ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်ဝွံ မွဲကရောံကဵုကမၠောန်မိပ်လဟိၚ်စိုတ်ဂတာပ်ခေတ် Bar၊ Club၊ KTV ဂှ် အကြာသၟတ်တံ ပရေၚ်ကၠောံထၞာန်ယဲ HIV/AIDS သၠုၚ်တိုန်ကၠုၚ်မံၚ်တုဲ ဒးဒှ်ကၠုၚ်ဂဝိၚ်ရောၚ် ဂကောံမရေၚ်တၠုၚ်ချဳဓရာၚ်ဒၟံၚ် ကေၚ်ကာ HIV/AIDS တံ ဟီုဂးထံက်ထ္ၜးရ။
အကြာသၟတ်တံဝွံ ဒးစိုတ်ကၠုၚ် ပရေၚ်လဟိၚ်စိုတ်အခိၚ်ဗ္တံ မကော်ဂး “night life” တုဲ အာဝေၚ်မိပ်ဇြိပ် ပ္ဍဲကဵု Bar၊ Club၊ KTV မၞုံလ္တူဍုၚ် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်မံၚ်ရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုဒၞာဲမိပ်လဟိၚ်ဂှ်ဝွံ စကာကၠုၚ် ဗီုကဵုဂဥုဲၜူမာဲ “happy water” ကေုာံ “ice” တုဲ ကၠောန်သ္ပကၠုၚ် ပရေၚ်ဆက်ဆောံလိၚ် နကဵုပရေၚ်စဵုဒၞာဟွံမွဲ မွဲသာ်ဂှ်ရ ဘဲအန္တရာဲကၠောံထၞာန်ယဲ HIV/AIDS သၠုၚ်တိုန်ကၠုၚ်မံၚ်ဇၟာပ်တ္ၚဲရောၚ် ဂကောံမရေၚ်တၠုၚ်ချဳဓရာၚ်ဒၟံၚ် ကေၚ်ကာ HIV/AIDS တံ ဟီုရ။
“ပရေၚ်ကၠောံထၞာန်ဂှ်တှေ် သၠုၚ်မံၚ်ဟဂှ်ရ။ သၟတ်တံ နကဵုပၞော်တိတ်စိုတ်ဂှ် အာ night club ၊ Bar တုဲတှေ် heavy sex တံ ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ရ။ နူကဵုဂှ် ဆက်ဆောံလိၚ် နကဵုစဵုဒၞာဟွံမွဲဂၠိုၚ်တှေ် ပရေၚ်ကၠောံထၞာန် HIV ဂၠိုၚ်တိုန်ရ” သာ်ဝွံ ညးကဵုပညာ ဆေၚ်စပ်ကဵုယဲ HIV မွဲတၠ ဟီုရ။
ယဲ HIV/AIDS ကၠောံထၞာန်၊ ဟွံကၠောံထၞာန်ဂှ်ဝွံ ၜိုတ်စၟဳစၟတ်ဆီဟေၚ် သ္ပဒတန်မာန်ကီုလေဝ် သၟတ်လ္ၚဵုတံဝွံ ဟိုတ်နူဖေက်ဂွရောံဓညတုဲ သွက်ဂွံဒုၚ်စၟဳစၟတ်ဆီဂှ် မတံၚ်ခယျဒၟံၚ်ရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။
ဒှ်သာ်ဂှ်ရ ဗွဲမဂတာပ်အခိၚ် ဟွံဂွံတီကေတ်သတ်ယဲမွဲသာ် အကာဲအရာပရေံကၠုၚ်တုဲ ပရူဒဒှ်စဵုကဵုလမျီုအိုတ် နွံကၠုၚ်ရဂှ်လေဝ် ညးတာလျိုၚ်လ္တူဂှ် ဟီုဂးထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
အခိၚ်လၟုဟ်ဏံ အပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်ဝွံ ပရေၚ်ကၠောံထၞာန်ယဲ HIV/AIDS သၠုၚ်တိုန်မံၚ်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲကဵုဆေၚ် Bar၊ Club ကေုာံ KTV ပံက်လဝ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ပရေၚ်သၞောတ်ဗ္ၜတ် (ဗၞတ်ဗ္ၜတ်) ကြပ်ဟွံမွဲဒှ်မံၚ်တုဲ ကဵုလဝ်အခေါၚ်ကုသၟတ်တံ အာဝေၚ်ဗွဲမဗၠးၜးရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။
တုပ်ညံၚ်ရဴဒၞာဲတြးဂဥုဲၜူမာဲမွဲဒၞာဲတုဲ ဂဥုဲၜူမာဲဂမၠိုၚ်ဂှ်လေဝ် အကာဲအရာ ရာန်ကေတ်ဗွဲမလောဲသွာ ဂွံဒၟံၚ်နွံရောၚ် သၟတ်တြုံမန် မဍုက်ကေဝ်ကဵု “night life” မွဲတၠဂှ် ဟီုရ။
“Bar တံ ၊ night club တံ ၊ KTV တံ ဟီုဂှ်တှေ် ဒၞာဲသၟတ်တံ လီုလာ်လောဲမွဲဒၞာဲ ဟီုစဂွံရ။ ပၠေၚ်လှုဲမာန်တှေ် အရာနွံပၟိက်ဂှ် ဂွံဖအိုတ်ရ။ ဆဂး မံက်မံက်ဂတဝ်ဂတဝ်ဂှ် ဍေံတံ ဟွံသွံကဵုပုဟ်။ နကဵုပရေၚ်ဆက်စၠောံ ဍေံတံ ချဳဓရာၚ် သွံရာန်မံၚ်။ စနူဂဥုဲၜူမာဲ ဒဵုကဵုသၟတ်ဗြဴတံ” သာ်ဝွံ သၟတ်တြုံမန်ဂှ် ဟီုရ။
ဗွဲကြဴနူပၞာန်သီအဝဵုတုဲဂှ်မ္ဂး ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်ဝွံ ဂကောံအလဵုအသဳကမ္မယှေန်ပၞာန်ကဵု တၠကမၠောန်ဂမၠိုၚ်တံ ပံၚ်ကောံတုဲ ကမၠောန် Bar၊ Club၊ KTV တံ တောတက်ကၠုၚ်ရ။ နူကမၠောန်ဂှ်မွဲတဆံၚ် ကမၠောန်ဒုစရိုတ်ဂေတ်မံၚ်တံဂှ်လေဝ် ဟွံစၟဳစၟတ်ကေတ်အရေဝ်ရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။
အတိုၚ်စရၚ်ကံက်လဝ်ဗဗွဲဓဝ်လက္ကရဴအိုတ်ဂှ်မ္ဂး ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်ဝွံ ညးယဲဝေဒနာ ဒးစသုၚ်မံၚ်ဂဥုဲ ART (၅၀၀၀) ပြၚ်နွံတုဲ လၟိဟ်ညးယဲဒးဒုၚ်ကၠောံထၞာန်မံၚ် ပ္ဍဲဗလးတိဂှ် ဂၠိုၚ်နူဏံမာန်ရောၚ် ဂွံတီကေတ် နူဂကောံမရေၚ်တၠုၚ်ချဳဓရာၚ်ဒၟံၚ် ကေၚ်ကာ HIV/AIDS တံရ။
နကဵုဂကောံမရေၚ်တၠုၚ်ချဳဓရာၚ်ဒၟံၚ် ကေၚ်ကာ HIV/AIDS ဂမၠိုၚ်တံဝွံ နူကဵုသၟတ်စကာဂၠိုၚ် TikTok၊ Facebook၊ Instagram မွဲတဆံၚ်ဂှ် ဆေၚ်စပ်ကဵုဘဲအန္တရာဲဆက်ဆောံလိၚ် နကဵု ပရေၚ်စဵုဒၞာဟွံမွဲဂှ်မ္ဂး ဖန်ဗဒှ် ပရူပရာဂၠေံဂၠေံ ကေုာံ ဝဳဒဳယိုဝ်တုဲ သွက်ဂွံဟီုဂးကဵုပရိုၚ် သၠဲသၠဲလးလးဂှ် စဳဇန်ဒၟံၚ်ရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။