◼️နာဲဆာန်မန် (ဗလေတ်လဝ်ယၟု) ကောန်ဍုင်ကျာ်ပိ
စပ်ကဵုအကာဲအရာ ဍုၚ်ကျာ်ပိလၟုဟ်ဏံ ပိုဲဂှ် နကဵုညးဍုၚ်ကွာန်မွဲတှ်ေ ဂွံဆဵု၊ ဂွံဗှ်ကေတ် လ္တူအန်လာၚ်မဳဒဳယာပရိုၚ်ဂမၠိုၚ်တံ ပ္တိုန်လဝ်ပရိုၚ်ကီု၊ ဂွံမိၚ်ကေတ် အကြာပွဳဗွိုၚ်ဇကုဟီုဂးမံၚ်ကီု ပရောပရာဏံ ညးမွဲ ကုာံ ညးမွဲ ဟီုဂးပြးဇးဒၟံၚ်ဂှ်ရ စိုပ်အာပ္ဍဲကတောဝ်ညးဍုၚ်ကွာန်လ္တူဍုၚ်ကျာ်ပိဂမၠိုၚ်တုဲ ပွိုၚ်မွဲၜါတ္ၚဲဏံ ရုသံၚ်ကၠုၚ်ဒၟံၚ်နွံရ။ ဆဂး ၜိုန်ရမိၚ်ကၠုၚ်ပရိုၚ်ပရေံကီုလေဝ် ပြဟ်ဟ်ဏံ ပိုဲဂေတ်ခါတ်အကာဲရံၚ် လ္တူဍုၚ်ကျာ်ပိဂှ်တှေ် သ္ၚိညးတၠသြန်နွံ ပံက်ဒၟံၚ်ဆေၚ်ဖျာထဝ်ကီု၊၊ ဆေင်သွံရာန်ဒၟံၚ်ဖျာနာနာကီု၊ ကွဳစက်၊ ကွဳလိုန်ဓါတ် အာကၠုၚ်ဒၟံၚ်လ္တူဂၠံၚ်ဍာန်ဇၞော်ကီု အတိုၚ်ပကတိတြေံ ချဳဒရာၚ်အာကၠုၚ်နွံမံၚ်ရ။
အခိၚ်တ္ၚဲသဝ်ဗ္တံဂၠုညိညဂှ်ရ ကွဳစက်ကီု၊ ကွဳလိုန်ဓါတ်ကီု အာကၠုၚ်အောန်စှ်ေ အတိုၚ်ပကတိတြေံဂှ် နွံရ။ ဗွဲတၟေၚ် ပွိုၚ်မွဲၜါတ္ၚဲဏံ လ္တူဍုၚ်ကျာ်ပိဂှ်တှ်ေ အခိင်တ္ၚဲကီု၊ အခိင်ဗ္တံကီု DKBA တံ ပတေၚ်လဝ်ဂီုကၠီု ဇၟာပ်ဂၠံၚ်ဍာန်ကရေပ်တေံကရေပ်ဏံဂှ် နွံ။
ပြဟ်ဟ်ဏံ မိၚ်ဟီုဒၟံၚ်ဂှ် ကရောင်ပၞာန် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတံ တိုန်စိုပ် သွက်ဂွံဗတိုက်ဍုၚ်ကျာ်ပိဂှ် ဂ္စာန်ထ္ပက်ဒၟံၚ်ကရောင်ပၞာန် ဒိုဟ်ဇဳ လ္ပာ်လှာဒကှ်ကီု၊ လ္ပာ်ကွာန်ဝါကနာၚ် ဇြပ်ဗုကီု၊ လ္ပာ်ရေဝ်ကီု ဂွံဆဵု ဂွံဗှ်ကေတ် ဌာန်ပရိုၚ်တံ ချူပ္တိုန်လဝ်ဂှ်နွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အခိၚ်အခါတ္ၚဲဏံ ညးဍုၚ်ကွာန်လ္တူဍုၚ်ကျာ်ပိတံ ညးညးအဲအဲ ဒးစွံသတိ ဒးမံၚ်ဒၟံၚ်ကဵုဂွန်ဖ္အိုတ်ရ။
◼️မိသိုက်မန် (ဗလေတ်လဝ်ယၟု) ကောန်ဍုင်ကျာ်ပိ
အကာဲအရာလ္တူဍုၚ်ကျာ်ပိလၟုဟ်ဏံ မိၚ်ဟီုဒၟံၚ်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ လုပ်ဗတိုက်သီဍုၚ်ကျာ်ပိဏောၚ်ဟီုဂှ် ဒှ်မာန်ဟာ ဟွံဒှ်မာန်ဟာဂှ် နကဵုပိုဲတံ တီကေတ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ဟွံမာန်ပုဟ်၊ ဂဝိၚ်နွံဟာတှ်ေ နွံဒၟံၚ်ညိညိ၊ ဒဵုကဵုဂၠိုၚ်ၚ် ဗီုကၠာတေံဂှ် ဍံဟွံဒှ်၊ ဆဂး ဗီုညးကဵုညး ဂဝိၚ်ဂှ် စွံလဝ်ဖအိုတ်ရ။ မၚ်က္လၚ်မံၚ်အကာဲအရာဍေံ ဗီုလဵုဍေံတၟေၚ်တိုန်ရော ခါတ်အကာဲဒၟံၚ် တ္ၚဲတၟး တ္ၚဲပၠိုတ် ဇၟာပ်တ္ၚဲရ။
လၟုဟ်ဏံ ပလေဝ်ပလေတ်လဝ် တၟာဂလိုၚ်ဟာဟီုဂှ် ဟွံဂွံပလေဝ်လဝ်အိုတ်စောန်ပုဟ်၊ ကပေါတ်အဓိက ပၟိက်ဇၞော်ကွေံကွေံဂှ်ရ စွံလဝ်ကြပ်ဇကု၊ အကာဲအရာဏံဂှ် ဠဒှ်တှ်ေ ဒှ်ဏောၚ်၊ ဠဟွံဒှ်တှ်ေ ဟွံဒှ်ပုဟ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒဵုကဵုဂွံပလေဝ်ပလေတ်စလဝ်ကွေံကွေံဂှ် ဟွံမွဲရ။
တုဲပၠန် မိၚ်လဝ်ပရိုၚ်ဂှ် ဒှ်ပေါဲဗတိုက် ၜိုတ်မ္ၚးဍုၚ်၊ ဍေံဟွံစိုပ် လ္တူဍုၚ်ကျာ်ပိပုဟ်၊ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ဗလးထောံစိုတ် ဟွံသ္ပဂရုလေဝ် လ္ပကဵုဒှ်၊ ၜိုတ်ဇကုဒးပလေဝ်ပလေတ်ဂှ် ပလေဝ်လဝ်ညိ၊ ဟီုဟွံမာန်ပုဟ် ရန်တၟံအလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ဍေံတိုန်ဂ္ဇံအုပ်ဓုပ် လ္တူဍုၚ်ကျာ်ပိဏောၚ် ဟီုမံၚ်ဟဂှ် ဂွံမိၚ်ကေတ် သဵုယှေဝ်မဳဒဳယာတံ ချူပ္တိုန်လဝ်ရ။
မွဲပၠန်ဂှ် ဂွံမိၚ်လဝ် ညးစုက်လုက်ကဵု ဂကောံရပ်လွဟ် DKBA အုပ်ဓုပ်လဝ်လ္တူဍုၚ်ကျာ်ပိမွဲတၠဟီုဂှ်တှ်ေ မွဲမွဲတ္ၚဲ အကံက်အခေါန်လုပ်မံၚ် သြန်ၝာတ် မွဲပြကောတိကိုဋ်နွံသၟးဟွံက ပါဲနူဂှ်လေဝ် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် DKBA လ္တူဍုၚ်ကျာ်ပိဏံ နွံမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ် ဂးရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ အလဵုအသဳပၞာန်တံ ကလေၚ်အာတ်ဍုၚ်ကျာ်ပိဏံဂှ် ဒှ်မာန်မံၚ်ရ။ ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်လ္တူဍုၚ်ကျာ်ပိဏံဂှ် အကံက်အခေါန်ဂွံဂၠိုၚ်တုဲ အလဵုအသဳပၞာန်တံ မွဲနဲမွဲဗီု ညံၚ်ဂွံစိုပ်ပရေၚ်အုပ်ဓုပ် ပ္ဍဲတဲဍေံမာန်ဂှ် ဍံဂ္စာန်ဒၟံၚ်ရောၚ် အဲညာတ်သာ်ဂှ်ရ။
◼️နာဲတုင် (ဗလေတ်လဝ်ယၟု) – ကောန်ဍုင်ကျာ်ပိ
ပြဟ်ဟ်ဏံဂှ် ဍေံဒှ်ရဟွံသေၚ်ဏီပုဟ်၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ညးတၠသြန်ပိုန်ဒြပ်နွံတံဂှ် ညးတံဒစးဒုၚ်ပဆုဲပြံၚ်လဝ် ၜိုတ်ထေက်ကြိုက် နွံမံၚ်ရ၊ ဠဍေံဒှ်ကၠုၚ်ဏောင်ဟီုတှ်ေ ညံၚ်ဂွံဂီုကၠီု ဂွံကၠောံအာ လ္ပာ်တိဍာ်သေံတံဂှ် ဍေံဟွံခက်ခုဲကွေံပုဟ် ညာတ်သာ်ဂှ်ရ။
ယဝ်ရ ဒးသ္ၚဳဂၠိပ်ရံၚ်အာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တ္ၚဲဏံဂှ်တှေ် အလဵုအသဳပၞာန်တံ အာတ်ဍုၚ်ကျာ်ပိဏံ ကဵု DKBA ကဵု KNU တံ သွက်ဂွံပါဲအာဂှ် ဍေံအာတ်ဟွံသေၚ် အဓိပ္ပါဲဍေံဂှ် ဍေံကဵုကၠုၚ်အမိၚ်ပါဲကဵု၊ ဆုဲကဵုရ။ ဗီုအေဝါန်ဟီုဂှ်ရ ဍုၚ်ကျာ်ပိဏံဂှ် ဍေံကလေၚ်အာတ် DKBA ဟွံသေၚ်ပုဟ်ဂှ် ဍာံမံၚ်ရ။ ဍာံဗီုလဵုဟီုတှ်ေ ဍုၚ်ကျာ်ပိဏံဂှ် နူကဵုသၞာံ (၂၀၂၂-၂၃) တေံဂှ် KNU ကေတ်ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်၊ DKBA ကေတ်ပရေၚ်ဂီုကၠီု ဏောၚ်ဟီုဂှ် အလဵုအသဳပၞာန်တံ ခါန်ကၞက်ကဵုလဝ်ဍေံတံဟွံသေၚ်ပုဟ်၊ နကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တံ ရုဲစှ်တုဲ ကဵုလဝ်လေဝ် ဟွံသေၚ်ပုဟ်၊ နကဵုအဝဵုဍေံကဵုဍေံ လွဟ်ဍေံကဵုဍေံ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ၊ တုဲပၠန် ဍေံဂွံကလေၚ်အပ်ကဵုဂှ်လေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်ပုဟ်ဟီုဂှ် ဣဏံဂှ် ဓဝ်ဍံဍာံရ။
တုဲပၠန် ဆေၚ်စပ်ကဵု အကံက်အခေါန်နာနာသာ်ဂှ်လေဝ် DKBA သၟးရ။ KNU ညိဓဝ်ရ။ နူအခိင်တေံကဵု ဒဵုကဵုတ္ၚဲဏံ သြန်ၝာတ် လုပ်ဒၟံၚ်မွဲတ္ၚဲတှ်ေ အဆံၚ်သဝ် မွဲပြကောဋိကိုဋ်နွံမံၚ်၊ လ္တူဂွံကၠုၚ်လဝ် သြန်အကံက်တံဂှ်တုဲတှ်ေ DKBA အေဝါန်တံ ဖျေံလဝ်တမ်ရိုဟ် ပိုန်ဒြပ်လ္တူဍုၚ်ကီု၊ ပ္ဍဲကဵုဒေသကီုဂှ် နွံဘောနဘောနံၚ်ဏောၚ်၊ အကြာဏံဂှ် ဍေံပံၚ်တောဲကဵု အလဵုအသဳပၞာန် ရတခ (အရှေ့တောင်တိုင်း) တေံတုဲ ဍေံကဵုဍေံ ဖန်ဖက်ပရအ်စတုဲတှ်ေ ကြုက် (ကျာဖျ) ဟွံလုပ်ကဵုသၞောဝ် ကၠုၚ်နူကဵုဗြဝတဳ (ရွေကုက္ကိုလ်)၊ KK Park တံဂှ် ဍေံဆုဲပြံၚ်လဝ် ကျာ်ပိဏံ လၟုဟ်တှ်ေ ပ္ဍဲဒေသကျာ်ပိဏံဂှ် ကြုက်နွံ ဗ္ဒါဲမွဲဠက်ဒှ်ဏောင်။ တုဲပၠန် နူကဵုဗြဝတဳတေံ ဂွံစိုပ်ဍုၚ်ကျာ်ပိဏံဂှ် ကေတ်လဝ်ၚုဟ်မး ကြုက်မွဲတၠတှ်ေ အဆံၚ်သဝ်မွဲကိုဋ်ၝာတ်နွံရ။ သြန်တံဏံဂှ် ဍေံစထောံဖအိုတ်ဟွံသေၚ်၊ ဍေံပရအ်ကဵု အလဵုအသဳပၞာန် (ရတခ) လေဝ်နွံဏောၚ်၊
အကာဲအရာလၟုဟ်ဏံ ပါဲနူဒေသပယျဵုကျာ်ပိတုဲ ဒေသပယျဵုဒၞာဲတၞဟ်ဟ်ဂှ် အလဵုအသဳပၞာန်တံ ကလေၚ်ဂ္ဇံအုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ သှ်ေဒၟံၚ်ပယျဵုကျာ်ပိဏံမွဲရ၊ ပ္ဍဲကဵုအကြာကိုန်စဳဇန် (၁၀၀) တ္ၚဲဏံလေဝ် ဠဒှ်မာန်တှ်ေ ဒှ်မာန်ဏောၚ်၊ ဠဟွံဒှ်ပုဟ်လေဝ် တမ်က္ညၚ်တိကှ်ဏံတှ်ေ အောန်ကဵုဂၠိုၚ် ဒးဆဵုဂဗပေါဲပၞာန်သ္ကာတ်တ်မြဟ်ဟ်နွံမာန်ဏောင် အဲညာတ်သာ်ဂှ်ရ။
◼️နာဲဉာဏ်ထောန် (ညးတာလျိုင် မဒေါံဇူနူဗော်ဍုင်မန်တၟိ)
လၟုဟ်ဏံ သြဇာဒပ်ပၞာန်ဍေံတံ ကလေၚ်တဴကၠုၚ်ညိညတုဲ ဒၞာဲဒေသပယျဵု ကျလဝ်ပၞာန်တုဲတုဲကၠုၚ်တေံဂှ်လေဝ် ဗၞတ်ၜိုတ်ထေက်ကြိုက် ကလေၚ်အုပ်ဓုပ်မာန်ကၠုၚ်နွံရ။ သှ်ေဒၟံၚ်ဒၞာဲ ဒေသပယျဵုဍုၚ်ကျာ်ပိဏံ ညံၚ်ဂွံကလေၚ်အုပ်ဓုပ်မာန် ညံၚ်ဂွံပၠုပ်သၟဝ်တဲဍေံတံမာန်ပၠန်ဂှ် အာတ်ကၠုၚ်ဏောင်ဂှ် ဒှ်မာန်ရ။ ဟိုတ်နူအာတ်ကၠုၚ်တုဲ ဒှ်ပန်ညးသ္ကံဏောၚ်ဟီုဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်ပုဟ်။ မုဟိုတ် ဒှ်ဟွံမာန်ရောဟီုဂှ် KNU ဟီုဟီု၊ ဂကောံရပ်လွဟ်လ္တူဍုၚ်ကျာ်ပိဂမၠိုၚ်ဟီုဟီု အဓိက အုပ်ဓုပ်ဒၟံၚ်လ္တူဍုၚ်ကျာ်ပိဏံဂှ် သ္ကိုပ်ဗိုလ်ပၞာန် အေဝါန် (DKBA) ရဏောၚ်။
အေဇှ်တှ်ေ အေဝါန်ဟီုဂှ် ဍေံကွာ်ဒၟံၚ်ဂၠံၚ်တရဴ ဗီုကဵု (စောချစ်သူ) တံရဏောၚ်။ ဍေံဟွံဒုၚ်ဇီုကပိုက်ကဵု အလဵုအသဳပၞာန်ပုဟ်၊ ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ် ပဋိပက္ခပန်ဗတိုက်ညးသ္ကံဂှ် ဍေံထိၚ်အာဏောၚ်၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် နဲဍေံဂွံဂှ် ဍေံကၠောန်အာဏောၚ်၊ ဍေံကဵုအလဵုအသဳပၞာန်တံ ကေတ်ဓဝ်ကၠိုဟ်ခၠၚ်ညးသ္ကံတုဲ အဓိပ္ပါဲဍေံဂှ် ကၠောန်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ရ။ တုဲပၠန် တၠအဝဵုပၞာန်ဂှ် ကိစ္စမၞိဟ်တံဏံ ပ္ဍဲက္ဍဟ်မုနွံမံၚ်ဂှ် ဍေံကၠိုဟ်အာယျ၊ ပရောဍုၚ်၊ ပရောအခေါၚ်အရာဂကူ၊ ပရောပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် လ္ပာ်ချပ်တှ်ေတုဲ ပရောကမၠောန်ဟေၚ်ရ ဍေံကဵုလဝ်အခေါၚ်တုဲ ဟွံကလၚ်တှ်ေ ဍေံကလေၚ်ဂရတ် ၝဍေံကဵုလဝ်အခေါၚ်ဂှ်ရ။ ယဝ်ရဍေံကဵုအမိၚ် ဍေံစကာဂွံမံၚ်တှ်ေ ဗီုဍေံစကာဂှ် ဒုၚ်ကၠောန်ကဵုမံၚ်ဏောၚ်တှ်ေ အခေါၚ်ကၠောန်မံၚ်ဏံဂှ် ဍေံဗ္ၜေက်မတ်တုဲ ဍေံစွံလဝ်ရ။
အဓိပ္ပါဲမုရောဟီုတှ်ေ နဲဂွံစကာသၞဂှ် ဍေံဂွံလဝ်နဲပေၚ်ၚ်ရ။ မုဟိုတ်ဒးဟီုဂှ်တှ်ေ ဒေသပယျဵုဍုၚ်ဗြဝတဳဂှ် ဍေံကဵုလဝ်အခေါၚ် (စောချစ်သူ) အုပ်ဓုပ်တုဲ လၟုဟ်ဏံ ဍေံကလေၚ်ဂ္ဇံအုပ်ဓုပ်လ္တူဍုၚ်ဗြဝတဳ မာန်ကၠုၚ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ဒေသပယျဵုဍုၚ်ကျာ်ပိဏံပၠန်လေဝ် မွဲတ္ၚဲမ္ဂး စိုပ်သၟဝ်တဲအုပ်ဓုပ်ဍေံပၠန်မာန်ဏောၚ် ညာတ်သာ်ဂှ်ရ။