ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ တွဵုရးဍုင်မန် မဒးစကာဒၟံင်ပၟတ်ဓာတ်လလဳ နကဵုလာင်ပုဂ္ဂလိကဂှ်ဝွံ သၟာင်နူၚုဟ်မဳတာစကာ ပ္ဍဲသ္ၚိဒၟံင်တုဲ သွက်ပၟတ်ဓာတ်လလဳ မဆက်စၠောံလဝ် အပ္ဍဲသ္ကုတ်ဂၠံင်အရာပ်လေဝ် ဒးကဵုဒၟံင်ဂှ်ရ စရိတ်အိုတ်ဂၠိုင်ကၠုင်ရောင် ညးဒေသရေဝ်တံ ဟီုရ။
အခိင်လၟုဟ်ဏံ ဟိုတ်နူၚုဟ်ကၠေင်စက်သၠုင်တိုန်ကၠုင်ဂှ်ရ နူကဵုကမ္ပဏဳပၟတ်ဓာတ်လလဳပုဂ္ဂလိက မၞုံအပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ရေဝ်တံ စၟတ်လဝ်စရိတ်ပၟတ် မွဲယူနေတ် (၃၆၀၀) ဒကေဝ်တုဲ သွက်သ္ကုတ်ဂၠံင်အရာပ် ပၟတ်သ္ဂောံတၟးဂှ်လေဝ် ဒးထပ်ကဵုမံင် (၁၈၀၀၀) ဒကေဝ်ရ။
မွဲသ္ၚိကၟိန်မ္ဂး စရိတ်ပၟတ်ဓာတ်လလဳ ပွိုင်မွဲဂိတုဂှ် အိုတ်မံင် (၁) ကိုဋ်ပြင်တုဲ အခိင်ၚုဟ်ကပေါတ်စၞစသုင်သၠုင် ကေုာံ ၚုဟ်ကပေါတ်နာနာသၠုင်မံင်ဏံဝွံ လ္တူပရေင်ဘဝမၞိဟ်လၟေင်တ္ၚဲဂှ် သကဵုလျိုင်သြန်ဇြိုင်ကၠုင်မံင်ရောင် ညးဒေသ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်တံ ဟီုရ။
ဗြဴတၠသ္ၚိနူဍုင်လၟိုင်မွဲတၠဂှ် “မွဲယူနေတ် (၃၆၀၀) ဟီုတှ်ေ သ္ၚိလှုဲနွံတံ ဟွံတၟေင်တၟဟ်ပုဟ်ဟီုကီုလေဝ် ဗီုကဵုပိုဲတံ သြန်ဍုင်သၟာင်လုပ်လေဝ်ဟွံမွဲ၊ ကဵုသြန်ဂိတုဍုင်ဏံရဟီုတှ်ေ ဟွံပြေပြံင်ပုဟ်။ ဒးဒုင်ဝန်ဍာံဍာံတှ်ေ ပၟတ်အလဵုအသဳ နကဵုၚုဟ်ယူနေတ်အောန်အောန်ဂှ် မိက်ဂွံဂွံဂၠိုင်ရ” သာ်ဝွံ ဟီုရ။
ဟိုတ်နူၚုဟ်ကၠေင်စက်သၠုင်တိုန်တုဲ ဂလိုင်ပ္တိုန်ၚုဟ်ပၟတ်ဓာတ်လလဳကီုလေဝ် အခိင်ၚုဟ်ကၠေင်စက်က္လေင်စှ်ေကၠုင်ဂှ် ဖအောန်ဖျေံကဵု ၚုဟ်မဳတာဟွံမွဲရောင် ဂးရ။
လၟုဟ်ဏံဝွံ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်ဂှ် က္လေင်ဆက်စၠောံကဵု ပၟတ်ဓာတ်လလဳအလဵုအသဳရောင် ပရိုင်မံက်တိတ်ဒၟံင်ဂှ်ရ အခိင်ဂွံပၟတ်ဓာတ်လလဳဟွံဍာံကီုလေဝ် ရမျာင်ညးဒေသ မိက်ဂွံဂွံပၟတ်ဓာတ်လလဳအလဵုအသဳ နကဵုၚုဟ်မဳတာသာသာဂှ် မံက်တိတ်ကၠုင်ရ။
တုဲပၠန် ပြဒ္ဒညာၚုဟ်ပၟတ်ဓာတ်လလဳက္ဍင် ညးဒေသရေဝ်တံ မဒးဆဵုဂဗမံင်ဂှ် နကဵုအမာတ်မန်သ္ပစၞးညးဍုင်ကွာန်တံ ပသောင်ကဵုဗွဲမစိုပ်တရဴညိဂှ် ညးဒေသတံ ဟီုရ။
“အမာတ်မန် ကဵုလဝ်မာဲတံဂှ် ပံက်ကဵုပါင်တှ်ေ ညးဍုင်ကွာန်ရေဝ်တံ သွက်ဂွံဂွံပၟတ်ဂှ် လောဲလောဲရ။ လၟုဟ်ဏံ ညးဒေသရေဝ်တံ ၚုဟ်မဳတာ ဗီုလဵုက္ဍင်မံင်ရော။ ခက်ခုဲဗီုလဵုနွံရောဟီုဂှ် အမာတ်မန်သ္ပစၞးပွိုင်ဍုင်ရေဝ်တံ ကၠောန်ပရေင်ပြံင်လှာဲမွဲ ထေက်ဏောင် အဲညာတ်” သာ်ဝွံ ဟီုရ။
သ္ဂောံကေတ်ကဵုဂီုကၠီု သွက်ဂွံက္လေင်ဆက်စၠောံပၟတ်ဓာတ်လလဳ ဇရေင်ဍုင်ရေဝ်မာန်ဂှ် ကမ္မယှေန်ပၞာန်တံ ဗက်ပ္ညဳပ္ညပ်မံင်ရောင် ပရိုင်မံက်တိတ်ဒၟံင်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲကဵုဗလးတိလၟုဟ်ဏံဂှ် အကာဲအရာက္လေင်ဆက်စၠောံပၟတ်ဓာတ်လလဳ ဟွံမွဲဏီတုဲ လိက်လလောင်ဗဗွဲဓဝ်လေဝ် ဟွံမွဲဏီရောင် ညးစုက်လုက်ကဵု ကမ္မယှေန်ပၞာန်တံ ဟီုရ။
ဌာနတြးပၟတ်ဓာတ်လလဳ သၟဝ်တဲကမ္မယှေန်ပၞာန်တံဝွံ အပ္ဍဲသၞာံ (၂၀၂၈) တေံ သွက်သ္ဂောံက္လေင်တြးကဵုပၟတ်ဓာတ်လလဳမာန်ဂှ် ရန်တၟံလဝ်ကီုလေဝ် ညးဒေသဂမၠိုင်တံဝွံ အခိင်လၟုဟ်ဏံ ဒးပတှ်ေဒၟံင် ကမ္ပဏဳတြးပၟတ်ဓာတ်လလဳပုဂ္ဂလိက မျာတ်တူရ၊ SMD၊ SEGEP ကေုာံ ကမ္ပဏဳၚိုဲသာန်ဠာတံဖိုဟ်ရ။