ဌာန်ပရိုၚ်ဗၠးၜးမန် – ပ္ဍဲဘာအလဵုအသဳဂမၠိုၚ် ညံၚ်သ္ဂောံဂွံ အခေါၚ်ဗတောန် လိခ်ပတ်ဘာသာမိမညးတံဂှ် ဗော်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် လုပ်ပြိုၚ်လဝ်မာဲ ၅ ဗော်တံ ထပ်ကလေၚ်ပၠုပ်ဂလာန် ပ္ဍဲကောံဓရီု ကၠတ်ထဝ်ပၠန်ရောၚ် ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ရ။
သဘၚ်ဒုၚ်တၠုၚ် ကွးဘာမန် ဥတုက္ညၚ် ကွာန်ယိုက် ပွိုၚ်ဍုၚ်ၜါသွာၚ် ( ဗီု - ဌာန်ပရိုၚ်ဗၠးၜးမန် )
ဗော်ဒဳမဵုကရိတ်တေတ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ် သေံဇၞော် (ယျှာန်) ၊ ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳ အလုံရးမန်၊ ဗော်တဴတက် ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ရခေၚ်၊ ဗော်ကောန်ဂကူချေၚ် ကေုာံ ဗော်ဒဳမဵုကရိတ်တေတ် ဖလုၚ်-သဝဝ် ( ကရေၚ်) တံ နူဂိတုမေ ၃၀ စဵုစိုပ် ဂိတုဂျုန် ၁ ပွိုၚ်ပိတ္ၚဲ ကၠောန်သ္ပကောံဓရီု ပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်တုဲ ဖျေံကၠုၚ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ်ဏံရောၚ် ဂွံတီရ။
“ဂလာန်ပိုဲ ထပ်ပတိုန်ထ္ၜးဏံဂှ် ပိုဲကလေၚ်သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ် တုဲမံၚ်ရ၊ ပတိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲကောံဓရီုဂတဏံရောၚ်၊ ညံၚ်ညးတံ တးပါဲ ဟွံမာန်ဂှ်လေဝ် ပိုဲပလေဝ်ပလေတ်လဝ်” သာ်ဝွံ ဥက္ကဌ ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳ အလုံရးမန် နာဲဇၞူမန် ဟီုရ။
လိခ်ပတ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ် မဆေၚ်စပ်တံကီု၊ လိခ်ဗၟာ ကေုာံ သီုလိခ်ဘာသာအၚ်္ဂလိက်တံလေဝ် ဇၟာပ်ဘာ ဗတောန်လိခ်အလဵုအသဳ ထေက်ကဵု ဒးဗတောန်ကဵုကီုရောၚ် သာ်ဝွံ ဗော်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် လ္တူတေံဂမၠိုၚ် ပတှေ်ကေတ်လဝ်အိုတ်ရ။
“ကွးဘာကောန်ဍုၚ်အရၚ် ဟွံလေပ်အရေဝ်ဗၟာတံဂှ် ဒးဗတောန်ကဵု အရေဝ်ဗၟာဏောၚ်၊ တုဲပၠန် ကွးဘာ ဟွံလေပ်အရေဝ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဂှ်လေဝ် ဒးဗတောန်ကဵု ဘာသာကောန်ဍုၚ်အရၚ်ကီုဏောၚ်” သာ်ဝွံ နာဲဇၞူမန် ဟီုရ။
လောန်ကၠုၚ် ဂိတုမာတ်ချ်တေံ အပ္ဍဲကောံဓရီု ကၠတ်ထဝ် အလန်ပထမဂှ် နူဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳ အလုံရးမန် အမာတ်ကောန်ဂကူ ဒံက်တာဗညာအံၚ်မောဝ် ပၠုပ်ကၠုၚ်ဂလာန် စပ်ကဵု အခေါၚ်ဗတောန် လိခ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ပ္ဍဲဘာအလဵုအသဳကီုလေဝ် ဂလာန်ညးတၞဟ် သၟာန်ကၠုၚ် ဆေၚ်စပ်ကဵု အကာဲအရာ ပရေၚ်ပညာ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဂှ် ကလေၚ်သှ်ခၠေဝ်ကဵု ဟွံမာန်တုဲ ဒးဒုၚ်တးပါဲကၠေံရ။
ပရေၚ်ဗတောန်လိခ်ပတ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂှ် ဒှ်အရာ ပရေၚ်ကိစ္စဇၞော်မွဲတုဲ နကဵုအလဵုအသဳတံ ဒးကဵုအခေါၚ် ဗတောန်လိခ်ပတ်ညးတံ ထေက်ရောၚ်၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အလဵုအသဳတၟိဏံဂှ် ကဵုအခေါၚ်မာန် ဟွံသေၚ်ရောၚ်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ် ဂကောံမဟာဇန်မန်တံ ညာတ်ကေတ်ရ။
“ဂွံဗတောန်အာ လိခ်ပတ်မန် ပ္ဍဲဘာတန်တံ ဟီုဂှ် အလဵုအသဳတၟိဏံလေဝ် ကဵုအခေါၚ် ဟွံသေၚ်၊ ပ္ဍဲသ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်ဍုၚ် ၂၀၀၈ ဂှ်လေဝ် ချူဒတန်လဝ် ဟွံမွဲပုဟ်” သာ်ဝွံ ညးမဒှ် ဥက္ကဌ ဂကောံပံၚ်ကောံ လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန်၊ သီုဖက်ဆော ညးအုပ်ကာ ဗော်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ကောန်ဂကူမန် ဒံက်တာဟံၚ်ဍုၚ် ဟီုရ။
“အတိုၚ်သ္ဇိုၚ်သၞောဝ် အုပ်ဓုပ်ဍုၚ် ဟီုတှေ် အလဵုအသဳ တွဵုရးဂှ်လေဝ် အခေါၚ်ကၠောန် ဟွံမွဲပုဟ်၊ ဆၜိုတ် တိုက်ရံၚ်လိခ်၊ တိုက်ထ္ၜးပျးတံ ဂွံတဴတက်ဂှ်ရ ညးတံ ကၠောန်ကဵုမာန်ဏောၚ်” သာ်ဝွံ ညးဆက်ဟီုရ။
ဂဥုပ်ဘာတန်သၠုၚ် နူဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ် မွဲတၠဂှ်လေဝ် “အခိၚ်ပိုဲဍောတ်ဍောတ် အခါမံၚ်ကၠုၚ်ဘာတေံဂှ် လိခ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ဂွံဗတောန်ကၠုၚ် ပ္ဍဲဘာညိညကီု၊ ဆဂး ဗွဲကြဴဂှ် အလဵုအသဳ ဟွံကဵုအခေါၚ်ဗတောန် ပ္ဍဲဘာပၠန်ရ၊ ညးတံ ဟွံမိက်ကဵုဗတောန်ရ ညးတံ ဗဒေါအ်ထောံတှေ် အခိၚ်ဏံပၠန်ဂှ် ဂွံအခေါၚ် ဟွံမာန်ပုဟ် အဲခယျကေတ်” ဟီုသာ်ဂှ်ရ။
ပ္ဍဲခေတ်အလဵုအသဳ ဖဆပလတေံဂှ် ပ္ဍဲဘာတန်မူလမ္ဂး နကဵုဘာသာတၞဟ်ခြာမွဲ လိခ်ပတ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် မဆေၚ်စပ်တံ ဂွံကၠုၚ် အခေါၚ်ဗတောန်တုဲ ကာလပၞာန်သီအဝဵုဍုၚ် ၁၉၆၂ ဂှ် ဒးဒုၚ်သီကၠေံ အခေါၚ်ဗတောန်ရ။
အခေါၚ်ဗတောန်လိခ်ပတ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂှ် အလဵုအသဳတံ ကၟာတ်လဒဵုထောံကီုလေဝ် သွက်ဂွံထိၚ်ဒဝ် ပရေၚ်လိခ်ပတ် ယေန်သၞာၚ် ညးတံဂှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံ ဒဵုကဵုလၟုဟ် နနဲကဲ ဗီုပြၚ်နာနာ ရုန်ဂစာန်တုဲ ဆက်လုပ်မံၚ် ပေါဲဗတိုက်ဏီဖိုဟ်ရ။
“သွက်ဂွံထိၚ်ဒဝ်အာ လိခ်ပတ်ပိုဲဂှ် ပိုဲပံက်ကၠုၚ် တန်ဗတောန် လိခ်ပတ်မန် ဥတုကညၚ်။ ဂွံဗတောန်လိခ်ပၠန်ဂှ် အခက်အခုဲဒၞာဲဝါဲ နွံကၠုၚ်တၟာဂမၠိုၚ်” သာ်ဝွံ ဒံက်တာဟံၚ်ဍုၚ် ဟီုရ။
“ပ္ဍဲသ္ၚိ၊ ပ္ဍဲဘာလကျာ်၊ သၟဝ်တၞံဗၜိုတ် ဒၞာဲသၞိၚ်ခိုဟ်ဟ်တံဂှ် ပိုဲဒးဗတောန်မံၚ်၊ ဘာအလဵုအသဳ နွံကီု၊ ဆဂး ညးတံ ဟွံကဵုဒၞာဲဗတောန်ပုဟ်” သာ်ဝွံ ညးတေံဟီုရ။
