Categories
ပရိုင်ပတောံ: Fact-Checking ပရိုၚ်

ကေတ်လဝ်ဗီုဗတိုဟ် လ္တူလပှ်ကျာတအ်တုဲ ညံၚ်ကဵုဗတိုဟ်ဂှ် တိုန်လဝ် ပ္ဍဲတွဵုရးဒေသ ကရေၚ်ဍာဲကီု ဗီုပတောံမံက်ကၠုၚ်

ကေတ်လဝ်ဗီုရုပ် ဂကူပတိုဟ် “Dead man’s fingers” တိုန်နူလ္ပာ်ဂြိုပ်ဒေသသၟဝ်ကျာအာမေရိကာကဵု ယူရောပ်(ဥရောပ)တေံဂှ်တုဲ ညံၚ်ကဵုဗတိုဟ်ဟကူဂှ်တိုန်လဝ် ပ္ဍဲလ္ပာ်တွဵုရးဒေသကရေၚ်ဍာဲတအ်ဂှ်ကီု နူကဵုဗီုဂှ်မွဲကဆံၚ် ကၠောန်သ္ပထောံပရိုၚ်ပတောံတုဲ ကလေၚ်ပါ်ပရအ်မံၚ်ညးသ္ကအ် အကြာညးသုၚ်စောဲ မုက်လိက် “Facebook” တအ်ပၠန်ရ။

ကေတ်လဝ်ဗီုရုပ် ဂကူပတိုဟ် “Dead man’s fingers” တိုန်နူလ္ပာ်ဂြိုပ်ဒေသသၟဝ်ကျာအာမေရိကာကဵု ယူရောပ်(ဥရောပ)တေံဂှ်တုဲ ညံၚ်ကဵုဗတိုဟ်ဟကူဂှ်တိုန်လဝ် ပ္ဍဲလ္ပာ်တွဵုရးဒေသကရေၚ်ဍာဲတအ်ဂှ်ကီု နူကဵုဗီုဂှ်မွဲကဆံၚ် ကၠောန်သ္ပထောံပရိုၚ်ပတောံတုဲ ကလေၚ်ပါ်ပရအ်မံၚ်ညးသ္ကအ် အကြာညးသုၚ်စောဲ မုက်လိက် “Facebook” တအ်ပၠန်ရ။

ပရိုၚ်ဏံဂှ်နူကဵု page “Kayan Generation Youth”ဂှ် စတြးပတိတ်လဝ်ဂှ်ဂွံဆဵုကေတ်မာန်တုဲ ပ္ဍဲကဵုpostဂှ်တှေ် “ပတိုဟ်တိုန်နူတွဵုရးကရေၚ်ဍာဲပိုဲတအ်ရ ၜိုန်တမေၚ်တၟဟ်မံၚ်ကီုလေဝ် စိုတ်ဟွံခိုဟ်ရ။ ရံၚ်ကေတ်တှေ်ဒဒုၚ်စသိုၚ် ညံၚ်ကဵုသဂံၚ်တအ် ဟွံဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဝပရလိုက်ဂှ်ကီု” သာ်ဝွံ ချူပတိုန်ထ္ၜးလဝ်ပရိုၚ်ဂှ် သာ်ဂှ်ရ။

ပရိုၚ်ဂှ် နူကဵုဂကောံစဳၟစၟတ်ပရိုၚ်ပိုဲတအ် ကလေၚ်ဂၠိုက်ဂၠာဲရံၚ် ပ္ဍဲ “Google Reverse Image Search” ဂှ်တုဲ ဒှ်မံၚ်ဗီုနူဍုၚ်သ္အာၚ်မွဲဂှ် ပိုဲစၟတ်သတီလဝ်ရ။ တုဲပၠန် ရဲကၠောန်ဗဒှ်ပရိုၚ်ပတောံတအ် သုၚ်စောဲလဝ်ဗီုဏံတုဲ ညံၚ်ရဲဗှ်ပရိုၚ်တအ် စိုတ်ဂွံလုပ်စမာန်ဂှ် တံၚ်ဂြာဲလဝ်စိုတ်ညးဗှ်ပရိုၚ်တအ်မွဲဂှ် ချိုတ်ဗၠိုက်မံၚ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဂှ် ပရိုၚ်ညးတအ်ပတိုန်လဝ်ဏံဂှ် ကလေၚ်ဖျေံထောံဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ပတိုဟ်ဟကူ “Dead man’s fingers” ဏံဂှ် ဒှ်ဂကူပတိုဟ်တိုန်စ လ္ပာ်ဂြိုပ်ဍုၚ်အာမေရိကာကဵု ဍုၚ်ယူရောပ်တေံဂှ်လေဝ် ပတိုန်ထ္ၜးလဝ်နွံရ။ ဗီုမတိုန်ထ္ၜးလဝ်ကဵဵုပရိုၚ်တအ်ဂှ် ဗီုတွဵုရးဒေသကရေၚ်ဍာဲတအ်ဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်မံၚ်ဗီုနူဍုၚ်သ္အာၚ်တအ်မွဲဟေၚ်ဂှ်ရ ပရိုၚ်ဏံဂှ်တၚ်နၚ်လေဝ် ဟွံခိုၚ်ဂၠိုက်ဂှ်ရ ဒှ်မံၚ်ပရိုၚ်ပတောံမွဲဂှ် ပိုဲစၟတ်သတီလဝ်ကီုရ။

ပုရိသာဒ်ညးမသုၚ်စောဲမံၚ် Social Mediaတအ်လေဝ် ဆဵုတမ်ရိုဟ်ပရိုၚ်မွဲမွဲကဵုဒှ်၊ ဗီုတောဲပတိုန်လဝ်ကဵုပရိုၚ်တအ်ဂှ်ကဵုဒှ် ကာလပိုဲတအ်ဆဵုမ္ဂး ပိုဲလ္ပပတှေ်စှေ်စိုတ်ပြဟ်ဏီညိ။ တုဲပၠန် ဗီုတောဲပတိုန်လဝ်ကဵုပရိုၚ်တအ်ဂှ် ပရောပရာတအ်ဂှ် ဒှ်လဝ်ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ပိုဲတအ်ရဟာ၊ ဗီုနူဍုၚ်သ္အာၚ်ဟာဂှ် စဳၟစၟတ်ရံၚ်ပ္ဍဲ “Google Reverse Image Search”ဂှ်တှေ်အခိၚ်ကီု၊ စၟတ်တ္ရဲတအ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်မာန်မံၚ်ဏောၚ်ဂှ်လေဝ် မိက်ဂွံဗတိုက်ဖ္အောဝ်ဏာကဵုကီုရ။

Reference >>တွေးပြီးမှယုံ-Think Before You Trust 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.