ရုၚ်စက်တိဗဳလာတ်မတ်မလီု MCL အဃောကၠောန်သိုၚ်မံၚ် ပ္ဍဲပွဳပွူကွာန်ကအ်ဒုန်၊ ကအ်ပၞဟ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ကျာ်မြဟ်ဂှ် ဗ္ဂေတ်ရုၚ်စက် သုၚ်စောဲချးတၟအ်မ္ဂး ညးဒေသဂမၠိုၚ်တအ် ဒစဵုဒစးအာဏောၚ် ဟီုအိုတ်ရ။
သ္ပပ္တံနူဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ (၇) ဒဵုစိုပ် (၁၁) ပံၚ်တောဲကဵုဂကောံထိၚ်ဒက်သဘာပွဳပွူ Resource and Environment Myanmar တုဲ ကမ္ပဏဳ MCL တအ် ဗက်ကၠောန်သ္ပဒၟံၚ် ပေဲါသောၚ်က္လးကုညးဒေသ စပ်ကဵုအစဳဇန်သိုၚ်ခၞံ ရုၚ်စက် ကေုာံ ပရေၚ်သုၚ်စောဲချးတၟအ်တအ်ရ။
ညးဒေသကွာန်ကအ်ဒုန်မွဲတၠ မိဏဳဏဳအံၚ်ဂှ် “သုၚ်စောဲချးတၟအ်တှေ် ပိုဲတံ ဒစဵုဒစးဏောၚ်။ ချးတၟအ်ဏံဂှ် အန္တရာဲ နွံမံၚ်ဏောၚ်ဂှ် တီမံၚ်သီုဖအိုတ်ရ။ တုဲတှေ် နဲကဲလဵုဍေံသုၚ်စောဲ၊ ဗီုလဵုသုၚ်စောဲလေဝ် ပိုဲတံတီကေတ်ဟွံမာန်ပုဟ်” သာ်ဝွံ ဟီုရ။
အခိၚ်ကၠောန်သ္ပပေဲါသောၚ်က္လးဂှ်ဝွံ စပ်ကဵုချးတၟအ်တုဲ လ္ပာ်ညးတအ် သောၚ်ထ်ၜးလဝ် ပရေၚ်ပရေံပရေံညိလေဝ် ဟွံ မွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် မိဏဳဏဳအံၚ်ဂှ် ဆက်ဟီုရ။
စပ်ကဵုရုၚ်စက်တိဗဳလာတ်တုဲ ညးကဵုကသပ်ဒဝ်အုမ်မာ နူဂကောံ Resource and Environment Myanmar ဂှ် “ပ္ဍဲပေဲါဆဵုဂဗ သၞာံ ၂၀၁၃ ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲကျာ်မြဟ်တေံ အဆံၚ်ပထမ၊ အဆံၚ်ဒုတိယဟွံဂွံတှေ် နဒဒှ်အဆံၚ် တတိယဂှ် ဒေံါဟွံဂွံတွဵု ဒးသုၚ်စောဲချးတၟအ်ဏောၚ်၊ သုၚ်စောဲချးတၟအ်ဏောၚ်ဟီုတှေ် သုၚ်စောဲနကဵုနဲ ကဲပညာ ဂျပါန် ဇီုကပိုက်ကဵုပွဳပွူသဘာဝအောန်အိုတ်ဂှ်ဏောၚ်” သာ်ဝွံ ဟီုလဝ် ပ္ဍဲပေဲါဆဵုဂဗ ကွာန်ကအ်ဒုန် ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ (၇) ဂှ်ရ။
စိုပ်ကဵုပရေၚ်ဇီုကပိုက် ပွဳပွူသဘာဝ ဗၞတ်လဵုဖအောန်ဖအောန် ဗဂေတ်ရုၚ်စက်ကဵု ချးတၟအ်ဏောၚ်တှေ် ဒစဵုဒစး အာရောၚ်တုဲ သွက်ဂွံထံက်ဂလာန်ဟၟဲရောၚ် သာ်ဝွံ နူကဵုဂကောံဆက်စၠောံမှာဇန် ပွိုၚ်ဍုၚ်ကျာ်မြဟ် ဗိုလ်ဗိုလ်ဝေန် ဟီုရ။
ရုၚ်စက်တိဗဳလာတ် MCL ဝွံ မဒှ်အစဳဇန် Integrated Cement Plant မွဲတုဲ ကာလဗဂေတ်စက်မ္ဂး သွက်ဇြဟတ် ဓါတ်လလဳ ၄၀ မဂ္ဂါဝ့ါတ်ဂှ် စံၚ်ပၠေၚ်တၟံချး ကေုာံ အပေါတ်ဇဳဝမထောံကၠဟ်တံတုဲ ပ္တိတ်ဓတ်ပၟတ်ဏောၚ်၊ သွက် ၉ မဂ္ဂါဝါတ်ဂှ် က္လေၚ်စကာကျာဂမ္တဴ Waste Heat Generator (WHG) မတိတ်နူရုၚ်စက်ဂှ်တုဲ ပ္တိတ်ကဵုဓတ်ပၟတ် ဏောၚ် လ္ပာ်ကမ္ပဏဳကၠောန်ရုၚ်စက်တအ် ဟီုပ္တိတ်လဝ်တုဲမံၚ်ရ။
ဒါရိုက်တာပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ကမ္ပဏဳ MCL Mr. Wijit Terasarun ဂှ် “နူကဵုအလဵုအသဳဂှ် ဓါတ်ပၟတ်လလဳဒှ်ဒှ်၊ သၟဟ် ဓါတ်သဘာဝဒှ်ဒှ် ဂွံဂွံမာန်ဂှ် ဟိုတ်နူအခက်ခုဲနွံဂှ်ရ လက်ကရဴအိုတ် ဒးရုဲစှ်သုၚ်စောဲချးတၟအ်ဏံရောၚ်” သာ်ဝွံ ဟီုရ။
လၟုဟ်ပရေၚ်သိုၚ်ခၞံရုၚ်စက်ဂှ် ကၠောန်မံၚ်အတိုၚ်လၟေၚ်အစဳဇန်ဂမၠိုၚ်ဖိုဟ်တုဲ ၜိုတ်လ္ဒောဝ်သၞာံ ၂၀၁၆ တေံမ္ဂး ဗဂေတ်ကမၠောန်ရုၚ်စက်ရောၚ် ကမ္ပဏဳ MCL ဟီုဓမံက်လဝ်ရ။
ရုၚ်စက်တိဗဳဠာတ်ဝွံ သွက်ဂွံကၠောန်ပ္တိတ်တိဗဳဠာတ် ပွိုၚ်မွဲတ္ၚဲ တာန် (၅၀၀၀) မာန်ဂှ် နွံပၟိက်ကဵုကပေါတ် (ဂေါဒန် ကျောက်) တာန် (၁၀၀,၀၀၀) သွက်ပွိုၚ်မွဲသၞာံ ကဵု ချးတၟအ် တာန် (၄၇၆,၀၀၀) တုဲ စနူသၞာံ (၂၀၁၆)၊ ဂိတု ဖေဖဝ်ဝါရဳဏံ သွက်ဂွံဇက်ပၠောပ်ဏာ ရုၚ်စက်နွံရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။