွံရောင် ဂွံတီကေတ်ရ။
အပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ်ဏံ သၟာင်နူညးလုပ်ချူလိက်စၟတ်သမ္တီ ပ္ဍဲမုက်လိက်ပရေင်မၞိဟ်လကိုဟ်ရေဝ်တုဲ ညးလုပ်စိုပ်ကဵုဇြဟတ် (react) နူဒေသမုဟ်ဍုင်၊ ဇြပ်ဗု ကေုာံ ရေဝ် (၃) တၠတံဂှ်လေဝ် ဒးဒုင်ရပ်ရ။
အတိုင်ဂွံလဝ်ပရိုင်မ္ဂး ဂကောံဒပ်ပၞာန်တံဝွံ သၟာင်နူလုပ်ရပ်စဵုကဵုပ္ဍဲသ္ၚိဂှ်မ္ဂး ပ္ဍဲလ္တူဂၠံင်လေဝ် မင်ရပ်စပ်ဒၟံင်နွံတုဲ ညးဒးဒုင်ရပ်ဂမၠိုင်တံဂှ် ကေတ်အရေဝ်ပံက်လဝ်အမှုကဵု သၞောဝ်ဥပဒေဗ္တိုက်သရိုဟ်ပရေင်ပကီုပရာပ် ၝောံပိုဒ် ၅၂(က) ရ။
လိက်နူဂကောံလကိုဟ်ရေဝ် ချူပ္တိုန်လဝ်လ္တူမုက်လိက်ပရေင်မၞိဟ်ဂှ် ကဵု (react) ဂးတုဲ ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ် စၟတ်တ္ၚဲ (၂၃) တုဲကၠုင်ဏံ နူတမ်ဒပ် (ခလရ ၁၀၆) ဖျေံသဇိုင်တၟံကၞေင်တံ နကဵုဇြဟတ်ဗွဲမဂၠိုင် အာရပ်စပ်လဝ် ညးဗြဴဒေသတၟံကၞေင်မွဲတၠ စဵုကဵုသ္ၚိရောင် ဂွံတီကေတ်ရ။
“ကာလရပ်ဂှ်တှ်ေ ပ္ဍဲမုက်လိက်လကိုဟ်ရေဝ်ဂှ် ကဵုလဝ်ဂြိုဟ်ဟာ / comment ဟာ ဟွံတီပုဟ်၊ ကၠောန်ပလဝ်ဗီုဂှ်ဂးတုဲ ရပ်ဏာရ၊ ဖျေံထံင်ဏောင် ဂးရ။ ညးနွံမံင်ပ္ဍဲသ္ၚိတံဂှ်လေဝ် စၟဳစၟတ်ရ။ ဂၠာဲထကဵုဏာ အလုံမွဲသ္ၚိရ” သာ်ဝွံ ညးတြုံဒေသရေဝ်မွဲတၠ ဟီုရ။
အခိင်ကာလရပ်စပ်ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲသ္ၚိဂှ်လေဝ် ဂၠိုက်ဂၠာဲထကဵုဏာတုဲ ဖုင်ညးဗြဴဂှ်ကဵု ဖုင်အပါညးကီု သီကေတ်ဏာ သီုၜါမတုဲ ကပေါတ်မၞုံၚုဟ်မး အပ္ဍဲသ္ၚိဂှ်လေဝ် ကေတ်ဏာလဝ်ကီုရောင် ဂွံတီကေတ်ရ။
ညးချူလိက်စၟတ်သမ္တီ ပ္ဍဲမုက်လိက်ပရေင်မၞိဟ်ဂကောံလကိုဟ်ရေဝ် နူဂကောံကမ္မယှေန်ပၞာန်တံ ရပ်စပ်လဝ်ဂမၠိုင်ဂှ် ကၠောန်သ္ပဒၟံင် ပရေင်စၟဳစၟတ် ပ္ဍဲတမ်ဒပ်ဂမၠိုင်တုဲ ပံက်အမှုကေတ်မံင်အရေဝ် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ဗၠာဲသၟိင်မဆေင်စပ်တံ ဗွဲမပြဟ်ရ။
ဗွဲကြဴနူဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုတုဲဂှ်မ္ဂး ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန် ညးချူတြးလိက်ပါ်ပဲါ ကမ္မယှေန်ပၞာန် လ္တူမုက်လိက်ပရေင်မၞိဟ်ကီု၊ ညးချူတြးလိက်ထံက်ဂလာန်ကဵုဇြဟတ် ကုဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတး၊ PDF ၊ အလဵုအသဳ NUG ကီုဂှ် နူဒပ်ကမ္မယှေန်ပၞာန်တံ ရပ်မံင်အဆက်ဆက်ရ။
အတိုင်စရင် ဂကောံမင်မွဲရီုဗင်ကောန်ထံင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် (AAPP) လလောင်ပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ် စၟတ်တ္ၚဲ (၂၄) တုဲကၠုင်ဏံမ္ဂး ဗွဲကြဴနူဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုတုဲဂှ် ထ္ၜးဟိုတ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ ညးဒးဒုင်ရပ် (၃၁၈၁၅) တၠ၊ ညးဒးဒုင်ရပ်ထိင်လဝ်ဖိုဟ် သ္ပဒတန်မာန်ဂှ် (၁၄၇၃၈) တၠနွံရောင် ဓမံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။