မယံင် (ဍုင်မန်)
ပရေင်ဒက်ပ္တန်ဓဝ်ညဳသာ အပ္ဍဲဂကောံပၠန်ဂတးမန်ဂမၠိုင်ဂှ် အတိုင်ကောန်ဂကူမန်ဂမၠိုင် မမင်စၟဳကၠုင်ဂှ် ဟွံဒှ်ကၠုင်တုဲ အကြာညးဍုင်ကွာန်ဂကူမန် စိုပ်မံင်ဍုင်မ္ၚး၊ ဍုင်သအာင်လ္ၚဵုလ္ၚဵုတအ် အကြာဂကောံမစှ်ေစိုတ်ထံက်ဂလာန် ဂကောံတေံကဵု ဂကောံဏံ ပါ်ခြာကၠုင်ညးသ္ကအ်တုဲ ဒှ်ပရေင်စဵုစးကၠုင်ဂှ် ဂွံမိင်၊ ဂွံတီကၠုင်ဒၟံင် အဆက်ဆက်ရ။
နူတဲကၠာတေံဂှ် ညးအာက္ဍိုပ်ဂကောံပၠန်ဂတးမန်တအ် ကဵုလဝ်ရမျှာင် ပတိတ်လဝ်ပရိုင် ပ္ဍဲဂကောံပၠန်ဂတးမန်ဂမၠိုင်ဂှ် သဳကၠဳပညဳပညပ်ဒၟံင် သွက်ဂွံဒှ်မွဲနွံတုဲ နကဵုကောန်ဂကူမန်တအ်ဂှ် မင်စၟဳဒၟံင် တ္ၚဲလဵု ဂကောံပၠန်ဂတးမန်တအ် ကောံကလောံ ဂွံဓဝ်ညဳသာရောဂှ် လၟုဟ်မ္ဂး ပေင်ၜက်ကၠောံကၠုင် မွဲသၞာံတုဲမွဲသၞာံရ။
လၟုဟ်မ္ဂး ရမျှာင်ပရေင်ပံင်ကောံဓဝ်ညဳသာ အကြာဂကောံပၠန်ဂတးမန်တအ်ဂှ် သ္ၚိတ်ဇြအာအိုတ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲကဵုကောန်ဂကူမန် မစှ်ေစိုတ်ထံက်ဂလာန် ဂၠံင်တရဴပၠန်ဂတး ဗွိုင်ဍုင်မ္ၚး၊ ဍုင်သအာင်ဂမၠိုင်တအ်လေဝ် အရာမမင်စၟဳဒၟံင် ပရေင်ပံင်ကောံဓဝ်ညဳသာ အကြာဂကောံပၠန်ဂတးမန်တအ်ဂှ်လေဝ် တင်စၟဳစ အောန်စှ်ေကၠုင်ရ။
ပရေင်ပံင်ကောံဓဝ်ညဳသာ အကြာဂကောံပၠန်ဂတးမန်ဂမၠိုင်ဂှ် ရမျှာင်သဳကၠဳပညဳပညပ်လေဝ် သ္ၚိတ်ဇြစှ်ေအာ၊ အကြာအကြာဂှ်ပၠန် ညးတာလျိုင် ဂကောံပၠန်ဂတးမန် လ္ပာ်တေံကဵု လ္ပာ်ဏံလ္ၚဵုလ္ၚဵုကီု၊ အကြာဒြဟတ်ထံက်ပင် လ္ပာ်တေံကဵု လ္ပာ်ဏံ ဟီုဂးစဵုစးကၠုင်ညးသ္ကအ်တုဲ အကြာမွဲလ္ပာ်ကဵုမွဲလ္ပာ်ဂှ် ဟီုဂရိုဟ်ပျုတ်ဗ္ဒေက်ကၠုင်လေဝ် မံက်တိတ်ကၠုင်ဒၟံင်ရ။
ပ္ဍဲကဵုစင်အသေအဟာန်တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် ဗွိုင်ဍုင်သေံမွဲဒၞာဲဂှ် ကောန်ဂကူမန်ထံက်ပင်ပူဗိုင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (အေဒဳ) ကဵု ဒပ်ပၠန်ဂတးဍုင်မန် ၜါလ္ပာ်တအ် ဒှ်ပရေင်ကယျာန်ဓဝါတ်ညးသကအ် ကိစ္စဂွံဘိက်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဂကောံပၠန်ဂတးမန်တအ်ရ။
ဂကောံဒြဟတ်ထံက်ပင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (အေဒဳ) ဂှ် နွံပၟိက်မိက်ဂွံဘိက် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် (အေဒဳ) ၊ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ဒြဟတ်မွဲလ္ပာ်ဂှ် နွံပၟိက်မိက်ဂွံဘိက် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒပ်ပၠန်ဂတးဍုင်မန်ရ။ ဒှ်သဳကၠဳစဵုစးညးသ္ကအ်တုဲ မၞိဟ်ဒြဟတ်ပူဗိုင်မွဲလ္ပာ်ဂှ် ကျအာတုဲ ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် ဘိက်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၠန်ဂတး မွဲလ္ပာ်ရ။
တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်တုဲဒှ်အာတုဲဂှ် အကြာဒြဟတ်ပူဗိုင်ထံက်ပင် ဂကောံတေံကဵု ဂကောံဏံ တီအာပရေင်လစွံစိုတ် တေင်ကြံင်ကၠုင်ညးသ္ကအ်တုဲ အကြာဂကောံမွဲလ္ပာ်ကဵု မွဲလ္ပာ်ဂှ် စပ်ကဵုဝိုင်သဳကၠဳပရေင်ဂကူမွဲမွဲဂှ် ဒှ်ကၠုင်ပရေင်စဵုစး တေင်သ္ကာတ်ကၠုင်ရ။
ဗီုဂှ်ကီု အပ္ဍဲဍုင်သေံ ဒေသမွဲဒေသဂှ် ဂကောံပူဗိုင်ထံက်ပင် ဒြဟတ်ပၠန်ဂတးဍုင်မန် ဂှ်မွဲဒြဟတ်၊ ဂကောံပူဗိုင်ထံက်ပင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (အေဒဳ) ဂှ်မွဲဒြဟတ်၊ ဂကောံဒြဟတ်ပူဗိုင်ဒပ်ပၠန်ဂတးဍုင်မန်ဂှ် ဟီုဂရိုဟ် ကမၠောန်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (အေဒဳ) ဂကောံပူဗိုင်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (အေဒဳ) ဂှ် ဟီုဂရိုဟ် ကမၠောန်ဒပ်ပၠန်ဂတးဍုင်မန်၊ ၜါဂကောံဂှ် ကြိညးသ္ကအ် ဒဵုကဵုဂစာန်ပန်ဂစိုတ်ညးသ္ကအ်ကဵုပါင် ရမျှာင်တိတ်ကၠုင်ညးသ္ကအ်ရ။
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဂကောံပၠန်ဂတးမန် လ္တူတေံဂှ် ၜိုတ်လဵုဓရီုသဳကၠဳပညဳပညပ် ဒက်ပ္တန်ဒၟံင်ဓဝ်ညဳသာ ဗီုလဵုဂှ်ဟွံတီကီုလေဝ် သၟဝ်ဏံဂှ် ဂကောံဒြဟတ်ပူဗိုင်ထံက်ပင် လ္ပာ်တေံကဵု လ္ပာ်ဏံဂှ် ဂစာန်လုပ်ညးသ္ကအ် ကဵုကၠုင်ရမျှာင်ညးသ္ကအ် ပရေင်ပန် ဂစိုတ်ဂယိုင် ဒှ်ကၠုင်ညးသ္ကအ်ရ။
ပရေင်ပါ်ဂကောံ/ပါ်ဂိုဏ်ဂှ် ပ္ဍဲဂကူမန်ပိုဲဂှ် ဒၞာဲဇဳ၊ ဗွိုင်ဇဳ ကေင်က္တဵုဒှ်ကၠုင်လဝ် ပဋိပက္ခ နွံကၠုင်ဟွံပိုတ်ရ။ အကြာလကျာ်လ္ပာ်တေံကဵု လကျာ်လ္ပာ်ဏံဂှ် ဒှ်ပဋိပက္ခ ပရေင်ပၠံင်ဘာ၊ ဒါယကာပါ်ဒှ်တုဲ အပ္ဍဲဂှ် ပရေင်သ္ၚိကၟိန်အိန်ထံင် တၠသ္ၚိကဵု သမ္ဘာကီု အကြာကောန်ဇာတ်တအ်ကီု ပါ်ဒကးကၠုင်လေဝ် သက်သဳသာဓက နွံကၠုင်ဒၟံင်ရ။
တၠုင်လအာသာ်ဂှ်ကီု အခိင်ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ပ္ဍဲဍုင် ပ္ဍဲဗွိုင်သၞောဝ် (၂၀၀၈) တၠအဝဵုမဟာဂကူဗၟာတအ် ကာလအခိင် ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံရးမန်ကဵု ဗော်ကောန်ဂကူမန်-ဗော်ဒဳမဝ်ကရေသဳမန် ဒှ်ၜါဗော် (၂၀၁၁-၂၀၁၈) တေံလေဝ် ဟိုတ် နူဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဒကးပါ်ခြာတုဲ လညာတ်လစွံစိုတ် အကြာကောန်ဂကူမန်သၟဝ်ဏံလေဝ် ပရေင်ပါ်ခြာ မၞိဟ်ညး မၞိဟ်အဲ၊ လတူဂၠံင်တရဴ ပရေင်ဍုင်ကွာန်ပၠန်လေဝ် ဗော်ဏံကွာ်ဂၠံင်ဒး၊ ဗော်တေံ ကွာ်ဂၠံင်ဟွံဍာံ မပ္တံသာ်ဏံ ဟီုဂရိုဟ်ရေင်သ္ကအ်နွံကၠုင်ကီုရ။
ပရေင်ပါ်ဒကးဂိုန်၊ ပါ်ဂကောံ၊ ပါ်ဗော်ဏံဂှ် ပ္ဍဲဂကူမန် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ပဋိပက္ခ ပရေင်မၞိဟ် ဟွံပိုတ်သကုတ် ဒှ်ကၠုင်အဆက်ဆက်နွံဂှ်တုဲ ဂကောံပညဳပညပ်အကြာၜါလ္ပာ်တအ် မံက်ကတဵုဒှ်ကၠုင်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်နွံရ။ အကြာပဋိပက္ခ ပရေင်ပါ်ဒကးဂှ် ဂကောံပါ် ဂိုန်ပါ် ဒြဟတ်ပူဗိုင်ပါ် ကေင်က္တဵုဒှ်ကၠုင်ပ္ဍဲမန်ပိုဲဂှ် ဒှ်အာလၟေင်ဂကူဓမ္မတာမွဲလေဝ် ဟီုမာန်ရ။
လတူအကာဲအရာ ဂကောံပၠန်ဂတးမန်ဂမၠိုင်တအ် ဒက်ပ္တန်ဓဝ်ညဳသာ ကောံကလောံဟွံမာန်ဂှ် ပဋိပက္ခနကဵုလွဟ် ဟွံဒှ်ကၠုင်ဂှ် ဒှ်လက်သန်ခိုဟ်ဗွဲတၟေင်ရ။
ပရေင်ပံင်ကောံအကြာဂကောံပၠန်ဂတးမန်ဂမၠိုင်တအ်ဂှ် ညးဍုင်ကွာန်ကဆံင်သၟဝ်တအ် ပၟိက်ဇၞော်ဒၟံင်တုဲ ကဆံင်မုက်ဂၞန် (၁) ဒှ်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ကဆံင်မုက်ဂၞန် (၂) ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ကဆံင်မုက်ဂၞန် (၃) လၟေင် (၁၊ ၂၊ ၃) က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဂကောံပၠန်ဂတးမန်တအ် သ္ဒးကၠောန်ထ္ၜးကဵု ကောန်ဂကူကဆံင်သၟဝ်ဏံထေက်ရ။
အကြာဂကောံပၠန်ဂတးမန်တအ် ပရေင်ဒက်ပ္တန်ဓဝ်ညဳသာကောံကလောံ ဟွံဒှ်မွဲဂကောံ မွဲကရောံကဵုဒှ်ကၠာရ ပရေင်ပံင်ကောံသဳကၠဳ၊ ပရေင်ပံင်ကောံချဳဒရာင်ဂွံတအ်ဂှ် ညံင်ဂွံထ္ၜးအယောင်အလာ ကုကောန်ဂကူကဆံင်သၟဝ်ဏံဂှ်လေဝ် ထေက်ကဵုဒးထ္ၜးရ။
ဗွဲသရောပ်မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံပၠန်ဂတးမန်ဂမၠိုင်တအ် ဒြဟတ်ပံင်ကောံဒှ်မွဲ ဒက်ပ္တန်ဟွံမာန်ကၠာလေဝ် ပ္ဍဲဂၠံင်တရဴ ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂကူတ္ၚဲဏံ အကြာဂကောံပၠန်ဂတးမန် မွဲကုမွဲ ညံင်ဂွံနွံကဵု ဓဝ်ညဳသာဍာံဍာံမာန်ဂှ် ဒးကၠောန်ထ္ၜးကဵု ကောန်ဂကူဇကု နဇိုင်နတဲဗွဲစၟတ်ရောင်။