ဝဏ္ဏမာန်၊ မာတ် ၁၃၊ ၂၀၂၁

နူကဵုကမ္မယှေန် ပေဲါရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ်တံ ချူဗစိုပ်လိက် ကုဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ် အာတ်မိက်ကၠုၚ်လိက်စံၚ် သၞောတ်ဗၞတ်ဗ္ၜတ် ပဳအာ (Proportional Representative (PR) System) (အချိုးကျစနစ်) ကုဗော်ပရေၚ် ဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် နကဵုဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဝွံ ချပ်လဝ်ဟွံမွဲဏီရောၚ် ညးဂွံအခေါၚ်ဟီုဂး နာဲတၠညး (ကမ္မတဳကေၚ်ကာ ဗဟဵု) ဟီုရ။
“နကဵုဗော်ပိုဲဂှ် ချပ်လဝ်ဟွံမွဲဏီ၊ ဆဂးဂှ်တှေ် ဂလာန်တိုန်ကၠုၚ် ဗီုဏံတှေ် ဒးချပ်တွဵုရ၊ ခိုဟ်ကီု ပရေံကီု သွက်ဒးချပ်ရလေဝ်၊ နကဵုလညာတ်အဲမွဲတှေ် သၞောတ်ရုဲစှ် ပဳအာ (PR) ဏံဂှ်တှေ် ဗီုကဵုကောန်ဂကူဍောတ်တ်တံ မွဲလေဝ် ဟွံဇၞးမံၚ်ရတှေ် ညးတံဂှ်တှေ် သုၚ်စောဲသၞောတ်ဏံထေက် ဂးကီုလေဝ်ဂှ် နကဵုမန်ပိုဲတှေ် သုၚ်စောဲသၞောတ်ပဳအာဏံ ဟွံထေက်” သ္ဂးရ။
သၞောတ်ရုဲစှ်ပေဲါရုဲမာဲ ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဝွံ ပေဲါရုဲမာဲမွဲဒမြိပ် (၂၀၁၀၊ ၂၀၁၅၊ ၂၀၂၀) သီုပိအဆက်ဂှ် သုၚ်စောဲကၠုၚ် သၞောတ်ညးဂွံမာဲဂၠိုၚ်ညးဇၞး (First Past The Post) (FPTP) တုဲ ဟိုတ်နူသုၚ်စောဲသၞောတ် ညးဂွံမာဲဂၠိုၚ်ညးဇၞးဂှ် ကောန်ဂကူလၟိဟ်အောန်အောန်လ္ၚဵုတံ လတူသၞောတ်ပေဲါရုဲမာဲ သုၚ်စောဲမံၚ်တ္ၚဲဏံဂှ် သွက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ဂကူဍောတ်ဍောတ်တံ ဟွံဂဝ်ဂဝ်ရောၚ် ဂးတုဲ ပတိုန်ထ္ၜးကၠုၚ် ကုကမ္မယှေန်တံ သုၚ်စောဲသၞောတ်ရုဲစှ်ပဳအာ နွံကၠုၚ်ရ။
“ဒးဟီုတှေ် ဗီုကဵုဗော်ချေၚ်တံ၊ ဗော်ကရေၚ်တံ နကဵုဆန္ဒမာဲဏောၚ်တှေ် တော်ကဵု (၂၀၂၀) ဂှ်တှေ် ညးတံ ဟွံဇၞးမံၚ် ရရတှေ် ယဝ်ရသုၚ်စောဲ ပဳအာဏံဏောၚ်တှေ် ညးစၞးညးတံ ၜိုတ်ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ကဵု လၟိဟ်ဂကူညးတံဂှ်တှေ် ညးတံဂွံ၊ ဗီု မန်ပိုဲ ကလေၚ်ရံၚ်အာဏောၚ်တှေ် ဗီုကဵုပွိုၚ်ဍုၚ်လ္ၚဵု ဗီုရေဝ် ပိုဲဇၞးမံၚ်သီုဖအိုတ်ရရ၊ ယဝ်သုၚ်စောဲသၞောတ်ပဳအာ ဏံတှေ် ဒးပရအ်ကဵု ဗော်ညးတၞဟ်၊ နကဵုအဲညာတ်ဂှ်တှေ် ယဝ်ရလ္ပသုၚ်စောဲ သၞောဝ်ဥပဒေ သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံၚ် ပ္ဍဲဒေသမန်ပိုဲတှေ် ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ဂလိုၚ်ဂှ် ပိုဲဇၞးမံၚ်ရရဏောၚ်တှေ် ပဳအာဂှ် သုၚ်စောဲဟွံထေက် ညာတ်” သာ်ဝွံ နာဲတၠညး ဆက်ဟီုရ။
နူကဵုကံၚ်သဳအုပ်ဓုပ်ကၟိန်ဍုၚ်တံ ထိၚ်ဒဝ်ဏာအဝဵုဍုၚ်တုဲ မွဲအဆက်စပ်ဂှ် ကလေၚ်ဒက်ပတန်ဏာ ကမ္မယှေန်ပေဲါရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ်တၟိရ။ ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ (၂၆) ဂှ် ဆဵုဂဗသဳကၠဳကၠုၚ် ကုဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ်တုဲ (၂၈) ဂှ် ချူဗစိုပ်လိက် ကုဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ် အာတ်မိက်ကၠုၚ်လိက်စံၚ် ဆေၚ်စပ်ကဵု သၞောတ်ရုဲစှ်ပေဲါရုဲမာဲ သၞောတ်ပဳအာ (Proportional Representative (PR) System) လတူဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ်ရ။