အကြာဂကောံရပ်လွဟ်ပၠန်ဂတးမန် ကေုာံ ဂကောံပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် သ္ဂောံဓမံက်ရုပ်ရဴ အစဳဇန်ချူဓဇက် ချာတာပၠန်ဂတးဍုၚ်မန်ဂှ်ဝွံ ခြာဟွံလအ်ဏံ ချာတာမူအပြောံမွဲ သွက်ဂွံမံက်နွံရောၚ် နူကဵုပွဳဗွိုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ဟီုဂးလဝ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။
သၞာံ (၂၀၂၆)၊ ဂိတုမာတ် (၉) စဵုကဵု (၁၁)၊ ပွိုၚ် (၃) တ္ၚဲဂှ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန် (NMSP-AD) ကဵု ကံၚ်ဇြဳဖေဝ်ဒရေဝ်ဍုၚ်မန် (MSFC) က္ဍိုက်က္ဍိုပ်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် “ဖိုဝ်ရာမ်ပၠန်ဂတးမန်” မွဲတုဲဂှ် စဓမံက်ရုပ်ရဴ ချူဓဇက်ချာတာ သ္ပစၞးကဵုဍုၚ်မန်မွဲမာန်ရ။
ပ္ဍဲကဵုလၟေၚ်ကမၠောန်ချူဓဇက်လ္ၚဵုဂှ် ဒးကၠောန်သ္ပဒၟံၚ် ပရေၚ်သဳကၠဳပ္ညဳပ္ညပ်ဂှ်ရ အခိၚ်လဇုဲလဇညိမာန်ကီုလေဝ် ခြာဟွံလအ်ဏံ ချာတာမူအပြောံမွဲ ညံၚ်ဂွံမံက်ဂှ် ဂိုတ်ဂ္စာန်မံၚ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ညးပါလုပ် ပ္ဍဲလၟေၚ်ကမၠောန်ချူဓဇက်တံ ဟီုရ။
သ္ကိုပ်ဌာနစဵုဒၞာကံၚ်ဇြဳဖေဝ်ဒရေဝ်ဍုၚ်မန်ဂှ် “Body ဍိုက်ဍိုပ်သ္ပစၞးဍုၚ်မန်မာန်မွဲ ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ်တှေ် အတိုၚ်ညးဂမၠိုၚ်တီဂှ်ရ နကဵုအဆက်လက္ကရဴ နူကဵုဖိုဝ်ရာမ်ပၠန်ဂတးမန်ဏံဂှ် စဒၟံၚ်လၟေၚ်ကမၠောန်ချူဓဇက်ချာတာရ။ ကိစ္စဏံဂှ်တှေ် ကာလချူချာတာတုဲမှ ပိုဲတံ ဆက်ဟီုဂွံရ” သာ်ဝွံ ဟီုရ။
အပ္ဍဲချာတာဂှ်ဝွံ တၚ်နွံပၟိက် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဗီုပြၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဖေဝ်ဒရေဝ် သ္ပသဇိုၚ်အလုံတွဵုရးဍုၚ်မန်မွဲဂှ် ပါလုပ်မာန်ရဂှ်လေဝ် နူကဵုပွဳဗွိုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တံ ဟီုဂးသ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်နွံရ။
နူဂကောံပၠန်ဂတး ကေုာံ ဂကောံပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ ယဝ်ချတာမူအပြောံမွဲတိတ်ကၠုၚ်မ္ဂး သွက်ဂွံလးထ္ၜးအာကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်တံနွံရောၚ် ညးပါလုပ်ပ္ဍဲလၟေၚ်ကမၠောန်ချူဓဇက်မွဲတၠဂှ် ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ်ဗၠးၜးမန် IMNA ရ။
နူကဵုလိက်စံၚ် (CRS) ဂကောံသုတေသနဒေသရာမည ဗက်ဂၠိုက်ဂၠာဲလ္ၚတ် ဒေသရာမညဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲကဵုအဆံၚ်သ္ပဒတန်ချာတာဂှ်မ္ဂး ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်မန် မၞုံပၟိက်ကဵု ဖဵုညးဍုၚ်ကွာန်မန်တံဂှ်ဟေၚ် ဒးကဵုသ္ဂုတ်သွာတ်ရောၚ် ဟီုဂးဖတိုက်ဖအောဝ်လဝ်ရ။
ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်မန်ဟွံသေၚ်မွဲသာ် ညးသြဇာနွံမွဲမွဲ သ္ဂုတ်သွာတ်ဒးမ္ဂး ဗၠေၚ်အာကဵု သၞောတ်ဖေဝ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳမာန်တုဲ ဒးဒက်ပ္တန်ရုၚ်သၞောဝ်ချာတာမွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် ကဵုလဝ်ကသပ်ရ။
ဖိုဝ်ရာမ်ပၠန်ဂတးမန် မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် အပ္ဍဲဂိတုမာတ် သၞာံ (၂၀၂၆) ဏံဝွံ ပ္ဍဲကဵုအကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်ဂှ် ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲကိစ္စဇၞော်မွဲဒှ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ပတှေ်ကေတ်လဝ်ရောၚ် ညးလ္ၚတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ်ဗၠးၜးမန် IMNA ရ။
“ဒှ်မံၚ်အခိၚ်ကာလချူဓဇက်ဖိုဟ်ဂှ်ရ အရာလဵုဂှ် မုရောဟီုဂှ် ဟီုချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ် ဟွံမာန်ဏီပုဟ်။ ဣဏံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဖေဝ်ဒရေဝ်ဂွံမံက်ဂှ် ဒှ်အစဳဇန်အာဂတမွဲရ။ ပ္ဍဲကဵုအကာဲအရာ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်ဂှ် ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲခိုဟ်မွဲ ဒှ်ကၠုၚ်ဏောၚ်ဂှ်လေဝ် ပတှေ်ကေတ်ရ” သာ်ဝွံ ဟီုရ။
သ္ပသဇိုၚ်ကဵု တၚ်ဒတဴလိုၚ်တုပ်သၟဟ် နူဖိုဝ်ရာမ်ပၠန်ဂတးမန် မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် အပ္ဍဲသတ္တဟဒုတိယ ဂိတုမာတ်တုဲကၠုၚ်တေံဂှ်တုဲ ချာတာပၠန်ဂတးမန်ဝွံ နူကဵု (၃) ဂိတု စဵုကဵု အပ္ဍဲပွိုၚ် (၆) ဂိတုဂှ် ကေတ်အခိၚ်တုဲ ချူဓဇက်အာရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။