လိက်ပရေင်၊ ယက္ခဂုမ္ဘဏ်
အခိၚ်လၟုဟ် ပ္ဍဲကဵုဍုင်ဗၟာဏအ် “ဂွံမံင်ဒဳမဵုကရေဇြဳ ဣရဟာ” သာ်ဝွံ ယဝ်ရမၞိဟ်မွဲမွဲကၠုင်သၟာန်မ္ဂး သာ်လဵုဂွံခၠေဝ်သှ်ရော။ နူကဵုဂကောံဂၠးကဝ်ကီု၊ သီုကဵုညးဍုင်ကွာန်ဗွဲမဂၠိုင်ကီု ၜိုန်ရပစၟတ်သမ္တီလဝ် ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ဒဒှ်ရ အလဵုအသဳပတောံ မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူသဘင်ရုဲမာဲပတောံကီုလေဝ်၊ ယဝ်ရရံင်အာ ဗွဲလတူကျာမ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာဏံ ဒဳမဵုကရေဇြဳကတဵုဒှ်မံင်ရ သာ်ဝွံ ညးခယျစနွံဒၟံင်ရ။ စဳရေင်ပယျေဝ်လဝ် သဘင်ရုဲမာဲဒဳမဵုကရေဇြဳဗော်ဇဳ၊ ကော်ကောံဓရီုကၠတ်ထဝ် အတိုင်ဖိုလ်သွဟ်သဘင်ရုဲမာဲ၊ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် အလဵုအသဳတအ်ဂှ် ဒှ်ဒ္ဂေတ်ဝတ်ကမၠောန်ဒဳမဵုကရေဇြဳဖအိုတ်ရ။
ၜိုန်ရဒှ်ဒ္ဂေတ်ဝတ်ကမၠောန် ဒဳမဵုကရေဇြဳဖအိုတ်ကီုလေဝ် “ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာဂွံမံင်ဒဳမဵုကရေဇြဳဣရ” ယဝ်ရစကာဝေါဟာဏံမ္ဂး ဗၠေတ်ဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရောင်။ မူဟိုတ်ရောမ္ဂး သကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်ဂှ် ဆၜိုတ်ၜးကၠေံနူကယျိုၚ်ပၞာန်တုဲ နအလဵုဇကုဇကု ထ္ၜုတ်ပတိုန် သမ္မတဇၞော် ၜိုတ်ဏံဓဝ်ဂှ် ဒှ်အာဍုၚ်ဒဳမဵုကရေဇြဳ ဟွံသေၚ်ရ။ ကောန်ညးဍုင်ကွာန်တံ မ္ဒးဆက်မံၚ်တန်တဴအာ သၟဝ်တဲသၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်ဟေင်ဏီရ။
ထ္ၜးကဵုဥပမာလောဲလောဲမ္ဂး သၞောဝ်ဥပဒေ၊ အမိင်၊ လိက်လလောင်တြး ဗွဲမဂၠိုင် မခၞံဗဒှ်လဝ် ဆန္ဒညးဍုင်ကွာန်ဟွံပါ အတိုင်ပၟိက်စိုတ်သကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်တုဲ ညးဍုင်ကွာန်တံ ဟွံထံက်ဂလာန် နွံဒၟံင်ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဟိုတ်နူသၞောဝ်ဥပဒေတၟိ၊ လိက်လလောင်တြးတံဂှ်တုဲ ညးဍုင်ကွာန်တံ ဒးအောန်စိုတ်၊ ဒးဒှ်ဒၟံၚ်ဒဒိုက်စိုတ်၊ ဒးဆဵုဂဗဒၟံၚ်ကဵု သောကနာနာသာ်ရ။
ညံင်ဂွံညာတ်ကၠးကၠး သ္ဒးထံက်ထ္ၜးကဵုဒဒှ်တၟိမွဲမွဲမ္ဂး ညံင်ရဴသၞောဝ်ဥပဒေ မတိတ်ကၠုင် နူဌာနဝန်ဇၞော် သၟာကမၠောန် မဆေင်စပ်ကဵုကရေပ်ဓရတ်လဝ် သၟာကမၠောန်မစိုပ်မံင်ဍုင်သအာင်ကီု၊ ညံင်ရဴအမိင်သၞောတ် ယာန်ကွဳစက် ရာန်ကၠေၚ် နကဵုဂၞန်စုံ/မ မပ္တိတ်လဝ် ဟိုတ်နူပေါဲပၞာန်ရးဗမံက်လဒေါဝ်ကီု၊ အမိင်ဏံဂှ် မၞိဟ်မွဲဟွံဒးစိုတ်၊ သွက်မၞိဟ်မွဲလေဝ် ဟွံပြေပြံၚ်၊ ဒှ်ဒဒိုက် သွက်မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ၜိုန်ညးဍုင်ကွာန်ဖအိုတ် ဟွံဒးစိုတ်ကီုလေဝ် မၞိဟ်မွဲလေဝ် ဟွံဂံင်ပၠတရဴ ထ္ၜးဆန္ဒရ။ ညးဍုင်ကွာန်တံ ယဝ်တိတ်ထ္ၜးဆန္ဒမ္ဂး အလဵုအသဳပၞာန် မဒုၚ်လဝ်ယၟု အလဵုအသဳညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ရပ်စပ်တုဲ နကဵုၝောံပိုဒ်မွဲမွဲ ထ္ၜုတ်ပတိုန်တုဲမ္ဂး ရပ်စပ် စုတ်ထံင်ချိုတ်ပၠိုတ်ရ။
ယဝ်ရဒှ် အလဵုအသဳဒဳမဵုကရေဇြဳဇေတ်တ်မ္ဂး ဒးက္လင်ရမ္သာင်ညးဍုင်ကွာန်ရ။ ဒးသှ်ကလးကဵု အခက်အခုဲညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ။ ပ္ဍဲအခိင် သမ္မတ (ဦးသိန်းစိန်) တေအ်မ္ဂး ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ကတဵုဒှ်ဒၟံင်ကြပ်ဇၟာပ်တ္ၚဲ နွံဒၟံင်ရ။ လတူသမ္မတ (ဦးသိန်းစိန်) ဂှ် ဟီုဂးပါ်ပါဲ သ္ပပရေအ် နာနာသာ်ရ။ ပေါဲဟီုတွံလေဝ် ဟီုတွံပါ်ပါဲ လတူအလဵုအသဳတအ် နွံဒၟံင်ဇၟာပ်ဒေသရ။ အလဵုအသဳ(ဦးသိန်းစိန်)ဂှ် သွက်အခေါၚ်အရာညးဍုင်ကွာန်တအ် ကဵုလဝ်အခေါၚ် ချူ၊ ကောံဓရီု၊ ဟီုတွံ၊ စန်ဒက်တအ် ၜိုတ်ထေက်ကြိုက်နွံရ။
(ဦးသိန်းစိန်) ဂှ် ၜိုန်ရဒှ်သမ္မတ နူဗော်(ကြံ့ခိုင်ရေး) မရာံတိတ်နူပၞာန်ကီုလေဝ် တိုၚ်ခဳလိက်ပတ် မစၟဳစၟတ်လိက် (စာပေစိစစ်ရေး) ဂှ် ရုပ်သီပလီုကဵုရ။ အလဵုအသဳ (ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေး) မပ္တန်လဝ်နူ (ဦးသိန်းစိန်) ဂှ် လေပ်တီတဴ သဘဴသဘာဝဒဳမဵုကရေဇြဳရ။ မွဲလပါ်ဂှ် သွက်သ္ဂောံကလိဂွံ ဓဝ်ပတှ်ေ ထံက်ဂလာန် နူဂၠးကဝ်တုဲ ဖအောန်ဖျေံလဝ်ကဵု တင်ကရေပ်ဓရတ်နာနာသာ်ကီု၊ သီုကဵု ကဵုလဝ်အခေါၚ် ကုညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံစေပ်ရှ်သာ ဒဳမဵုကရေဇြဳရ။ ပ္ဍဲအခိင် သမ္မတ (ဦးသိန်းစိန်) ဂှ် မဳဒဳယာတအ် ဂွံကၠုၚ်ဒြဟတ်ဗွဲမဇၞော်တုဲ သီုကဵုမဳဒဳယာ မစိုပ်ဒၟံင်ဍုင်သအာင်တအ် ကလေင်လုပ်စိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲဍုင်ရ။
လၟုဟ် ပ္ဍဲသၟဝ်တဲ မေန်အံင်လှာင် မကော်ခဴစဇကုဇကု သမ္မတဇၞော် ဏအ်ရော ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံဒၟံၚ်အခေါၚ်အရာဒဳမဵုကရေဇြဳ ဂလိုင်လဵုရရော။ ညံင်ရဴအခိင် သမ္မတ(ဦးသိန်းစိန်) တေအ် ပေါဲညးဍုင်ကွာန်တအ် တိတ်ဂၠံၚ်ထ္ၜးဆန္ဒ ညာတ်လဝ်ဂလိုင်လဵုရရော။ မဳဒဳယာတအ် ဂွံအခေါၚ်ဗၠးၜး နွံဂလိုၚ်လဵုရရော။ ယဝ်ရကော်စ ဍုၚ်ဒဳမဵုကရေဇြဳဗော်ဇဳမ္ဂး ဒးနွံကဵု ပေါဲညးဍုင်ကွာန်တအ် ထ္ၜးဆန္ဒရ။ ဒးနွံကဵုပေါဲဟီုတွံ ဒစဵုဒစး သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ အမိင် အလဵုအသဳဟွံဗဗွဲဓဝ်တအ်ရ။ ဒးနွံကဵုအခေါၚ်အရာဒစဵုဒစး ထ္ၜးဆန္ဒ သွက်သၞောဝ်ဥပဒေ၊ အမိင်၊ လိက်လလောင်တြး မဒှ်လျိုၚ်ဇၞော်လတူညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ။ သာ်ဏံဟေင် ကော်ခဴစ ဒဳမဵုကရေဇြဳ မာန်ရ။
လၟုဟ်ဝွံမ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်တအ်ဖအိုတ် ဒးမံင်ဒဒိုက် သၟဝ်တဲဒဳမဵုကရေဇြဳပတောအ် သမ္မတပတောအ်ဏံ ဗွဲမသ္ၚိတ်ဇြရ။ ကာလဟီုဂှ် ဒဳမဵုကရေဇြဳ၊ ကာလဒးဒုၚ်အုပ်ဓုပ်ဂှ် ဒးဒုၚ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဒၟံၚ် ညံင်ရဴကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ (North Korea) ကီုရ။
အမာတ်ကၠတ်ထဝ် (ဘူးလက်လှဆွေ) မဟီုဗျံက်ဒၟံၚ် ဗဗွဲမကၠးဖ္ဍး ဒဒှ်ရ ညးဍုင်ကွာန်ကောန်ဍုၚ်ဗၟာတအ် ကဵုဒဳမဵုကရေဇြဳဟွံဂွံဏီ အတိုၚ်မၞိဟ်ဂမၠိုင် ဂွံမိၚ်ဒၟံၚ်ဂှ်ရ။ ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒလတူဂၠံၚ်ဂှ်ရောဟၟဲ၊ ဌာန်ပရိုၚ်မီဒီယာဗၠးၜး ဂွံထံက်ထ္ၜးအလဵုအသဳဂှ်လေဝ်ဟၟဲ၊ အကာဲအရာဒှ်ဒၟံၚ်သာ်ဏအ်ဂှ် ယဝ်ရဟီုမံင် “ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ ထမံက်ဒၟံၚ်ရုပ်ရဴ ဒဳမဵုကရေဇြဳ ဣရ” မ္ဂး ညးလဵုပတှ်ေရော။ ဍုင်ဂၠးကဝ် ကေုာံ ဍုင်အာဇြဳယာန် (ASEAN) မနွံပၟိက်ကဵုဒဳမဵုကရေဇြဳတအ် ညာတ်ကေတ် လတူအလဵုအသဳဗၟာဂှ် နဒဒှ် ဂကောံပၞာန် မလှာဲၜးလဝ်ကယျိုၚ်ဟေင်ရ။ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဏံတုဲ လတူအလဵုအသဳပၞာန် မပြံၚ်လှာဲဗီုပြၚ်ဂှ် ညးမွဲလေဝ် ဟွံပစၟတ်သမ္တီ လုပ်သၞောဝ်ရ။
ခေတ်အဆက်ဆက် တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ဖေက်ဒၟံင်အစာချူလိက် ကေုာံ မဳဒဳယာ မဟီုဂလာန်ဍာံတအ်ရ။ ယဝ်ရရံင်အာ ရာဇဝင်ပၞာန်ဗၟာ ဍုၚ်ဗၟာလၟုဟ်မ္ဂး ကမၠောန်ဇကုဒးကၠောန်ဂှ် ဟွံကၠောန်၊ တာလျိုၚ်ဇကုဒးယိုက်ဂှ် ဟွံယိုက်၊ ဒၞာဲဇကုဒးမံင်ဂှ် ဟွံမံင် ဒှ်ဒၟံၚ်သာ်ဂှ်ရ။ ပ္ဍဲဍုင်ဒဳမဵုကရေဇြဳဟီုမ္ဂးဂှ် တာလျိုင်ပၞာန်ဂှ် လျိုၚ်စဵုဒၞာဍုင်ရ။ ဟွံပါလုပ်ပ္ဍဲပရေၚ်အုပ်ဓုပ်၊ ဟွံပါလုပ်ပ္ဍဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရ။ ပြသၞာဍုင်ဗၟာဂှ် ပၞာန်ဂှ် လုပ်ပါဒၟံင် ပ္ဍဲကိစ္စပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ခေတ်အဆက်ဆက်ရ။ အစာချူလိက်၊ အစာပရိုၚ်တအ်ဟီုမ္ဂးဂှ် ဂကောံလဵုမွဲ မကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ယဝ်ရဆဵုဂဗ အရာဟွံဍာံ၊ အရာဟွံဗဗွဲဓဝ်မ္ဂး ဒးချူ၊ ဒးဟီုပါ်ပါဲရ။ ဒးထံက်ထ္ၜးရ။ ပၞာန်ဂှ် ကမၠောန်ဇကုဒးကၠောန်ဂှ် ဟွံကၠောန်တုဲ လုပ်ပါဒၟံင်ပ္ဍဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဟွံဆေင်ကဵုဇကုတုဲ ဒးဒုင်ပါ်ပါဲရ။
ပ္ဍဲဍုင်တၠအဝဵုတအ်ဂှ် အခေါၚ်အရာမဳဒဳယာ၊ အစာချူလိက်တအ် ဟွံကဵုရမ္သာင်တိတ် ကုတ်ထပိုတ် ကၟာတ်လဒဵုလဝ် အလုံဖအိုတ်ရ။ ဆညးချူလိက်၊ မဳဒဳယာ မချူဟီု သွက်တၠအဝဵုတအ် ဒးစိုတ်တအ်ဂှ်ဟေင် ကဵုလဝ်အခေါၚ်ရ။ တၠအဝဵုတအ် ဟွံဒးစိုတ်ကဵု မဳဒဳယာ မဟီုဂလာန်ဍာံတအ်ဂှ်ရ။ ဟွံဒးစိုတ်ကဵု အစာချူလိက် မချူဂလာန်ဍာံတအ်ဂှ်ရ။
ယဝ်ရကော်စ ဒဳမဵုကရေဇြဳမ္ဂး ဒးနွံကဵုအခေါၚ်အရာ ပ္တိတ်၊ ဟီု၊ ချူ ဗွဲမဗၠးၜးရ။ ပ္ဍဲဒဳမဵုကရေဇြဳဂှ် သ္ဒးနွံကဵုတၚ်ကေတ်လျိုင် တၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ရ။ ညံင်ရဴသာ်ဂှ်ကီု ဥပဒေသၞောဝ်ဓဝ်လေဝ် ဒးတပ်တးဓဝ်ယာကီုရ။ နွံကဵုအခေါၚ်အရာစီရင်ဂဗုတ်ဗၠးဗၠးၜးၜးရ။ ပ္ဍဲအလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ်ဂှ် ဟွံမွဲအရာစီရေၚ်ဂဗုတ်ဗၠးဗၠးၜးၜးရ။ နွံဆစဳရေၚ် အတိုင်ပၟိက်စိုတ်တၠအဝဵုဟေင်ရ။ လ္ပပါ်ပါဲပိုဲ။ လ္ပဒစဵုဒစးပိုဲ။ မၞိဟ်ပါ်ပါဲ၊ မၞိဟ်ဒစဵုဒစး၊ မၞိဟ်မဟီုဂလာန်ဍာံဂှ် ဒှ်သၞတၠအဝဵုတအ်ရ။
သရောပ်ထောံဓဝ်ဍာံမ္ဂး သကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင်ဂှ် ဒှ်ဆသမ္မတ မလှာဲၜးလဝ်ကယျိုၚ်ပၞာန် မဗိုက်ဂၠိက်မွဲတုဲ ဍာံဍာံဇေတ်တ်ဂှ် ဒှ်ဆသမ္မတ အလဵုအသဳတၠအဝဵုပၞာန် မဂြောပ်လဝ် နကဵုကယျိုၚ်ဒဳမဵုကရေဇြဳ ဟေင်ရောၚ်။
