သၟတ်မန် ညးမကတ်လ္ၚတ်မံင် ပရေင်ပညာကဆံင်သၠုင်တအ် ရုဲစှ်ဘာသာပရေင်ဍုင်ကွာန် နွံဗွဲမအောန်ရောင်ဂှ် ဂွံတီကေတ်နူ အကြာဗွိုင်သၟတ်တအ်ရ။
ကြဴနူပၞာန်သီအဝဵု သၞာံ (၂၀၂၁) တုဲ သၟတ်မန်တအ်ဗွဲမဂၠိုင် ရန်ကဵုပရေင်ပညာကဵု ပရေင်ဘဝတုဲ တိုန်ဘာတက္ကသိုလ်ဍုင်မ္ၚး ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ပလိုတ်ကဵု ကၟိန်ဍုင်အာယှ ဂၠိုင်ကၠုင်ဇၟာပ်သၞာံရ။
ဘာသာပရေင်ပညာဂှ် ဒှ်ဘာသာသၟတ်တအ် ရုဲစှ်ဂၠိုင်အိုတ်တုဲ ၜိုန်ရပရေင်ဍုင်ကွာန်ပ္ဍဲဍုင် ဟွံညိင်ဝတ်ကီုလေဝ် သၟတ်တအ် စိုတ်လုပ်စကဵု ပရေင်ဍုင်ကွာန် အောန်မံင်ဖိုဟ်ရ။
ဟိုတ်နူကေင်လုက်စုက်ကဵု ပရေင်ဍုင်ကွာန် အောန်ဒၟံင်ကီု လ္ၚတ်ဘာသာပရင်ဍုင်ကွာန်တုဲမ္ဂး ဂၠာဲကမၠောန်ဂယိုင်လမျီု ဟွံလောဲသွာဂှ်ရ နဒဒှ်ဘာသာတၟေင် မၞိဟ်ကတ်လ္ၚတ်အောန်ဒၟံင်ရောင်ဂှ်လေဝ် သၟတ်မန်မွဲတၠ ဟီုလဝ်ရ။
“ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂှ် ဍေံထုဲမံင်တှ်ေ ဟွံမိက်ကတ်လ္ၚတ်လေဝ်ဒှ်မာန်။ ဥပမာ ပိုဲတအ်ဘာတုဲလဝ်ကဵု ဘာဂဥုဲတှ်ေ ပိုဲဂွံအလောန်ချိုတ်ပၠိုတ်ရ။ ယဝ်ရတုဲလဝ်ကဵု ပရေင်ဍုင်ကွာန်တှ်ေ မုပိုဲကၠောန်မာန်။ ဗီုဇဂှ်လေဝ် ဍေံတအ်ချပ်မံင်တုဲ စိုတ်လုပ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်အောန်လေဝ်ဒှ်မာန်” သာ်ဏံ သၟတ်မန် ညးမတိုန်မံင်တက္ကသိုလ်ဍုင်သေံ နကဵုဘာသာသိပ္ပံပရေင်မၞိဟ်မွဲတၠ ဟီုရ။
ဗွဲတၟေင် ဆက်စပ်မံင်ကဵု ဘာသာပရေင်ဍုင်ကွာန်ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် သၟတ်စိုတ်လုပ်စ ပ္ဍဲပရေင်ဍုင်ကွာန် သၠးဖဵုဇကုမာန်တအ်ဟေင်တိုန်စိုပ်ဒၟံင် ဗွဲမအောန်ရ။
သၟတ်တအ် စိုတ်ဂွံလုပ်စပ္ဍဲပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂှ် တန်တဴမံင်ကဵု ဂကောံပရေင်ဍုင်ကွာန်သၟးဟွံက ဟိုတ်နူဒးဖအိုတ်လဝ် အခိင်၊ သြန်၊ ပရေင်ရုန်ဂစာန်တံတုဲ ဂလိုင်လဵုကဵုဒြဟတ်ကဵု သၟတ်တအ်မာန် ထံက်ပင်မာန်ဂှ်လေဝ် ပၟိက်ဇၞော်မံင်ကီုရောင်ဂှ် ညးမကေင်တိုန်လဝ် ဘာသာပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်ဍုင်သေံမွဲတၠ ဟီုရ။
“သၟတ်တအ် ဂွံနင်ပညာတုဲ ဂွံကၠောန်ပရေင်ပြံင်လှာဲ နကဵုသၞောတ်စိုပ်တရဴပြဟ်၊ နကဵုသၞောတ်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပဵုတုဲဍေံဒှ်အထံက်အပင်ကဵု social justice, ပရေင်ညဳသၟဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုဂကူမန်တအ်ဂှ် ဟွံကဵုဒြဟတ်ကဵုသၟတ်ပုဟ်။ ဂွံပညာတုဲ မံင်သၟဝ်ဓယံက်ညးတအ်မံင်ဂှ်တှ်ေဂွံ” သာ်ဝွံ ဂးရ။
ဂကူမန်တအ်လေဝ် ကဵုဒြဟတ် လပါ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်အောန်မ္ဂး သၞောတ်ခိုဟ်ခိုဟ် ဂွံမံက်ဂတဝ်ကၠုင် ပ္ဍဲဗွိုင်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂကူမန်တအ်ဂှ် လဇုဲအာ နူဂကူညးတၞဟ်မာန်ရောင်ဂှ် သ္ၚဳဂၠိပ်ဟီုဂးလဝ်ရ။
ပ္ဍဲအကာဲအရာပရေင်ဍုင်ကွာန်တ္ၚဲဏံ ဗွိုင်ကောန်ဂကူမန်တအ် နွံပၟိက်မံင် သၟတ်ကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ နူကဵုဂကောံမန်နာနာတအ် ထံက်ပင်သြန်တုဲ ဒးဗလးဏာသၟတ်တအ် ကဵုကတ်ပညာပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲဍုင်သၟာင်ထေက်ဂှ်လေဝ် တၠပညာမန်လ္ၚဵုတအ် ကဵုလဝ်ကသပ် နွံကၠုင်ကီုရ။